Interpelacja nr 14260

do ministra finansów i gospodarki

w sprawie funkcjonowania kasowego PIT

Zgłaszający: Janusz Kowalski

Data wpływu: 15-12-2025

Kasowy PIT został wprowadzony jako rozwiązanie mające poprawić płynność finansową mikro- i małych przedsiębiorców poprzez powiązanie momentu powstania obowiązku podatkowego z faktycznym otrzymaniem zapłaty od kontrahenta. Założeniem ustawodawcy było ograniczenie negatywnych skutków opodatkowania przychodów, które w praktyce nie zostały jeszcze zrealizowane, co szczególnie dotyka przedsiębiorców funkcjonujących w warunkach opóźnień płatniczych.

Doświadczenia pierwszego okresu obowiązywania kasowego PIT wskazują jednak, że rozwiązanie to nie spełnia w pełni zakładanych celów. Konstrukcja przepisów, liczne warunki formalne oraz ograniczony zakres podmiotowy powodują, że mechanizm ten pozostaje mało atrakcyjny i trudny do zastosowania w codziennej praktyce gospodarczej. W efekcie kasowy PIT nie stał się powszechnym narzędziem poprawy płynności finansowej, lecz rozwiązaniem niszowym.

Istotnym problemem jest utrzymanie obowiązku rozliczenia podatku po upływie określonego czasu od wystawienia faktury niezależnie od tego, czy należność została faktycznie uregulowana. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca nadal ponosi ryzyko podatkowe związane z niewypłacalnością kontrahenta, co podważa sens kasowego charakteru tego rozwiązania.

Dodatkowym obciążeniem są wymogi ewidencyjne, które w wielu przypadkach oznaczają konieczność prowadzenia dodatkowej dokumentacji i zwiększają koszty administracyjne działalności. Dla najmniejszych firm, które miały być głównymi beneficjentami kasowego PIT, stanowi to barierę organizacyjną i finansową.

Podwyższenie limitu przychodów uprawniającego do wyboru kasowego PIT należy ocenić jako działanie punktowe, które nie rozwiązuje zasadniczych problemów konstrukcyjnych tego instrumentu. Sama zmiana progu przychodowego nie usuwa barier, które zniechęcają przedsiębiorców do korzystania z tej formy rozliczeń, ani nie odpowiada na pytanie o docelowy kształt kasowego PIT w systemie podatkowym.

W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Jakie szczegółowe dane statystyczne dotyczące liczby podatników, struktury form opodatkowania oraz branż, w których stosowany jest kasowy PIT, posiada obecnie Ministerstwo Finansów oraz jak dane te zmieniały się w kolejnych miesiącach obowiązywania tego rozwiązania?
2. Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło pogłębioną analizę przyczyn ograniczonego zainteresowania kasowym PIT obejmującą ocenę barier prawnych, administracyjnych i ekonomicznych, a jeżeli tak – jakie konkretne wnioski wynikają z tej analizy?
3. Jakie argumenty merytoryczne i symulacje finansowe legły u podstaw decyzji o podwyższeniu limitu przychodów uprawniającego do wyboru kasowego PIT i w jakim stopniu zmiana ta ma przełożyć się na wzrost liczby podatników korzystających z tego rozwiązania?
4. Dlaczego zdecydowano się na korektę wyłącznie limitu przychodów, bez jednoczesnej zmiany kluczowych elementów konstrukcji kasowego PIT, takich jak czasowe ograniczenie odroczenia opodatkowania w przypadku braku zapłaty za fakturę?
5. Czy Ministerstwo Finansów rozważa całkowite zniesienie obowiązku rozliczenia podatku po upływie określonego czasu od wystawienia faktury w sytuacji trwałej niewypłacalności kontrahenta, a jeżeli nie – jakie przesłanki przemawiają przeciwko takiemu rozwiązaniu?
6. Jak Ministerstwo Finansów ocenia wpływ obowiązków ewidencyjnych związanych z kasowym PIT na koszty prowadzenia działalności gospodarczej, w szczególności w przypadku mikroprzedsiębiorców niekorzystających z obsługi biur rachunkowych?
7. Czy w toku prac legislacyjnych lub po wejściu w życie kasowego PIT prowadzone były formalne konsultacje z organizacjami reprezentującymi przedsiębiorców, a jeżeli tak – które postulaty tych środowisk zostały uwzględnione, a które odrzucone i z jakich powodów?
8. Czy doświadczenia wynikające z funkcjonowania kasowego PIT skłoniły Ministerstwo Finansów do rozważenia alternatywnych modeli rozliczania podatku dochodowego, które w większym stopniu ograniczałyby negatywne skutki opóźnień w regulowaniu należności handlowych po stronie kontrahentów?
9. Jaką koncepcję dalszego funkcjonowania kasowego PIT w systemie podatku dochodowego od osób fizycznych przedstawia Ministerstwo Finansów, w tym czy rozwiązanie to ma być rozwijane jako trwały element polityki podatkowej państwa, czy też planowane są jego zasadnicze modyfikacje lub zastąpienie innymi instrumentami fiskalnymi?