w sprawie programów aktywizacji zawodowej osób 50+
Odpowiadający: minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Warszawa, 07-03-2024
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją poselską nr 1411 Pana Posła Tadeusza Tomaszewskiego, w sprawie programów aktywizacji zawodowej osób 50+, przekazuję następujące informacje.
W III kwartale 2023 roku współczynnik aktywności zawodowej dla populacji w wieku 50- 64 lata wyniósł 67,7% i był o 1,7 punktu procentowego wyższy niż w analogicznym okresie roku wcześniejszego. Wciąż pozostawał jednak znacznie niższy (o 6,6 p.p.) niż w populacji w wieku 15-64 lata.
W końcu 2023 r. w urzędach pracy zarejestrowanych było 211,3 tys. bezrobotnych powyżej 50 roku życia, czyli o 7,6 tys. (tj. 3,5%) mniej niż w końcu 2022 r. Bezrobotni powyżej 50 roku życia w końcu 2023 r. stanowili 26,8% ogółu zarejestrowanych bezrobotnych wobec 27,0% rok wcześniej, a zatem ich udział rok do roku minimalnie spadł.
Odpowiadając na pytanie pierwsze Pana posła wyjaśniam, że na mocy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 735 z późn. zm.) osoby powyżej 50 roku życia, rejestrując się w powiatowym urzędzie pracy, jako osoby bezrobotne, mogą uzyskać wsparcie w powrocie na rynek pracy i skorzystać z większości dostępnych form pomocy. Do najpopularniejszych należą m.in.: szkolenia, prace interwencyjne, roboty publiczne, staż, przygotowanie zawodowe dorosłych, prace społecznie użyteczne, wsparcie finansowe na podjęcie działalności gospodarczej.
Dodatkowo, dostępne są instrumenty wsparcia dedykowane wyłącznie osobom po 50 roku życia lub wspierające ich zatrudnienie, takie jak:
Urzędy pracy w 2023 roku zaktywizowały łącznie 33,7 tys. bezrobotnych powyżej 50 roku życia i stanowili oni 13,8% wszystkich zaktywizowanych w tym okresie.
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przewiduje także wsparcie w inwestowaniu w umiejętności i kwalifikacje osób pracujących (pracodawców i pracowników) poprzez Krajowy Fundusz Szkoleniowy (KFS), stanowiący wydzieloną część Funduszu Pracy. Celem utworzenia KFS jest zapobieganie utracie zatrudnienia przez osoby pracujące z powodu kompetencji nieadekwatnych do wymagań zmieniającej się gospodarki. Jednym z priorytetów KFS na 2024 r. jest wsparcie kształcenia ustawicznego osób po 45 roku życia. Tegoroczny budżet tego Funduszu wynosi 294,4 mln zł.
Odpowiadając na pytanie drugie Pana posła informuję, że na finansowanie aktywizacji zawodowej bezrobotnych i poszukujących pracy, także osób powyżej 50 roku życia, samorządy powiatów dysponują środkami Funduszu Pracy, w ramach przyznanych na dany rok limitów na finansowanie programów na rzecz promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia i aktywizacji zawodowej.
W ramach przyznanych środków finansowane są wszystkie formy aktywizacji określone w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wyboru realizowanych form aktywizacji zawodowej dokonuje starosta, po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy.
W roku 2023 wydatkowano ze środków Funduszu Pracy 346 353 975,14 zł na finansowanie działań aktywizacyjnych na rzecz bezrobotnych powyżej 50 roku życia w ramach programów na rzecz promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia i aktywizacji zawodowej. Ww. działaniami objęto 34 727 osób.
W sytuacji, gdy przyznany limit okazuje się niewystarczającym, samorządy powiatów mogą ubiegać się o dodatkowe środki z rezerwy Funduszu Pracy, będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw pracy. W 2023 roku, środki rezerwy Funduszu Pracy przeznaczono m.in. na program aktywizacji zawodowej bezrobotnych i poszukujących pracy 50+. W ramach tego programu przyznano 36 powiatowym urzędom pracy kwotę rezerwy Funduszu Pracy w wysokości 6 612 512,57 zł.
Dane dotyczące skuteczności realizowanych, w urzędach pracy programów, w tym m.in. kwota faktycznie poniesionych wydatków, liczba osób uczestniczących w programie oraz liczba osób zatrudnionych po zakończeniu uczestnictwa, znane będą po 30 czerwca br., wraz ze złożeniem odpowiednich sprawozdań z wydatkowania środków rezerwy Funduszu Pracy.
Odpowiadając na pytanie trzecie Pana posła pragnę zapewnić, że w 2024 roku, osoby powyżej 50 roku życia są na bieżąco obejmowane wsparciem wynikającym z ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, omówionym już w odpowiedzi na pytanie pierwsze.
Dodatkowo wyjaśniam, że także w 2024 roku planowane jest uruchomienie naboru wniosków w ramach programu aktywizacji zawodowej bezrobotnych i poszukujących pracy 50+, o którym była mowa w odpowiedzi na pytanie drugie. W celu wsparcia sytuacji kobiet na rynku pracy zaplanowano również uruchomienie programu aktywizacji zawodowej długotrwale bezrobotnych kobiet, w ramach którego będą mogły być aktywizowane kobiety powyżej 50 roku życia.
Pragnę również wyjaśnić, że w związku z tym, że nadal zauważalna jest potrzeba dalszego podejmowania działań na rzecz wsparcia na rynku pracy osób z grupy wiekowej 50+, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej inicjuje i finansuje projekty pilotażowe, realizowane przez wojewódzkie i powiatowe urzędy pracy. Mają one na celu przetestowanie nowych rozwiązań, w zakresie udzielania pomocy osobom bezrobotnym i poszukującym pracy, w tym osobom starszym, które potencjalnie mogą być zaimplementowane do przepisów lub wdrożone jako dobre praktyki. Aktualnie trwa analiza, wypracowanych w ramach projektów pilotażowych rozwiązań, pod kątem włączenia ich do porządku prawnego.
Odpowiadając na pytanie czwarte Pana posła wyjaśniam, że kobiety w wieku 50+ są obejmowane takim samym wsparciem określonym w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, omówionym już w odpowiedzi na pytanie pierwsze, jak mężczyźni w wieku 50+, jak również będą objęte wparciem w ramach zaplanowanego programu aktywizacji zawodowej długotrwale bezrobotnych kobiet, o którym była mowa w odpowiedzi na pytanie trzecie.
Dodatkowo pragnę podkreślić, że mając na uwadze konieczność wspierania działań na rzecz poprawy sytuacji kobiet na rynku pracy oraz zapewnienie równości kobiet i mężczyzn w sferze publicznej, zawodowej i prywatnej, zarządzeniem z dnia 12 lutego 2024 r. powołałam Radę do spraw Kobiet na Rynku Pracy. Rolą Rady będzie m.in. rozpatrywanie projektów dotyczących zatrudniania kobiet oraz ogólna poprawa sytuacji kobiet na rynku pracy. Pierwsze posiedzenie Rady zaplanowano na marzec br., w siedzibie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Odpowiadając na pytanie piąte Pana posła informuję, że w 2023 roku w województwie wielkopolskim zaktywizowano 16 965 bezrobotnych, w tym 1 755 bezrobotnych powyżej 50 roku życia. Najwięcej bezrobotnych po 50 roku życia skorzystało z prac subsydiowanych (943 osoby), a następnie stażu (374 osoby), prac społecznie użytecznych (224 osoby) oraz szkoleń (214 osób). Wśród prac subsydiowanych do najczęściej wybieranych form należały prace interwencyjne (204 osoby), roboty publiczne (184 osoby), podjęcia pracy w ramach dofinansowania wynagrodzenia za zatrudnienie skierowanego bezrobotnego powyżej 50 roku życia (161 osób) oraz podjęcia działalności gospodarczej (135 osób).
Wyrażam przekonanie, że przedstawione powyżej informacje i wyjaśnienia zostaną uznane przez Pana posła za satysfakcjonujące i wyczerpujące.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej