do ministra finansów i gospodarki
w sprawie działań Ministerstwa Finansów oraz Krajowej Administracji Skarbowej w zakresie audytów i kontroli środków publicznych oraz nadzoru ministra finansów i gospodarki nad skutecznością i legalnością tych działań
Zgłaszający: Grzegorz Macko, Anna Gembicka
Data wpływu: 20-11-2025
Szanowny Panie Ministrze,
poniżej przedstawiam pytania w sprawie działań Ministerstwa Finansów oraz podległej mu Krajowej Administracji Skarbowej (KAS).
W wystąpieniu sejmowym z dnia 26 czerwca 2025 r. Pan Minister Zbigniew Stawicki poinformował m.in. o „blisko 200 kontrolach celno-skarbowych”, „ustaleniach sięgających kilkuset milionów złotych” oraz o 37 zawiadomieniach do prokuratury [1], a także w wystąpieniu medialnym w Studiu PAP z dnia 3 listopada 2025 r. Pan minister Zbigniew Stawicki poinformował o 50 zawiadomieniach do prokuratury w następstwie przeprowadzonych kontroli celno-skarbowych [12]. Jednocześnie w komunikatach publikowanych na stronach resortu i KAS zamieszczono wykazy audytów oraz zawiadomień [2][3][4].
W świetle ustawowych obowiązków ministra właściwego do spraw finansów publicznych w zakresie nadzoru nad KAS oraz systemem kontroli zarządczej (ustawa o KAS, ustawa o finansach publicznych), a także w kontekście publicznych oświadczeń z mównicy sejmowej oraz wystąpień medialnych, zwracam się z następującymi pytaniami. Pytania zachowują właściwe rozróżnienie kompetencji: audyty środków publicznych prowadzą Izby Administracji Skarbowej (IAS), kontrole celno-skarbowe prowadzą Urzędy Celno-Skarbowe (UCS), Szef KAS sprawuje nadzór nad dyrektorami IAS, zaś minister finansów i gospodarki sprawuje kontrolę nadzorczą nad KAS.
1. W ilu przypadkach – w związku z zawiadomieniami złożonymi przez dyrektorów IAS – właściwe komisje orzekające wydały orzeczenie o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych w okresie 01.01.2024–31.10.2025? Proszę o dane zbiorcze.
2. W ilu przypadkach – na podstawie tych zgłoszeń – komisje orzekające wydały orzeczenie o umorzeniu postępowania w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych?
3. W ilu przypadkach komisje orzekające wydały orzeczenie o uniewinnieniu?
4. W ilu przypadkach Główna Komisja Orzekająca (GKO) wydała orzeczenie o ukaraniu obwinionego?
5. W ilu przypadkach GKO, rozpoznając odwołania w sprawach wszczętych na podstawie zawiadomień dyrektorów IAS, zastosowała odstąpienie od wymierzenia kary?
6. W ilu przypadkach GKO przekazała sprawę do ponownego rozpoznania?
7. W ilu przypadkach GKO umorzyła postępowanie zainicjowane zawiadomieniami dyrektorów IAS?
8. Według jakiego klucza (matryca ryzyka, kryteria, wagi) wytypowano 160 podmiotów do audytów prowadzonych przez IAS, dotyczących gospodarowania środkami publicznymi w latach 2020–2023, realizowanych w okresie 1.01.2024–31.10.2025, zgodnie z wykazem opublikowanym w komunikacie z dnia 30 października 2025 r.[2]? Proszę o przedstawienie dokumentacji zatwierdzającej kryteria doboru i dat ich zastosowania (z pominięciem danych wrażliwych).
9. Czy dla każdego ze 160 audytów prowadzonych przez IAS, dotyczących lat 2020–2023 i realizowanych w okresie 1.01.2024–31.10.2025, sporządzono formalną ocenę ryzyka zgodnie z procedurami wewnętrznymi? Czy Ministerstwo Finansów posiada kopie potwierdzające wykonanie tych czynności (tak/nie)?
10. Czy wśród bieżąco prowadzonych audytów IAS w zakresie gospodarowania środkami publicznymi (dotyczących lat 2020–2023) znajdują się jednostki samorządu terytorialnego oraz ich jednostki organizacyjne, a także beneficjenci środków pochodzących ze źródeł samorządowych? Jeżeli tak – proszę o liczbę audytów i ich wyniki w ujęciu zbiorczym.
11. Proszę o wykaz JST i samorządowych jednostek organizacyjnych objętych audytami IAS prowadzonymi w okresie 1.01.2024–31.10.2025 (dotyczącymi lat 2020–2023), wraz z: (a) łączną wartością stwierdzonych nieprawidłowości, (b) wykazem zawiadomień złożonych do prokuratury oraz do Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych (RDFP) – z rozbiciem na poszczególne lata.
12. Czy wśród audytowanych obecnie podmiotów (audytów IAS dotyczących lat 2020–2023) znajdują się instytucje, które otrzymywały lub wydatkowały środki publiczne m.st. Warszawy (w tym jednostek organizacyjnych i instytucji podległych/nadzorowanych)? Jeżeli tak – proszę o ich wskazanie.
13. Czy wśród 178 zawiadomień do prokuratury złożonych przez dyrektorów IAS w wyniku ustaleń audytowych dotyczących lat 2020–2023 znalazły się organizacje korzystające ze środków przyznanych przez prezydenta m.st. Warszawy? Proszę o wykaz spraw (nazwa instytucji, kwalifikacja naruszeń, kwota nieprawidłowości).
14. Czy audyty gospodarowania środkami publicznymi prowadzone przez IAS w okresie 1.01.2024–31.10.2025, obejmujące 160 podmiotów wymienionych w wykazie opublikowanym przez KAS w dniu 30.10.2025 r.[2], są również prowadzone wobec tych samych podmiotów za lata 2024-2025? Jeżeli tak – proszę o wskazanie listy podmiotów objętych audytem, zakres audytów i zbiorcze wyniki ustaleń.
15. Czy IAS prowadziły bądź prowadzą audyty gospodarowania środkami publicznymi na podstawie art. 95 ustawy o KAS[6] wobec instytucji publicznych i organizacji pozarządowych za okres 1.01.2024–30.10.2025? Jeżeli tak – proszę o wskazanie listy podmiotów objętych audytem, zakres audytów i zbiorcze wyniki ustaleń.
16. Jeżeli audyty przywołane w pytaniach nr 14 i 15 były prowadzone, to dlaczego Ministerstwo Finansów nie publikuje tych informacji w formacie i częstotliwości identycznej jak w odniesieniu do audytów z okresu 2020–2023? Proszę o wskazanie podstawy prawnej różnicowania praktyk w zakresie publikacji stosownych zestawień przez ministra finansów i gospodarki.
17. Z jakiej przyczyny w okresie pomiędzy 13.01.2025[3] a 28.08.2025[4], przy jednoczesnym comiesięcznym publikowaniu informacji o składaniu nowych zawiadomieniach do prokuratury, minister finansów i gospodarki nie publikował jednocześnie zestawienia zawiadomień dotyczących naruszeń dyscypliny finansów publicznych składanych do RDFP?
18. Czy praktyka Ministerstwa Finansów opisana w pytaniu nr 17 wynikała z powodu braku ostatecznych rozstrzygnięć, a także umarzania przeważającej większości postępowań przez RDFP?
19. Które z nieprawidłowości wskazanych publicznie w komunikacie KAS z dnia 30.10.2025 r. oraz w pozostałych wykazach publikowanych od 13.01.2025 r. zostały potwierdzone prawomocnymi orzeczeniami sądowymi lub ostatecznymi decyzjami administracyjnymi? Proszę o podanie dokładnego zestawienia w odniesieniu do każdego ze 178 zawiadomień o możliwości popełnienia przestępstwa na kwotę ponad 101 mld zł oraz 97 zawiadomień do Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych o naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
20. W świetle art. 195b ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych[8] oraz stanowiska wyrażonego w piśmie z 10.10.2025 r.,[5] proszę o jednoznaczne potwierdzenie, że Ministerstwo Finansów nie gromadzi danych dotyczących wyników, kosztów, efektywności ani skuteczności rozstrzygnięć GKO/RDFP, a przez to nie monitoruje efektów merytorycznych działań następczych po audytach IAS? Proszę o odpowiedź tak lub nie.
21. Proszę o wskazanie, na jakiej podstawie prawnej szef KAS lub Ministerstwo Finansów publikuje wykazy podmiotów objętych audytami IAS oraz wykazy zawiadomień do prokuratury przed uzyskaniem prawomocnych wyroków sądów bądź ostatecznych decyzji administracyjnych? Proszę o wskazanie podstaw prawnych, zarządzeń, wytycznych i procedur akceptacji treści publikacji stosowanych przez szefa KAS lub ministra finansów i gospodarki.
22. Czy szef KAS, podejmując decyzję o publikacji wykazów audytowanych podmiotów oraz treści zawiadomień do prokuratury, przeprowadził ocenę ryzyka wystąpienia potencjalnych roszczeń cywilnych (art. 23–24 K.c.)[10] oraz ryzyk prawnokarnych (art. 212 i 231 K.k.)[9] na okoliczność braku ostatecznych rozstrzygnięć potwierdzających formułowane zarzuty? Jeżeli tak – proszę o przedstawienie wniosków z oceny ryzyka i wskazanie, kto i kiedy ją zatwierdził.
23. Czy minister finansów i gospodarki uwzględnił w projekcie ustawy budżetowej na 2026 r. rezerwę celową na zaspokojenie potencjalnych roszczeń odszkodowawczych wobec osób fizycznych i prawnych wynikających z publikacji przez szefa KAS insynuowanych zarzutów, które nie zostałyby potwierdzone prawomocnymi wyrokami lub ostatecznymi decyzjami administracyjnymi? Proszę o podstawę planowania i kwotę (jeżeli występuje).
24. Proszę o podanie stanu zatrudnienia w komórkach audytu środków publicznych w IAS (w tym realizujących ww. audyty) w ujęciu kwartalnym za okres 1.01.2024–31.10.2025 wskazując liczbę etatów z podziałem na poszczególne jednostki organizacyjne.
25. Jakie były łączne koszty wynagrodzeń tych pracowników w okresie 1.01.2024–31.10.2025, w tym: wynagrodzenie zasadnicze, dodatki funkcyjne/specjalne/kontrolerskie, dodatek stażowy, nagrody, premie – w ujęciu kwartalnym z podziałem na jednostki organizacyjne?
26. Jaka była łączna wartość kosztów delegacji (transport, noclegi, diety i inne) pracowników realizujących audyty środków publicznych za okres 1.01.2024–31.10.2025 – w ujęciu kwartalnym z podziałem na jednostki organizacyjne?
27. Czy w okresie 1.01.2024–31.10.2025 stosowano praktykę przyznawania dyrektorom IAS i ich zastępcom dodatkowych form wynagradzania/premii/dodatków specjalnych uzależnionych od liczby składanych przez nich zawiadomień do prokuratury lub RDFP? Jeżeli tak – proszę o wskazanie podstawy prawnej oraz określenie skali zastosowania (liczba przyznanych nagród oraz łączny koszt).
28. W związku z wystąpieniem przed Sejmem ministra Zbigniewa Stawickiego z dnia 26 czerwca 2025 r.,[1] w którym publicznie wskazano, iż w następstwie audytów środków publicznych prowadzonych przez IAS wszczęto blisko 200 kontroli celno-skarbowych, proszę o wskazanie, ilu pracowników urzędów celno-skarbowych (UCS) wykonywało w okresie 1.01.2024–31.10.2025 czynności w ramach tych kontroli. Proszę o dane w ujęciu kwartalnym z podziałem na poszczególne UCS. Mając na uwadze publiczne ujawnienie informacji przez ministra z mównicy sejmowej, nie mogą być one traktowane jako objęte tajemnicą skarbową (art. 293 § 1 Ordynacji podatkowej[11]).
29. W nawiązaniu do tego samego wystąpienia, w którym podano, iż ustalenia sięgają „kilkuset milionów złotych” oraz że złożono 37 zawiadomień do prokuratury[1] a także w nawiązaniu do wystąpienia medialnego z dnia 3 listopada 2025 r., kiedy to Pan minister Zbigniew Stawicki poinformował o 50 zawiadomieniach złożonych do prokuratury w następstwie przeprowadzonych kontroli celno-skarbowych,[12] proszę o wskazanie dokładnej łącznej kwoty stwierdzonych uszczupleń podatkowych wynikających z tych kontroli oraz o rozbicie danych na kwoty ustaleń poszczególnych urzędów celno-skarbowych. Wobec publicznego ujawnienia informacji przez ministra, nie mogą być one uznane za informacje objęte tajemnicą skarbową i powinny zostać przekazane w pełnym zakresie.
30. Proszę o wskazanie kwot ustaleń w kontroli podatkowej i kontroli celno-skarbowej (w komórkach CKK) w zakresie podatków PIT, CIT, VAT, akcyzie i należnościach celnych w 2023 roku, 2024 roku i 2025 roku z podziałem na poszczególne urzędy celno-skarbowe.
31. Proszę o wskazanie wartości środków, które rzeczywiście wpłynęły do budżetu państwa w następstwie ustaleń w kontrolach podatkowych i kontrolach celno-skarbowych (w komórkach CKK) w zakresie podatków PIT, CIT, VAT, akcyzie i należnościach celnych w 2023 roku, 2024 roku i 2025 roku z podziałem na poszczególne urzędy celno-skarbowe.
32. W jaki sposób minister finansów i gospodarki zamierza odbudować zaufanie obywateli do bezstronności i profesjonalizmu MF oraz KAS, skoro 160 podmiotom publicznie przypisano nieprawidłowości, podczas gdy MF deklaruje, że nie gromadzi danych o rezultatach i skuteczności postępowań? Proszę o wskazanie konkretnych działań naprawczych i terminów ich wdrożenia.
Proszę o udzielenie odpowiedzi w ustawowym terminie, w sposób wyczerpujący, oparty na danych liczbowych oraz dokumentach źródłowych, z zachowaniem zasady przejrzystości i odpowiedzialności w gospodarowaniu środkami publicznymi.
Źródła i materiały przywołane:
[1] Wystąpienie Ministra Zbigniewa Stawickiego w Sejmie RP (26.06.2025)
[2] Komunikat KAS z 30.10.2025 r. – wykaz audytów
[3] Strona zbiorcza MF/KAS – działania audytowe – (13.01.2025)
[4] Komunikat MF/KAS z 28.08.2025 r.
[5] Odpowiedź Ministra Finansów i Gospodarki z 10.10.2025 r., znak: 2.DNK1.054.14.2025
[6] Ustawa z 16.11.2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz.1131)
[7] Ustawa z 27.08.2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1483)
[9] Kodeks karny (t.j. Dz .U. z 2025 r. poz. 383).
[10] Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071).
[11] Ordynacja podatkowa – art. 293 § 1 (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
[12] Wystąpienie Ministra Zbigniewa Stawickiego w Studiu PAP (03.11.2025) oraz https://www.youtube.com/watch?v=5NHqRl_MegA