w sprawie problemów związanych z badaniami lekarskimi i psychologicznymi oraz wydawaniem pozwoleń na broń
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek
Warszawa, 27-01-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 14425 Pani Poseł Krystyny Sibińskiej w sprawie problemów związanych z badaniami lekarskimi i psychologicznymi oraz wydawaniem pozwoleń na broń, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
W pierwszej kolejności pragnę wyjaśnić, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji[1], broń palną i amunicję do tej broni, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 11, można posiadać na podstawie pozwolenia na broń wydanego przez właściwego ze względu na miejsce stałego pobytu zainteresowanej osoby lub siedzibę zainteresowanego podmiotu komendanta wojewódzkiego Policji, a w przypadku żołnierzy zawodowych – na podstawie pozwolenia wydanego przez właściwego komendanta oddziału Żandarmerii Wojskowej. Ponadto, w myśl art. 10 ust. 1 ustawy, właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni.
Pozwolenie na broń wydawane jest w drodze decyzji administracyjnej, w której określa się cel, w jakim zostało wydane oraz rodzaj i liczbę egzemplarzy broni. Właściwe organy Policji działają w ramach postępowania administracyjnego w sposób niezależny, a kontrola instancyjna nad komendantami wojewódzkimi (Stołecznym) Policji sprawowana jest przez Komendanta Głównego Policji. Na decyzję Komendanta Głównego Policji wydaną w postępowaniu administracyjnym przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który dokonuje oceny przeprowadzonego przez organy Policji postępowania w sprawie pozwolenia na broń.
Realizacja zadań przez organy Policji, w ramach postępowań administracyjnych dotyczących pozwoleń na broń, podlega zatem kontroli sądowej sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny.
Mając powyższe na uwadze, należy wyjaśnić, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) nie prowadzi postępowań administracyjnych związanych z pozwoleniami na broń, jak również nie jest stroną tego rodzaju postępowań. Wiążące rozstrzygnięcia w przedmiotowych sprawach podejmowane są przez organy Policji, których decyzje podlegają kontroli sądowej.
Odnosząc się do poruszonych w wystąpieniu Pani Poseł zagadnień należy podkreślić, że zgodnie z art. 15b ust. 2 oraz art. 15c ust. 2 ustawy, komendanci wojewódzcy (Stołeczny) Policji prowadzą i aktualizują rejestry lekarzy i psychologów upoważnionych do badań osób występujących o wydanie pozwolenia na broń lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczną oraz posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną, a także wystawiają zaświadczenia o wpisie do rejestrów.
Ponadto, stosownie do art. 15i ust. 1 ustawy, kontrolę wykonywania i dokumentowania badań lekarskich lub psychologicznych oraz wydawanych orzeczeń lekarskich lub psychologicznych przeprowadza wojewoda właściwy ze względu na miejsce wydania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego.
Dodatkowo należy wskazać, że delegację ustawową do określenia w drodze rozporządzenia m.in. zakresu i formy prowadzenia szkoleń pozwalających na uzyskanie przez lekarzy oraz psychologów dodatkowych kwalifikacji, o których mowa w art. 15b ust. 1 pkt 3 i art. 15c ust. 1 pkt 3 ustawy czy też jednostek uprawnionych do prowadzenia powyższych szkoleń, posiada minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych.
Odnosząc się do poruszonych w wystąpieniu Pani Poseł kwestii dotyczących wprowadzenia rozwiązań usprawniających procedurę odwoławczą należy wskazać, że zgodnie z art. 15h ustawy, od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego, osobie ubiegającej się o pozwolenie na broń oraz komendantowi wojewódzkiemu (Stołecznemu) Policji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby, przysługuje odwołanie. Odwołanie wnosi się na piśmie w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia, za pośrednictwem lekarza albo psychologa, który wydał orzeczenie, do innego wybranego lekarza upoważnionego albo psychologa upoważnionego. Odwołanie powinno zawierać uzasadnienie. Następnie, lekarz albo psycholog, za pośrednictwem którego jest wnoszone odwołanie, przekazuje je wraz z dokumentacją badań do wybranego przez odwołującego się innego upoważnionego lekarza albo psychologa w terminie 3 dni od dnia otrzymania odwołania. Badanie w trybie odwołania przeprowadza się w terminie 30 dni od dnia otrzymania odwołania.
Mając powyższe na względzie, należy wskazać na brak uzasadnienia do wprowadzania dodatkowych regulacji mających na celu usprawnienie procedury odwoławczej.
Jednocześnie warto wskazać, że zgodnie z art. 15a ust. 2 ustawy, badanie lekarskie osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń obejmuje ogólną ocenę stanu zdrowia, ze szczególnym uwzględnieniem układu nerwowego, stanu psychicznego, stanu narządu wzroku, słuchu i równowagi oraz sprawności układu ruchu. Lekarz przeprowadzający badanie kieruje osobę ubiegającą się o pozwolenie na broń na badania psychiatryczne i okulistyczne, a jeżeli uzna to za niezbędne – na inne badania specjalistyczne lub pomocnicze. Natomiast, zgodnie z ust. 3 cytowanego przepisu prawa, badanie psychologiczne osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń obejmuje w szczególności określenie poziomu rozwoju intelektualnego i opis cech osobowości, z uwzględnieniem funkcjonowania w trudnych sytuacjach, a także określenie poziomu dojrzałości społecznej tej osoby.
Mając na uwadze powyższe należy uznać, że obecnie obowiązujące przepisy prawa w wystarczającym zakresie ujednolicają zakres badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się o pozwolenie na broń oraz dodatkowo dają możliwość wykonania innych badań specjalistycznych lub pomocniczych, które zlecić może lekarz upoważniony.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 485, dalej – ustawa.