w sprawie umożliwienia kierowania pojazdami ratowniczo-gaśniczymi OSP o dopuszczalnej masie całkowitej do 5 ton przez osoby posiadające prawo jazdy kategorii B
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz
Warszawa, 19-12-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 13898 Pani Karoliny Pawliczak w sprawie umożliwienia kierowania pojazdami ratowniczo-gaśniczymi OSP o dopuszczalnej masie całkowitej do 5 ton przez osoby posiadające prawo jazdy kategorii B, uprzejmie przedstawiam co następuje.
W dniu 5 listopada 2025 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (UE) została opublikowana dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/2205 z dnia 22 października 2025 r. w sprawie praw jazdy, zmieniająca rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1724 i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2561 oraz uchylająca dyrektywę2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Komisji (UE) nr 383/2012[1]. Zgodnie z ww. aktem prawnym Państwa Członkowskie mogą zezwolić na kierowanie na swoim terytorium pojazdami uprzywilejowanymi używanymi do celów utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym m.in. pojazdami straży pożarnej, o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3500 kg, ale nieprzekraczającej 5000 kg (w tym razem z przyczepą), przy spełnieniu przez kierującego następujących warunków:
Powyższe, zgodnie z ww. dyrektywą, umożliwi uzyskanie prawa jazdy kategorii B z unijnym kodem ograniczonego użycia (kod: 96.01), dającym uprawnienia do kierowania pojazdami uprzywilejowanymi o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3 500 kg, ale nieprzekraczającej 5 000 kg (w tym razem z przyczepą). Postanowienia dyrektywy w powyższym zakresie powinny zostać przyjęte do stosowania przez Państwa Członkowskie do 26 listopada 2027 r. Upoważnionym podmiotem odpowiedzialnym za wdrożenie nowej dyrektywy do polskiego porządku prawnego jest Ministerstwo Infrastruktury.
W związku z powyższym podjęcie działań w przedmiotowym zakresie przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) będzie zależne od kierunku zmian wskazanego przez resort infrastruktury. Natomiast ewentualne przyszłe działania mające na celu wdrożenie ww. dyrektywy będą konsultowane m.in. z Państwową Strażą Pożarną (PSP), a także z organizacjami zrzeszającymi jednostki ochotniczych straży pożarnych (OSP).
W opinii MSWiA oraz Komendy Głównej PSP przepisy prawa dotyczące praw jazdy nie powinny wprowadzać różnic dla straży pożarnej i zespołów ratownictwa medycznego. Należy wskazać, że przepisy nowej dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/2025 odnoszą się do pojazdów uprzywilejowanych używanych do celów utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego – w tym, poprzez zapewnienie natychmiastowej pomocy w klęskach żywiołowych lub katastrofach spowodowanych przez człowieka – tj. pojazdów policyjnych, karetek pogotowia ratunkowego, pojazdów podmiotów ochrony ludności i ratowniczych lub pojazdów straży pożarnej o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3 500 kg, ale nieprzekraczającej 5 000 kg, w tym razem z przyczepą.
Minister spraw wewnętrznych i administracji 1 grudnia 2022 r. zatwierdził „Program szkolenia przygotowującego do egzaminu dopuszczającego do kierowania pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t dla strażaka ratownika ochotniczych straży pożarnych“. Przeszkoleni w ramach ww. programu strażacy ratownicy OSP co roku zasilają szeregi kierowców ochrony przeciwpożarowej. Jednocześnie na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych[2], PSP prowadzi nieodpłatne szkolenia dla strażaków ratowników OSP przygotowujące do uzyskiwania kwalifikacji i uprawnień do prowadzenia pojazdów uprzywilejowanych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3 500 kg. Ponadto zgodnie z „Programem Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026“ przewiduje się przeszkolenie co najmniej 500 kierowców rocznie w zakresie prowadzenia pojazdów objętych obowiązkiem posiadania prawa jazdy kategorii C+E oraz D z przeznaczeniem dla krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego i mobilizacji do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Należy podkreślić, że wykorzystanie możliwości, wynikających z ww. programów i przedsięwzięć szkoleniowych, może znacząco zwiększyć liczbę kierowców z uprawnieniami do kierowania pojazdami uprzywilejowanymi oraz poprawić zdolności operacyjne jednostek OSP.
Z poważaniem
z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. Urz. UE L z 5.11.2025. 2205
[2] Dz. U. z 2025 r. poz. 244.