do ministra energii
w sprawie restrukturyzacji finansowej sektora górnictwa węgla kamiennego
Zgłaszający: Jerzy Polaczek, Marek Wesoły, Robert Warwas, Bożena Borys-Szopa
Data wpływu: 20-11-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Mając na uwadze procedowany w Sejmie projekt ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego oraz jego bezpośredni wpływ na sektor setek firm okołogórniczych wykonujących dostawy, prace i usługi na rzecz górnictwa węgla kamiennego, zwracamy się z następującymi pytaniami i zagadnieniami, licząc na merytoryczną odpowiedź.
1. Czy rząd RP, deklarując publicznie, że wyklucza możliwość ogłoszenia przez Zarząd Jastrzębskiej Spółki Węglowej upadłości spółki, może potwierdzić również wykluczenie ogłoszenia otwarcia postępowania sanacyjnego? Temat ten jest bardzo istotny z uwagi na fakt, iż pracowników firm, które realizują prace oraz dostawy na rzecz spółek węglowych, jest kilkakrotnie więcej niż pracowników kopalń węgla kamiennego.
2. Czy rząd RP w ramach prac nad nowym mechanizmem wsparcia sektora górnictwa węgla kamiennego zamierza uwzględnić także potrzeby udzielenia wsparcia dla przedsiębiorstw realizujących dostawy oraz prace na rzecz spółek węglowych? Polegają one między innymi na:
a) stworzeniu odpowiedniej regulacji ustawowej obligującej spółki węglowe (w zaistniałej nadzwyczajnej sytuacji) do udzielania podmiotom realizującym umowy na rzecz tych spółek gwarancji finansowych celem zabezpieczenia ich interesów przed ryzykiem braku zapłaty za dostarczone materiały i zrealizowane usługi. W chwili obecnej spółki węglowe (w szczególności Polska Grupa Górnicza SA, Jastrzębska Spółka Węglowa SA) odmawiają udzielenia jakichkolwiek gwarancji finansowych, jednocześnie wymagając realizacji dostaw oraz prac w terminach wynikających z zawartych umów, przerzucając tym samym 100% ryzyka związanego z brakiem zapłaty na te podmioty. Trzeba w tym miejscu obiektywnie zaznaczyć, że spółki węglowe, prawdopodobnie nie mając zdolności kredytowej, nie mają możliwości uzyskania takich gwarancji ze strony banków, czyli przygotowywana przez rząd pomoc dla spółek węglowych powinna zabezpieczyć również możliwość rozwiązywania tego rodzaju problemów (np. poprzez mechanizm gwarancyjny ze strony Skarbu Państwa dla banku, który wystawi gwarancję finansową na rzecz beneficjenta),
b) zapewnieniu linii kredytowych dla podmiotów realizujących umowy na rzecz spółek węglowych. W chwili obecnej banki odmawiają udzielenia kredytów firmom współpracującym z górnictwem z dwóch powodów:
– słabej kondycji finansowej spółek węglowych,
– porozumienia paryskiego (kuriozum polega również na tym, że banki bardzo szeroko interpretują to porozumienie, zaliczając do niego także umowy np. ze spółkami dystrybucyjnymi energii elektrycznej (np. Tauron Dystrybucja SA) – tłumacząc to faktem, że spółki dystrybucyjne przesyłają swoimi liniami energię elektryczną wytwarzaną głównie w elektrociepłowniach węglowych. W tym przypadku również potrzebna jest w naszej ocenie regulacja zwalniająca banki z konieczności przestrzegania regulacji porozumienia paryskiego w przypadku, gdy linia kredytowa dotyczy realizacji umowy w podmiocie strategicznym dla państwa polskiego lub Unii Europejskiej.
3. Jaki jest obecnie poziom zobowiązań spółek węglowych wobec dostawców i podwykonawców z tytułu trwających procesów inwestycyjnych i dostaw w trakcie realizacji? Jaki aktualnie procent stanowią w tym zakresie zobowiązania spółek węglowych sektora MŚP?