do ministra cyfryzacji, ministra kultury i dziedzictwa narodowego, ministra sprawiedliwości
w sprawie ochrony obywateli przed zagrożeniami wynikającymi z wykorzystania technologii sztucznej inteligencji, w szczególności deepfake'ów
Zgłaszający: Patryk Gabriel, Bartosz Zawieja, Maria Joanna Koźlakiewicz, Weronika Smarduch, Anna Sobolak, Henryk Szopiński, Rafał Siemaszko, Jacek Niedźwiedzki, Krzysztof Habura, Marek Jan Chmielewski, Łukasz Horbatowski, Mariusz Popielarz, Katarzyna Królak, Dominik Jaśkowiec
Data wpływu: 18-12-2025
Szanowni Państwo Ministrowie,
dynamiczny rozwój technologii sztucznej inteligencji, w tym narzędzi umożliwiających generowanie realistycznych obrazów, nagrań wideo oraz głosu (tzw. deepfake’ów), stwarza coraz poważniejsze wyzwania dla ochrony praw obywateli, bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, zaufania społecznego oraz stabilności procesów demokratycznych.
Powszechny i łatwy dostęp do tych technologii powoduje, że są one coraz częściej wykorzystywane przeciwko obywatelom – do nękania, oszustw, szantażu, kradzieży tożsamości, hejtu, dezinformacji oraz podważania zaufania do instytucji publicznych. Zjawiska te dotykają nie tylko osób publicznych, lecz także zwykłych obywateli, przedsiębiorców i samorządowców, którzy w praktyce często pozostają wobec takich działań bez skutecznej i szybkiej ochrony.
Jednocześnie pragnę podkreślić, że przedmiotem niniejszej interpelacji nie są działania o charakterze satyrycznym, artystycznym ani krytycznym, które stanowią istotny element wolności słowa. W tym kontekście warto zwrócić uwagę na rozwiązania przyjmowane w Królestwie Danii – państwie pionierskim w Unii Europejskiej – które dąży do wyraźnego oddzielenia legalnej twórczości od szkodliwych, realistycznych cyfrowych imitacji osób fizycznych, naruszających ich prawa, bezpieczeństwo lub interes publiczny.
Na tym tle widoczny jest w Polsce brak jednolitego, skoordynowanego i czytelnego systemu ochrony obywateli przed nadużyciami związanymi z deepfake’ami i innymi zastosowaniami sztucznej inteligencji. Obowiązujące regulacje mają charakter rozproszony, co znacząco utrudnia obywatelom skuteczne dochodzenie swoich praw.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy w Ministerstwie Cyfryzacji prowadzone są obecnie prace analityczne lub legislacyjne dotyczące ochrony obywateli przed nadużyciami związanymi z wykorzystaniem sztucznej inteligencji, w szczególności technologii deepfake?
Czy resorty analizowały rozwiązania przyjmowane w innych państwach UE, w tym pionierskie regulacje duńskie dotyczące ochrony wizerunku, głosu i cyfrowej tożsamości obywateli?
Czy planowane jest stworzenie w Polsce spójnych mechanizmów umożliwiających obywatelom szybkie reagowanie na rozpowszechnianie szkodliwych deepfake’ów (np. uproszczonych procedur usuwania treści z platform internetowych)?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości rozważa stworzenie nowych regulacji bądź dostosowanie przepisów prawa cywilnego lub karnego do nowych form naruszeń dóbr osobistych i tożsamości obywateli przy użyciu technologii AI?
Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego prowadzi lub planuje prace nad dostosowaniem przepisów dotyczących prawa do wizerunku i prawa autorskiego do realiów rozwoju sztucznej inteligencji, z wyraźnym rozróżnieniem pomiędzy legalną działalnością artystyczną a działaniami szkodliwymi?
Czy wskazane ministerstwa uczestniczą w pracach lub konsultacjach prowadzonych na poziomie Komisji Europejskiej lub Parlamentu Europejskiego dotyczących ochrony obywateli przed nadużyciami związanymi z deepfake’ami?
Czy Polska planuje aktywnie angażować się w dalsze inicjatywy unijne zmierzające do wzmocnienia ochrony obywateli w tym obszarze, wykraczające poza minimalne wymogi aktu o sztucznej inteligencji (AI Act)?
Intencją niniejszej interpelacji jest zwrócenie uwagi na rosnącą bezbronność obywateli wobec nowych zagrożeń technologicznych oraz potrzebę skoordynowanych, wyważonych i proporcjonalnych działań państwa, które skutecznie chroniłyby prawa jednostki, jednocześnie respektując wolność słowa i twórczości.
Z wyrazami szacunku
Patryk Gabriel