w sprawie faktycznego zakresu zwolnień Polski z obowiązków wynikających z unijnego paktu migracyjnego
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek
Warszawa, 19-01-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 14173 pana posła Dariusza Mateckiego w sprawie faktycznego zakresu zwolnień Polski z obowiązków wynikających z unijnego paktu migracyjnego[1] uprzejmie przedstawiam, co następuje.
Na wstępie należy podkreślić, że obecny rząd Rzeczypospolitej Polskiej (RP) nie uczestniczył w pracach nad kształtem aktów legislacyjnych wchodzących w skład paktu migracyjnego, które były prowadzone w latach 2020-2023. Nadanie niekorzystnym rozwiązaniom innego kształtu było możliwe w czasie formalnych negocjacji prowadzonych w Radzie Unii Europejskiej (UE), w szczególności 8 czerwca 2023 r., gdy Rada UE przyjmowała stanowisko do negocjacji trójstronnych (trilogu) z Parlamentem Europejskim i Komisją Europejską. Wówczas zatwierdzono liczbę 30 tys. migrantów do relokacji każdego roku i kwotę 20 tys. EUR jako ekwiwalent przyjęcia jednego cudzoziemca. Kształt aktów prawnych wchodzących w skład paktu migracyjnego w ich kluczowych elementach nie uległ od tamtej pory większym zmianom.
W tym samym czasie Polska stała się celem ataku hybrydowego instrumentalnie wykorzystującego migrację i przyjęła ponad milion uchodźców z Ukrainy. Pomimo powyższego, w odpowiedzi na wydarzenia mające fundamentalny wpływ na sytuację migracyjną Polski i całej UE, ówczesny rząd RP nie podjął działań w celu zmiany negocjowanego paktu migracyjnego. Przede wszystkim nie był w stanie zebrać w Radzie UE mniejszości blokującej. W związku z powyższym akty prawne składające się na pakt migracyjny, w kształcie wynegocjowanym przez rząd Zjednoczonej Prawicy, zostały ostatecznie przyjęte przez Radę UE pomimo negatywnego stanowiska obecnego rządu RP utrzymanego na każdym etapie prac i głosowania przeciwko ich przyjęciu.
Od początku 2024 r. rząd RP podejmuje działania mające na celu ochronę polskich interesów i bezpieczeństwa przez niedopuszczenie do ponownej marginalizacji Polski na arenie międzynarodowej oraz w UE, co pozwala na uzyskanie realnych rezultatów. W wyniku podejmowanych działań 11 grudnia 2024 r. został opublikowany komunikat Komisji Europejskiej w sprawie przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym wynikającym z wykorzystania migracji jako broni i w sprawie zwiększenia bezpieczeństwa na granicach zewnętrznych UE[2], uznający konieczność stanowczej odpowiedzi na proceder wykorzystania migrantów jako broni na granicy z Białorusią. W ramach podejmowanych działań obecny rząd RP wprowadził krajowe ograniczenie prawa do składania wniosków o ochronę międzynarodową przez cudzoziemców nielegalnie przekraczających granicę w związku z sytuacją instrumentalizacji. Polska, przez europejski Instrument Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (IZGW), otrzymała dodatkowe środki finansowe (220 mln zł) na uszczelnienie granicy, w tym bariery, która nie spełniała swojej roli. W celu zapewnienia możliwie pełnej szczelności została poprawiona konstrukcja bariery i przygotowano zabezpieczenia elektroniczne na granicy z Białorusią wzdłuż rzek: Bug, Świsłocz i Istoczanka. Rząd RP przyjął krajowe przepisy prawa usuwające nadużycia systemu wizowego, który będąc jednym z najłatwiejszych w UE do wykorzystania przez migrantów w celach innych niż deklarowane, dodatkowo stał się polem możliwych działań korupcyjnych dla funkcjonariuszy publicznych. W 2025 r. została przyjęta ustawa w sposób zdecydowany uszczelniająca dostęp cudzoziemców do rynku pracy[3], a w 2024 r. kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna na lata 2025-2030: „Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo“ – dokument, którego Polska nie miała od 2016 r., pozwalający instytucjom państwa działać spójnie i we wspólnym celu.
Ponadto należy wskazać, że organa państwa niezwłocznie reagują na zagrożenia czy naruszenia porządku publicznego przez cudzoziemców, również przez wydalenia, niezależnie od tego, czy przebywają oni w Polsce legalnie czy też nie. Aktualnie zakończono również, rozpoczęte w czasie polskiej prezydencji, prace nad zmianami podejścia UE do migracji, tj. nad zmianą paktu migracyjnego pozwalającą na nieprzyjmowanie wniosków o ochronę od migrantów z bezpiecznych państw pochodzenia czy odsyłanie ich do bezpiecznych państw trzecich. Trwają prace nad projektem wzmocnienia powrotów obejmującym podstawę prawną do tworzenia centrów powrotowych poza UE.
Jednocześnie informuję, że dzięki zabiegom obecnego rządu RP, zgodnie z decyzją wykonawczą Rady 2025/2642 w sprawie ustanowienia rocznej puli solidarnościowej na 2026 rok[4], Polska została całkowicie zwolniona z potrzeby deklarowania i realizacji wkładów solidarnościowych. Powyższe stanowi realizację wcześniejszych deklaracji rządu RP, zgodnie z którymi Polska w związku z wejściem w życie paktu migracyjnego w kształcie wynegocjowanym przez rząd Zjednoczonej Prawicy nie będzie relokować na swoje terytorium żadnych migrantów i nie będzie ponosić z tego tytułu jakichkolwiek obciążeń. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji w pełni podtrzymuje wyrażane wcześniej i wielokrotnie przekazywane do Komisji Europejskiej stanowisko, zgodnie z którym Polska nie wdroży żadnych elementów paktu migracyjnego, które mogłyby w jakikolwiek sposób negatywnie wpłynąć na poziom bezpieczeństwa wewnętrznego, ochronę porządku publicznego czy spójność społeczną. Dalsze działania rządu RP będą miały na celu zwiększenie bezpieczeństwa migracyjnego. W omawianym zakresie Polska pozostaje w bieżącym dialogu z Komisją Europejską. W związku z powyższym pakt migracyjny nie stanowi narzędzia jakichkolwiek politycznych nacisków, a Polska podejmuje działania mające zapewnić spójność i skuteczność odpowiedzi UE na rzeczywisty atak hybrydowy prowadzony przez Rosję i Białoruś, również z wykorzystaniem migracji.
W decyzji wykonawczej (UE) 2025/2323[5] Komisja Europejska wskazała Polskę jako państwo znajdujące się w obliczu znaczącej sytuacji migracyjnej, co pozwoliło na całkowite zwolnienie z konieczności deklarowania i realizacji wkładów solidarnościowych na podstawie art. 62 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)2024/1351 z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie zarządzania azylem i migracją, zmiany rozporządzeń (UE) 2021/1147 i (UE) 2021/1060 oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 604/2013[6]. Zwolnienie Polski zostało potwierdzone w decyzji wykonawczej Rady 2025/2642 w sprawie ustanowienia rocznej puli solidarnościowej na 2026 rok. Przepisy rozporządzenia w sprawie zarządzania azylem i migracją w kształcie wynegocjowanym przez rząd Zjednoczonej Prawicy przewidują, że decyzja dotycząca puli solidarności będzie przyjmowana corocznie. W omawianym kontekście istotne jest jednak, że przywołana decyzja wykonawcza (UE) 2025/2323 wskazuje Polskę jako państwo, w odniesieniu do którego występuje ryzyko zwiększonej presji migracyjnej w kolejnych latach i powyższa ocena pozostaje kluczowa dla utrzymania zwolnienia z udziału w mechanizmie solidarności. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że Polska nigdy nie będzie zobowiązana do przyjmowania relokowanych migrantów, bowiem państwa członkowskie, na podstawie art. 56 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2024/1351, mają wybór miedzy trzema środkami solidarnościowymi (relokacje/ wkłady finansowe/środki alternatywne).
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Przesłaną pismem pana Jakuba Stefaniaka, sekretarza stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z 18 grudnia 2025 r. (sygn. DSP.INT.4510.774.2025).
[2] https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52024DC0570
[3] Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 621).
[4] Dz. Urz. UE L 2025/2642.
[5] Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2025/2323 z dnia 11 listopada 2025 r. na podstawie art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1351 (Dz. Urz. UE L 2025/2323).
[6] Dz. Urz. UE L 2024/1351.