Interpelacja nr 13973

do ministra sprawiedliwości

w sprawie utrzymującej się wysokiej liczby sędziów delegowanych do Ministerstwa Sprawiedliwości, zasad i okresu delegowania, przynależności do sądu macierzystego oraz finansowania ich wynagrodzeń i świadczeń z budżetu sądów powszechnych

Zgłaszający: Przemysław Wipler

Data wpływu: 02-12-2025

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się do Pana z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania dotyczące delegowania sędziów do Ministerstwa Sprawiedliwości na podstawie art. 77 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 334, 1907, z 2025 r. poz. 526, 820, 1172, 1178, 1609, dalej: u.s.p.). Liczba sędziów delegowanych wyłącznie do Ministerstwa Sprawiedliwości jest bardzo wysoka i budzi poważne zastrzeżenia, zwłaszcza w kontekście rekordowej liczby wakatów w sądach powszechnych oraz systematycznie wydłużających się terminów rozpoznawania spraw. Poważne wątpliwości budzi fakt, że wynagrodzenia oraz wszelkie świadczenia pieniężne sędziów delegowanych są w całości pokrywane z części 15. budżetu państwa (Sądy powszechne), a nie – jak należałoby oczekiwać – z części 37. (Sprawiedliwość). W efekcie Ministerstwo Sprawiedliwości uzyskuje wysoko wykwalifikowane kadry bez ponoszenia rzeczywistych kosztów ich zatrudnienia, obciążając jednocześnie budżety sądów macierzystych i pogłębiając ich problemy kadrowe oraz finansowe.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy lista sędziów delegowanych opublikowana na stronie ministerstwa^[1] jest kompletna i aktualna? Jeżeli nie – proszę o udostępnienie uaktualnionej listy. Ilu sędziów jest obecnie delegowanych wyłącznie do Ministerstwa Sprawiedliwości (z wyłączeniem delegacji do Krajowej Rady Sądownictwa, innych sądów, organów międzynarodowych oraz instytucji Unii Europejskiej), z podziałem na:

a) szczebel sądu macierzystego (rejonowy, okręgowy, apelacyjny) oraz okręg sądowy,
b) okres delegowania (do 2 lat, 2–5 lat, powyżej 5 lat, bezterminowo)?

2. Jakie kryteria merytoryczne i proceduralne stosowane są przez ministra sprawiedliwości przy wyborze sędziów do delegowania do Ministerstwa Sprawiedliwości? Czy w procesie decyzyjnym uwzględniana jest opinia kolegium właściwego sądu okręgowego lub apelacyjnego oraz aktualny stan kadrowy sądu macierzystego? Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega deficyt legislacyjny polegający na braku transparentnych, ustawowo określonych kryteriów delegowania sędziów do ministerstwa oraz czy planowane są działania zmierzające do jego usunięcia?
3. W jaki sposób Ministerstwo Sprawiedliwości monitoruje wpływ długotrwałych delegacji na obciążenie kadrowe i organizacyjne sądów macierzystych, w szczególności na średni czas trwania postępowań w sądach, z których delegowana jest największa liczba sędziów?
4. Czy wynagrodzenia zasadnicze oraz wszystkie dodatkowe świadczenia pieniężne sędziów delegowanych do Ministerstwa Sprawiedliwości (w tym dodatki funkcyjne, ryczałty mieszkaniowe, dodatki za rozłąkę z rodziną itp.) są w całości finansowane z części 15. budżetu państwa? Proszę o podanie łącznych kosztów poniesionych z tej części budżetowej w latach 2024–2025 (z podziałem na te lata).
5. Jakie oszczędności budżetowe uzyskuje część 37. budżetu państwa dzięki obecnej praktyce finansowania delegowanych sędziów z części 15.? Czy ministerstwo planuje zmianę tego modelu w najbliższych latach?
6. Ile wystąpień, skarg lub wniosków ze strony prezesów sądów, kolegiów sądów, stowarzyszeń sędziowskich lub innych podmiotów wpłynęło do Ministerstwa Sprawiedliwości w latach 2024–2025 w związku z negatywnym wpływem delegacji na funkcjonowanie sądów macierzystych? Jakie stanowisko zajęło ministerstwo w tych sprawach?
7. Jakie działania legislacyjne lub organizacyjne Ministerstwo Sprawiedliwości zamierza podjąć w najbliższym czasie w celu ograniczenia skali delegacji sędziów do resortu w obliczu prognozowanego znacznego wzrostu liczby wakatów w sądach powszechnych w latach 2026–2030?
8. Ilu sędziów pełni obecnie funkcję sędziego wizytatora?
9. Do jakich ministerstw, urzędów centralnych i organizacji międzynarodowych (poza MS i KRS) są obecnie delegowani sędziowie sądów powszechnych i ilu sędziów delegowano do każdej z tych instytucji? Jaki jest koszt tych delegacji?
10. Ilu sędziów pełni obecnie obowiązki służbowe poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej i jakie są pełne koszty tych delegacji (uwzględniające wszystkie składniki wynagrodzenia i dodatki) w latach 2024–2025?
11. W przypadku ilu sędziów w ciągu ostatnich 5 lat minister wystąpił z wnioskiem o przeniesienie w stan spoczynku przed osiągnięciem wieku emerytalnego?
12. Ilu sędziów planowo przejdzie w stan spoczynku do końca 2027 r. z uwagi na osiągnięcie wieku 65 lat?
13. Ilu sędziów, którzy przeszli w stan spoczynku z powodu stanu zdrowia, powróciło następnie do pełnienia obowiązków orzeczniczych?
14. Ilu sędziów po ukończeniu 65. roku życia orzeka nadal bez zgody Krajowej Rady Sądownictwa oraz jaka jest łączna liczba spraw prowadzonych przez tych sędziów?
15. Ilu sędziom w latach 2024–2025 udzielono zgody na dodatkowe zatrudnienie lub działalność zarobkową na podstawie art. 86 § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, a w ilu przypadkach minister sprawiedliwości wniósł sprzeciw wobec takiej działalności? Proszę również o wskazanie rodzaju wykonywanej działalności oraz szacunkowego miesięcznego wymiaru godzin tej dodatkowej działalności w poszczególnych przypadkach.
16. W jaki sposób i jak często ministerstwo weryfikuje rzeczywisty wymiar godzin dodatkowego zatrudnienia sędziów oraz czy stwierdzono przypadki potencjalnego konfliktu interesów związanego z tym zatrudnieniem w latach 2024–2025?
17. Ile razy i jakim sędziom w latach 2024–2025 przyznano okresowe zwiększenie wynagrodzenia z tytułu okresowego zwiększenia obowiązków (art. 91 § 1c u.s.p.)? Proszę wskazać konkretne zadania stanowiące powód zwiększenia wynagrodzenia oraz czy i jak weryfikowano ich wykonanie.
18. Ilu sędziów w latach 2024–2025 skierowano na szkolenia krajowe i zagraniczne finansowane lub organizowane przez ministerstwo albo Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury oraz jakie były łączne koszty tych szkoleń (z podziałem na te lata)?
19. Ilu sędziów przebywa obecnie na urlopie dla poratowania zdrowia i jaki jest łączny koszt wypłaconych im wynagrodzeń w latach 2024–2025?
20. Ile razy w ciągu ostatnich 5 lat (2021–2025) wypłacono sędziom lub ich rodzinom odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej i jakie były łączne kwoty tych świadczeń?
21. Ile razy w ciągu ostatnich 5 lat (2021–2025) sądy apelacyjne i okręgowe w Polsce skorzystały z uprawnienia do wytknięcia uchybienia sądowi pierwszej instancji na podstawie art. 40 § 1 u.s.p.?
22. Czy ministerstwo prowadzi ewidencję prawomocnie skazanych sędziów w sprawach karnych i o wykroczenia? Jeśli tak – proszę o podanie liczby takich przypadków w latach 2020–2025 wraz z tytułami skazań.
23. Jaki jest aktualny, precyzyjny stan deficytu powołanych ławników w skali kraju, z podziałem na poszczególne okręgi sądowe (sądy okręgowe i rejonowe), w których ich udział jest obligatoryjny (ze szczególnym uwzględnieniem spraw karnych, pracy i ubezpieczeń społecznych)?
24. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dysponuje analizą lub danymi statystycznymi, które potwierdzają lub szacują skalę opóźnień w wyznaczaniu terminów rozpraw i wydawaniu orzeczeń wynikającą bezpośrednio z trudności w wyłonieniu pełnego składu orzekającego z udziałem ławników?
25. Jakie konkretne działania (poza standardowymi naborami) planuje podjąć Ministerstwo Sprawiedliwości w najbliższym czasie, aby zniwelować istniejący deficyt ławników i w ten sposób zapobiec dalszemu wydłużaniu się czasu trwania postępowań sądowych?

Uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi w formie pisemnej w ustawowym terminie 21 dni, w miarę możliwości w zestawieniu tabelarycznych z podziałem na poszczególne lata.