w sprawie przygotowania państwa polskiego na ryzyko dotyczące bezpieczeństwa prawnego i zdrowotnego, w tym psychiatrycznego, związane z możliwym napływem weteranów wojennych z Ukrainy po zakończeniu działań wojennych oraz ograniczenia nadużyć mechanizmów łączenia rodzin
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek
Warszawa, 29-01-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 14189 Pana Posła Dariusza Mateckiego w sprawie przygotowania państwa polskiego na ryzyko dotyczące bezpieczeństwa prawnego i zdrowotnego, w tym psychiatrycznego, związane z możliwym napływem weteranów wojennych z Ukrainy po zakończeniu działań wojennych oraz ograniczenia nadużyć mechanizmów łączenia rodzin, na wstępie należy podkreślić, że informacje przedstawione w odpowiedzi na interpelację numer 11995 w sprawie przygotowania państwa polskiego na ryzyka bezpieczeństwa, prawne i zdrowotne (w tym psychiatryczne) związane z możliwym napływem weteranów wojennych z Ukrainy po zakończeniu działań wojennych oraz ograniczenia nadużyć mechanizmów łączenia rodzin[1], w zakresie właściwości ministra spraw wewnętrznych i administracji (SWiA), pozostają aktualne.
Dodatkowo należy wskazać, że dostrzegając współczesne trendy przestępczości, w Ministerstwie SWiA została podjęta strategiczna decyzja o utworzeniu zespołu przy ministrze SWiA, który będzie odpowiedzialny za krajową koordynację i analizę trendów poważnej i zorganizowanej przestępczości, w tym przestępczości o charakterze transgranicznym, a także trendów przestępczości z udziałem cudzoziemców dokonywanej na terytorium Polski. W efekcie powyższego z dniem 22 sierpnia 2025 r. weszło w życie zarządzenie nr 29 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 sierpnia 2025 r. w sprawie powołania Zespołu do spraw przestępczości zorganizowanej, transgranicznej i popełnianej przez cudzoziemców w Polsce[2].
Zespół do spraw przestępczości zorganizowanej, transgranicznej i popełnianej przez cudzoziemców w Polsce (dalej: Zespół) – jako organ pomocniczy ministra SWiA – stanowi wewnątrzresortowe gremium integrujące działania służące wzmocnieniu współpracy i wymiany informacji w zakresie przestępczości będącej przedmiotem jego zainteresowania. W skład Zespołu wchodzą przedstawiciele kierownictwa Ministerstwa SWiA, Komendy Głównej Policji (KGP), Komendy Głównej Straży Granicznej (KGSG), komórek organizacyjnych Ministerstwa SWiA odpowiedzialnych za kwestie dotyczące porządku publicznego, spraw międzynarodowych i migracji oraz wybranych komórek organizacyjnych KGP oraz KGSG.
Do zadań Zespołu należą w szczególności: bieżąca analiza zagrożeń w zakresie przestępczości zorganizowanej, transgranicznej i popełnianej przez cudzoziemców w Polsce, określanie priorytetowych kierunków działań służących zapewnieniu skutecznych mechanizmów zapobiegania i zwalczania tego rodzaju przestępczości, identyfikowanie obszarów wymagających zmian prawnych i organizacyjnych, w tym zmian w zakresie obowiązujących umów międzynarodowych, w szczególności dwustronnych, jak również opiniowanie polskiego wkładu do Oceny Zagrożenia Poważną i Zorganizowaną Przestępczością (SOCTA), przygotowywanej przez Europol.
W rezultacie Zespół pełni rolę forum, w ramach którego z jednej strony możliwe jest dokonywanie analizy dynamicznie ewoluujących trendów w zakresie przestępczości zorganizowanej, transgranicznej i popełnianej przez cudzoziemców, a z drugiej omawiane są propozycje zmian o charakterze systemowym, które byłyby istotne z perspektywy podnoszenia efektywności służb w przeciwdziałaniu i zwalczaniu tego rodzaju przestępczości.
Dotychczas w ramach prac tego gremium przyjęto rekomendacje dotyczące priorytetów w zakresie procedowania umów bilateralnych w obszarze współpracy w zakresie przeciwdziałania przestępczości zorganizowanej, jak również Policja i Straż Graniczna przedstawiły wstępne propozycje zmian w krajowych przepisach prawa, które miałyby na celu poprawę skuteczności przeciwdziałania i zwalczania przestępczości cudzoziemskiej, w tym również zorganizowanej, które będą poddane dalszej analizie, pod kątem zasadności i możliwości ich wdrożenia.
Warto również zauważyć, że pomimo pozytywnej oceny współpracy z właściwymi organami ochrony porządku publicznego Ukrainy, doświadczenie zdobyte przez ostatnie lata pokazało, że dotychczasowe formy współpracy wymagają wzmocnienia. W związku z powyższym 11 grudnia 2025 r. ministrowie Marcin Kierwiński i Ihor Kłymenko podpisali we Lwowie umowę między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Gabinetem Ministrów Ukrainy o współpracy w zwalczaniu przestępczości. Głównym celem przedmiotowej umowy jest stworzenie efektywniejszych ram prawnych dla wykrywania, zapobiegania oraz zwalczania przestępczości, w tym aktów sabotażu. Po wejściu jej w życie możliwa będzie skuteczniejsza wymiana informacji pomiędzy służbami polskimi i ukraińskimi.
Jednocześnie Ministerstwo SWiA zakłada scenariusz, zgodnie z którym ewentualne zakończenie rosyjskiej agresji przeciwko Ukrainie w sposób istotny wpłynęłoby na zmianę sytuacji migracyjnej Polski, w tym na strukturę demograficzną i charakter migracji z Ukrainy. Należy jednak mieć na uwadze fakt, że skala i rodzaj tej zmiany byłyby uzależnione od szeregu czynników, takich jak: warunki zakończenia działań wojennych, wewnętrzna sytuacja polityczna, sytuacja ekonomiczna, skala międzynarodowego wsparcia działań podejmowanych w celu odbudowy Ukrainy, rezultaty procesu akcesji Ukrainy do Unii Europejskiej (UE), skala powrotów osób wysiedlonych z Ukrainy i wielu innych, których kształt jest obecnie trudny do określenia. W zakresie swojej właściwości Ministerstwo SWiA będzie na bieżąco podejmowało działania, mające na celu prognozowanie wpływu tych czynników na trendy w obszarze migracji, a także prowadziło ocenę ewentualnych zagrożeń związanych z ich zmianami w celu podjęcia adekwatnych działań z odpowiednim wyprzedzeniem.
Należy również podkreślić, że pozostająca w zakresie właściwości Ministerstwa SWiA Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na lata 2025-2030 „Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo“ będzie przedmiotem oceny śródokresowej, która została zaplanowana na 2027 r. Jednocześnie w sytuacji wymagającej podjęcia interwencji wykraczającej poza ramy tej strategii stosowne wytyczne mogą być na bieżąco formułowane przez Zespół do spraw Migracji.
Ponadto na poziomie UE rząd Rzeczypospolitej Polskiej współpracuje w sposób stały w ramach gremiów unijnych, takich jak sieć Blueprint – w obrębie której następuje wymiana informacji na temat sytuacji migracyjnej, w tym również podczas spotkań bezpośrednio poświęconych kwestii napływu uchodźców i migrantów z Ukrainy. Z kolei w ramach unijnego mechanizmu reagowania kryzysowego (IPCR) aktywowany został mechanizm konsultacyjny dotyczący bezpośrednio trwającego konfliktu rosyjsko-ukraińskiego. Raporty przygotowywane w ramach sieci IPCR (ISAA Report) mają charakter niejawny ze względu na obejmowane w nich analizy i ekspertyzy kwestii wrażliwych, w tym m.in. sytuacji weteranów. Każde z posiedzeń IPCR kończy się także przygotowaniem konkluzji operacyjnych (Operational Conclusions).
Komisja Europejska co pół roku przygotowuje 6-miesięczne prognozy na następne półrocze dotyczące możliwych (3 lub 4) potencjalnych scenariuszy rozwoju sytuacji. Te obszerne dokumenty stanowią również bazę do prognozowania rozwoju sytuacji migracyjnej przez Państwa Członkowskie UE.
W związku z powyższym należy uznać, że kwestia migracji uchodźczej, jak i ewentualnych innych jej przypadków (dezerterzy, weterani, żołnierze ukraińscy obejmowani pomocą medyczną i psychologiczną w ramach Państw Członkowskich) jest na bieżąco analizowana i monitorowana przez szereg instytucji i gremiów w ramach UE. W pracach tych gremiów stale biorą udział przedstawiciele Polski informując o stanowisku RP oraz najnowszych obserwowanych trendach w procesie migracji z Ukrainy.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Pismo o sygn. BMP.0713.4.85.2025
[2] Dz. Urz. MSWiA poz. 35