Interpelacja nr 14215

do ministra aktywów państwowych, ministra energii

w sprawie Elektrowni Rybnik i dotrzymania zapisów umowy społecznej

Zgłaszający: Bolesław Piecha

Data wpływu: 12-12-2025

Szanowni Państwo Ministrowie,

w dniu 28 maja 2021 r. została zawarta umowa społeczna dotycząca transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego oraz wybranych procesów transformacji województwa śląskiego, stanowiąca podstawowy dokument regulujący kierunki i harmonogram przemian w sektorze górniczo-energetycznym w Polsce.

Zgodnie z zapisami umowy społecznej:

- dokument ten stanowi podstawę transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego w Polsce oraz został przekazany organom Unii Europejskiej celem uzyskania notyfikacji systemu wsparcia (rozdział VII umowy społecznej),
- strona rządowa zobowiązała się do realizacji postanowień umowy społecznej niezależnie od daty wydania decyzji Komisji Europejskiej, zgodnie z przyjętym harmonogramem,
- umowa społeczna przewiduje stopniowe wygaszanie produkcji węgla kamiennego do końca 2049 r., przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego państwa oraz stabilności społeczno-gospodarczej regionów górniczych.

Szczególne znaczenie dla regionu Rybnika oraz południowo-zachodniej części województwa śląskiego ma punkt 9 rozdziału dotyczącego funkcjonowania sektora energetycznego, w którym jednoznacznie wskazano, że: „Strony ustaliły, że funkcjonowanie Elektrowni Rybnik w oparciu o węgiel kamienny będzie zapewnione do 2030 r. W roku 2027 r. dokonana zostanie analiza możliwości dalszego funkcjonowania elektrowni“.

Zapis ten ma charakter konkretny, czasowy i warunkowy, a jego celem jest:

- zagwarantowanie stabilności systemu elektroenergetycznego,
- ochrona miejsc pracy w regionie,
- zapewnienie przewidywalności procesu transformacji energetycznej.

Jednocześnie umowa społeczna wskazuje, że:

- transformacja sektora energetycznego ma następować w sposób kontrolowany i rozłożony w czasie,
- bezpieczeństwo energetyczne państwa pozostaje jednym z kluczowych priorytetów strony rządowej,
- decyzje dotyczące dalszego funkcjonowania kluczowych instalacji energetycznych powinny uwzględniać realne możliwości systemowe, społeczne i gospodarcze.

W przestrzeni publicznej oraz wśród mieszkańców Rybnika i pracowników sektora energetycznego pojawiają się jednak poważne wątpliwości, czy obecne działania i deklaracje rządowe są w pełni spójne z zapisami umowy społecznej, w szczególności w zakresie dalszego funkcjonowania Elektrowni Rybnik po 2030 r., a także czy planowana analiza w 2027 r. rzeczywiście będzie miała charakter otwarty i realnie decyzyjny.

Brak jednoznacznego stanowiska w tym zakresie rodzi niepewność społeczną, inwestycyjną oraz gospodarczą w regionie, który w sposób szczególny został objęty procesem transformacji.

Pytania:

1. Czy dotrzymacie Państwo zapisów zgodnych z umową społeczną z dnia 28 maja 2021 r. punkt 9? Zapis brzmi: Strony ustaliły, że funkcjonowanie Elektrowni Rybnik w oparciu o węgiel kamienny będzie zapewnione do 2030 r.
2. Czy dotrzymacie Państwo zapisów o dalszym funkcjonowaniu elektrowni mieszczących się w tym samym punkcie umowy? O brzmieniu: W roku 2029 dokonana zostanie analiza możliwości dalszego funkcjonowania elektrowni.

Pragnę nadmienić, że mieszkańcy regionu, samorządowcy wspierający apel do rządu w tej sprawie, a także pracownicy Elektrowni Rybnik oczekują jednoznacznej odpowiedzi tak/nie na powyższe pytania.