Interpelacja nr 14148

do ministra spraw zagranicznych

w sprawie braku reakcji rządu Donalda Tuska na odrzucenie przez stronę niemiecką uwag Polski dotyczących zwiększonych emisji dwutlenku siarki z rafinerii PCK Schwedt oraz zaniechania działań dyplomatycznych, prawnych i środowiskowych

Zgłaszający: Dariusz Matecki

Data wpływu: 09-12-2025

W związku z odpowiedzią na interpelację nr 12092 dotyczącą derogacji emisji SO₂ dla rafinerii PCK Schwedt oraz działań (a raczej braku działań) strony polskiej.

W odpowiedzi przesłanej przez ministra energii rząd sam przyznaje, że:

• Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz polskie samorządy (powiat gryfiński, gmina Widuchowa) zgłosiły uwagi do decyzji niemieckiego landu Brandenburgia,
• uwagi te nie zostały uwzględnione,
• mimo to Niemcy wydały decyzję derogacyjną dopuszczającą emisje do 1000 mg/m₃,
• strona niemiecka uznała, że nie ma potrzeby uruchamiania procedury transgranicznej OOŚ,
• a rząd RP – zamiast stanowczo interweniować – przyjął te wyjaśnienia bez zastrzeżeń.

Co najbardziej niepokojące:
Polska nie podjęła żadnych działań, które w takiej sytuacji są standardem w relacjach międzynarodowych, gdy chodzi o instalację przemysłową zlokalizowaną kilka kilometrów od granicy.

Polska NIE:

❌ uruchomiła procedury z Konwencji z Espoo dotyczącej transgranicznego oddziaływania na środowisko,
❌ wystąpiła do Komisji Europejskiej o przegląd decyzji derogacyjnej,
❌ przedstawiła oficjalnego protestu dyplomatycznego wobec odrzucenia polskich uwag,
❌ zażądała wstrzymania derogacji,
❌ skierowała sprawy do instytucji UE odpowiedzialnych za monitoring jakości powietrza,
❌ nie zwróciła się o formalną ocenę wpływu na zdrowie mieszkańców Polski.

W praktyce oznacza to, że rząd Donalda Tuska:

➡️ de facto zaakceptował zwiększone emisje SO2 tuż przy polskiej granicy,
➡️ przyjął niemieckie wyjaśnienia jako „ostateczne”, mimo ich jednostronnego charakteru,
➡️ zrezygnował z instrumentów prawa międzynarodowego, którymi Polska dysponuje,
➡️ nie podjął żadnych działań dyplomatycznych, choć sytuacja tego wymagała.

Pytania do ministra spraw zagranicznych:

1. Dlaczego MSZ nie skierowało do rządu RFN noty protestacyjnej w związku z odrzuceniem uwag Polski dotyczących ryzyka zdrowotnego dla naszych obywateli?

2. Czy MSZ uznało, że niemieckie wyjaśnienia są wystarczające? Jeśli tak – na jakiej podstawie i kto podjął taką decyzję?

3. Czy MSZ analizowało możliwość wystąpienia do Komisji Europejskiej lub Rady UE o interwencję w sprawie zwiększonych emisji SO₂? Jeśli nie – dlaczego?

4. Czy MSZ prowadzi jakiekolwiek działania w celu ochrony interesów polskich gmin, których uwagi zostały zignorowane przez stronę niemiecką?