Interpelacja nr 14077

do ministra edukacji

w sprawie zadawania prac domowych

Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Krzysztof Ciecióra, Anna Dąbrowska-Banaszek, Maria Koc, Marzena Anna Machałek, Anna Kwiecień

Data wpływu: 08-12-2025

Szanowna Pani Minister,

w ostatnich tygodniach w środowisku szkolnym – zarówno wśród nauczycieli, dyrektorów placówek, rodziców, jak i uczniów – pojawiają się coraz donioślejsze sygnały wskazujące na bardzo poważne negatywne konsekwencje wprowadzonej zmiany prawnej, polegającej na zniesieniu obowiązku zadawania prac domowych (w tym obowiązku prac domowych ocenianych) w szkołach podstawowych. Z relacji tych środowisk wynika, że zamiast obiecywanego odciążenia i wzrostu samodzielności uczniów, zmiana ta prowadzi do spadku motywacji do pracy w domu, utrudnień w utrwalaniu materiału, zwiększenia nierówności edukacyjnych, wzrostu zapotrzebowania na korepetycje i – w konsekwencji – do wydłużenia czasu osiągania przez uczniów wymaganych efektów kształcenia.

Wprowadzone przez Panią zmiany w zakresie prac domowych były również przedmiotem raportu Instytutu Badań Edukacyjnych - Państwowy Instytut Badawczy, który ukazał się w dwóch odsłonach: pierwszej - skróconej - którą można streścić „jest dobrze” oraz drugiej - pełnej - którą można streścić „jest niedobrze”. Ta druga, pełna wersja raportu, który - z niewiadomych przyczyn (być może cenzura?) - zniknął z Internetu, wzbudziła spore zainteresowanie mediów, które w niezwykle krytycznym tonie wypowiadały się o przeprowadzonej przez Panią reformie.

Ponadto raporty środowiskowe, w tym relacje większości dyrektorów szkół wskazują, że likwidacja obowiązkowych prac domowych powoduje trudności w utrwalaniu materiału, co jest systemowym zagrożeniem dla jakości nauczania.

Do mojego biura poselskiego zgłaszają się zarówno rodzice, którzy postulują nie tylko przywrócenie obowiązku zadawania prac domowych w podstawowym zakresie jako narzędzia utrwalającego i rozwijającego samodzielność ucznia, lecz przede wszystkim chcą, aby prace domowe były zadawane świadomie, z wyraźnym celem dydaktycznym, a nie jako przypadkowe „zadanie na odczepne”.

Z kolei nauczyciele, którzy podnoszą kwestię reformy Pani autorstwa wskazują, że konieczny jest monitoring i analiza skutków zmiany rozporządzenia – w tym badanie, jak wpływa ona na efekty kształcenia, motywację uczniów, nierówności edukacyjne. Jak wskazałam wcześniej, takie badanie zostało przeprowadzone, jednak - z niewiadomych przyczyn - nie jest już dostępne, co czyni zasadną obawę o powrót cenzury w Polsce.

Zdaniem środowisk oświatowych decyzja o zniesieniu obowiązkowych prac domowych została podjęta bez dostatecznie szerokiej konsultacji i z niewystarczającym rozpoznaniem skutków – co może prowadzić do długofalowych negatywnych konsekwencji dla uczniów, zwłaszcza tych ze środowisk mniej sprzyjających warunkom nauki w domu.

Jeśli jednak przedstawiciele środowisk oświatowych się mylą, a reforma w zakresie prac domowych została przeprowadzona profesjonalnie i rzetelnie, to jestem przekonana, że kierowane przez Panią ministerstwo nie tylko dysponuje badaniami, analizami, prognozami i ekspertyzami, na podstawie których podjęto decyzję o zniesieniu obowiązku prac domowych, lecz również udostępni te dokumenty, dbając o przejrzystość, która jest przecież jednym z fundamentów demokratycznego państwa prawa.

Wobec powyższego zwracam się z prośbą i wnioskiem o podjęcie przez Panią następujących działań:

1) pilna ocena skutków wprowadzonej zmiany w zakresie zadawania prac domowych, w tym szczegółowa analiza wpływu na motywację uczniów, poziom utrwalenia wiedzy i umiejętności oraz nierówności edukacyjne i podanie wyników tej oceny do publicznej wiadomości,

2) udostępnienie wszystkich badań, analiz, raportów, ekspertyz, konsultacji społecznych i prognoz przeprowadzonych przed podjęciem decyzji o zniesieniu obowiązkowych prac domowych.

3) wyjaśnienie przyczyny niedostępności raportu Instytut Badań Edukacyjnych (IBE) dotyczącego tej zmiany – jeżeli dokument usunięto lub nie jest publicznie dostępny – proszę o informację, czy mamy do czynienia z ograniczeniem dostępu do wyników badań, oraz kiedy raport zostanie ponownie udostępniony.

Ponadto zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

Czy zdaje sobie Pani sprawę z faktu że przeprowadzona reforma ws. prac domowych skutkuje m.in.: spadkiem motywacji uczniów do samodzielnej pracy w domu, zwiększoną częstotliwością kartkówek i sprawdzianów jako zastępczej formy weryfikacji wiedzy oraz wzrostem korzystania przez rodziców z korepetycji dla dzieci – co może prowadzić do pogłębienia nierówności edukacyjnych?
Czy, analizując wyniki szkoleń, raportów i badań, ministerstwo bierze pod uwagę fakt, że przeprowadzona reforma ws. prac domowych może ograniczać możliwość utrwalania przez uczniów wiadomości i umiejętności poza lekcją – co w konsekwencji może wydłużać naukę i pogłębiać zaległości?
Jakie badania, analizy, raporty, ekspertyzy oraz konsultacje społeczne zostały wykonane i wzięte pod uwagę przed wprowadzeniem rozporządzenia o zniesieniu obowiązku prac domowych? Proszę o wskazanie dat, autorów, zakresu badań oraz informacji, czy dokumenty te były i są nadal publicznie dostępne.
Dlaczego raport IBE dotyczący wdrożenia likwidacji prac domowych nie jest już dostępny na stronie internetowej instytutu? Czy ministerstwo może wyjaśnić przyczyny braku dostępu oraz poinformować, kiedy dokument zostanie ponownie udostępniony? Czy w tym kontekście mamy do czynienia z ograniczeniem dostępu do wyników badań?
Jakie działania podejmie ministerstwo w celu naprawy sytuacji, powstałej w wyniku reformy Pani autorstwa? Czy przewiduje Pani wycofanie się lub korektę swojego rozporządzenia, czy też godzi się Pani z ponoszonymi przez uczniów, negatywnymi konsekwencjami reformy Pani autorstwa?
Czy ministerstwo uwzględnia głos środowiska szkolnego – w tym nauczycieli, dyrektorów szkół oraz rodziców – którzy wskazują, że zniesienie obowiązkowych prac domowych powoduje trudności w utrwaleniu materiału i nie sprzyja systematyczności nauki? Jeżeli tak – to jakie działania zostaną podjęte w odpowiedzi na ten głos?