do ministra sprawiedliwości
w sprawie pogarszającej się sytuacji płacowej i kadrowej pracowników sądów oraz zagrożenia paraliżem pracy wymiaru sprawiedliwości
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Anna Dąbrowska-Banaszek, Krzysztof Ciecióra, Maria Koc, Anna Kwiecień, Marzena Anna Machałek
Data wpływu: 08-12-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zgodnie z opisanymi w mediach informacjami, w tym w materiale „Pracownik sądu też człowiek - bez godnej płacy odejdzie” opublikowanym w serwisie prawo.pl, pracownicy sądów – urzędnicy, protokolanci, asystenci sędziów, pracownicy administracji i obsługi – od lat otrzymują wynagrodzenia nieadekwatne do zakresu wykonywanej pracy, obciążeń i odpowiedzialności. W wielu przypadkach pensje są niewiele wyższe niż minimalne wynagrodzenie, a obowiązki stale rosną wraz z rosnącą liczbą spraw, koniecznością obsługi rozbudowanych systemów teleinformatycznych i presją na szybkość działania. Brak godnych płac i ograniczone możliwości awansu powodują systematyczne obniżanie atrakcyjności tej pracy.
Jak wskazują przedstawiciele środowiska oraz związki zawodowe, od kilku lat obserwowany jest wzmożony odpływ pracowników sądów do sektora prywatnego, samorządów czy innych instytucji administracji publicznej. Wiele osób rezygnuje z pracy w sądach, poszukując zatrudnienia o wyższej stabilności finansowej. Proces ten już teraz skutkuje coraz częstszym pojawianiem się nieobsadzonych stanowisk, trudnościami w rekrutacji oraz przeciążeniem obowiązkami osób pozostających w sądach. Sytuację dodatkowo pogarsza cięcie środków na wynagrodzenia poprzez poprawkę, która – jak podkreślają organizacje pracownicze – pozbawiła sądy ok. 95 mln zł. Oznacza to brak możliwości przeprowadzenia jakichkolwiek realnych podwyżek wynagrodzeń, a nawet zagrożenie dla utrzymania stabilności dotychczasowej siatki płac. Tak poważne ograniczenia finansowe zostały odebrane jako dowód braku uznania dla roli pracowników sądów oraz jako czynnik pogłębiający frustrację i obniżający morale kadry.
Brak szybkiej i skutecznej reakcji państwa i dalsze ignorowanie potrzeb pracowników sądów może doprowadzić do jeszcze większego paraliżu organizacyjnego sądów, który będzie skutkować dalszym wydłużeniem czasu trwania postępowań, co z kolei pogłębi erozję zaufania obywateli do państwa prawa oraz sprawności wymiaru sprawiedliwości. Tak szeroko zakrojone konsekwencje nie dotyczą wyłącznie środowiska pracowniczego, ale całego społeczeństwa, które na co dzień potrzebuje sprawnie działającego wymiaru sprawiedliwości.
Z punktu widzenia interesu publicznego zasadne i niezbędne wydaje się przywrócenie środków finansowych odebranych w projekcie budżetu oraz zapewnienie stabilnego, corocznego wzrostu funduszu płac, co pozwoli wprowadzić systemowe regulacje płacowe, dzięki którym możliwe będzie zatrzymanie kadr i w efekcie powstrzymanie dalszego paraliżu wymiaru sprawiedliwości. Wśród zgłaszanych do mnie postulatów znalazły się również takie, jak powołanie stałego zespołu monitorującego kondycję kadrową sądów, który analizowałby rotację, liczbę wakatów, obciążenie pracowników i czas oczekiwania stron na rozstrzygnięcie oraz prowadzenie dialogu ze związkami zawodowymi i środowiskiem pracowniczym w sposób stały, nie doraźny.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na następujące pytania: