Odpowiedź na interpelację nr 14427

w sprawie zapory na granicy polsko-białoruskiej

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek

Warszawa, 27-01-2026

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 14427 Pana Posła Mariusza Kałużnego w sprawie zapory na granicy polsko-białoruskiej, uwzględniając stanowisko Komendy Głównej Straży Granicznej (KGSG), uprzejmie przedstawiam co następuje.

W celu przeciwdziałania presji migracyjnej na granicy z Białorusią, która została sztucznie wykreowana przez władze Białorusi jako element działań hybrydowych, mających na celu destabilizację Polski i innych Państw Członkowskich Unii Europejskiej (UE), wywieranie presji na państwa europejskie, testowanie systemu ochrony granic zewnętrznych UE i NATO oraz podsycanie nastrojów antyimigranckich i antyuchodźczych, a tym samym wywołanie sporów politycznych w kwestii polityki migracyjnej wewnątrz Państw Członkowskich, w latach 2023-2025 Rząd Rzeczypospolitej Polskiej (RP) podjął działania zaradcze w postaci:

• ustanowienia z dniem 13 czerwca 2024 r. czasowej strefy buforowej na obszarach przyległych do granicy z Białorusią (obowiązuje do 4 marca 2026 r.);
• wprowadzenia z dniem 27 marca 2025 r. na granicy państwowej z Białorusią czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej (obowiązuje do 22 marca 2026 r.);
• czasowego zawieszenia lub ograniczenia ruchu granicznego w wybranych przejściach granicznych na granicy z Białorusią i Rosją.

W dwóch drogowych przejściach granicznych ruch graniczny został wznowiony 17 listopada 2025 r. Przejście Kuźnica Białostocka-Bruzgi zostało otwarte dla ruchu osobowego z wyłączeniem ruchu autobusowego. Natomiast w przejściu granicznym Bobrowniki-Bierestowica jest dozwolony ruch osobowy także autokarów oraz ruch towarowy dla pojazdów zarejestrowanych w Państwach Członkowskich UE, Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym i Konfederacji Szwajcarskiej;

• skierowania dodatkowych sił Policji oraz Sił Zbrojnych RP (obecnie tylko Sił Zbrojnych RP) do wsparcia SG na granicy z Białorusią.

Mając na uwadze utrzymującą się wciąż nasiloną presję migracyjną na polsko-białoruskiej granicy państwowej, podjęto również decyzję o zwiększeniu liczby strażników granicznych z innych jednostek organizacyjnych kierowanych do wsparcia Podlaskiego Oddziału SG oraz dyslokacji sprzętu transportowego znajdującego się w dyspozycji pozostałych oddziałów, a także udzieleniu wsparcia przez Biuro Lotnictwa SG, któremu polecono zintensyfikowanie liczby pełnionych dyżurów lotniczych w rejonie wschodniej granicy RP;

• zawieszenia w okresie od 12 do 24 września 2025 r. ruchu granicznego z Białorusią w związku z zorganizowanymi w dniach 12-16 września 2025 r. rosyjsko-białoruskimi manewrami wojskowymi „Zapad 2025” oraz nasilającą się presją migracyjną na granicy polsko-białoruskiej, wspieraną przez działania władz Białorusi;
• działań na rzecz poprawy warunków pełnienia służby, zmniejszenia liczby wakatów i zachęcenia kandydatów do wstępowania do służb, obejmujących m.in.:
1. przygotowanie ustawy wprowadzającej rozwiązania wychodzące naprzeciw oczekiwaniom funkcjonariuszy w zakresie systemowej poprawy zabezpieczenia ich potrzeb mieszkaniowych, wzorowanych na rozwiązaniach obowiązujących w Siłach Zbrojnych RP^[1];
2. wprowadzenie 20% podwyżki uposażenia funkcjonariuszy poprzez zwiększenie kwoty bazowej w 2024 r., oraz w kolejnych latach – 5% podwyżki w 2025 r. i 3% podwyżki w 2026 r.;
3. zrównanie pierwszego uposażenia funkcjonariuszy SG oraz innych służb podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji z uposażeniem żołnierzy zawodowych;
4. wprowadzenie rozwiązań ułatwiających powrót do służby byłym funkcjonariuszom SG i Policji oraz umożliwiających przyjmowanie kandydatów do służby kontraktowej w tych formacjach;
5. wprowadzenie atrakcyjnych rozwiązań dotyczących oddziałów o profilu mundurowym i ich absolwentów;
6. przygotowanie nowelizacji ustawy o Straży Granicznej^[2], w której ustalono uposażenie zasadnicze funkcjonariuszy SG na wzór uposażeń obowiązujących w Policji i Państwowej Straży Pożarnej, uzależniając jego wysokość również od wysługi lat.

Ponadto przeprowadzono modernizację i rozbudowę istniejącego zabezpieczenia granicy państwowej w postaci bariery fizycznej i elektronicznej na wschodniej granicy RP.

Inwestycje w zakresie budowy i modernizacji zabezpieczenia granicy państwowej są prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 października 2021 r. o budowie zabezpieczenia granicy państwowej^[3]. Stosownie do przepisów ww. ustawy barierę na granicy mogą stanowić urządzenia budowlane, budowle lub inne obiekty budowlane wraz z instalacjami zapewniającymi użytkowanie bariery zgodnie z jej przeznaczeniem. Inwestorem przedmiotowych przedsięwzięć jest Komendant Główny SG. Na odcinku granicy państwowej z Białorusią zakończono 10 inwestycji, a 2 pozostają w trakcie realizacji. Termin zakończenia realizowanych przedsięwzięć zaplanowano na I kwartał 2026 r.

Do inwestycji zakończonych należą :

1. Budowa zabezpieczenia granicy państwowej w postaci bariery fizycznej na lądowym odcinku granicy z Białorusią.

Inwestycja obejmowała wykonanie bariery składającej się z paneli stalowych zakończonych zwojami drutu ostrzowego, a także wykonanie drogi technicznej wzdłuż bariery i została zakończona 30 września 2022 r.

2. Budowa zabezpieczenia granicy państwowej w postaci bariery elektronicznej na lądowym odcinku granicy z Białorusią.

Inwestycja obejmowała wybudowanie zespołu współdziałających urządzeń teleinformatycznych oraz ich integrację z Centrum Nadzoru w siedzibie Komendy Podlaskiego Oddziału SG w Białymstoku i została zakończona 5 sierpnia 2024 r.

3. Modernizacja istniejącego zabezpieczenia granicy państwowej w postaci bariery fizycznej na lądowym odcinku granicy z Białorusią.

Inwestycja obejmowała modernizację istniejącej bariery fizycznej w zakresie jej wzmocnienia dodatkowymi elementami konstrukcyjnymi i została zakończona 12 grudnia 2024 r.

4. Budowa zabezpieczenia granicy państwowej w postaci bariery elektronicznej na odcinku rzek Świsłocz i Istoczanka.

W ramach inwestycji wybudowano barierę elektroniczną o długości 47 km, na którą składa się zespół współdziałających urządzeń teleinformatycznych oraz ich integracja z Centrum Nadzoru w siedzibie Komendy Podlaskiego Oddziału SG w Białymstoku. Przedsięwzięcie zostało zakończone 28 stycznia 2025 r.

5. Modernizacja istniejącego zabezpieczenia granicy państwowej w postaci bariery elektronicznej na lądowym odcinku granicy z Białorusią.

Inwestycja objęła modernizację istniejącej bariery elektronicznej w zakresie m.in. wybudowania dodatkowej linii kamer do obserwacji zewnętrznej strony bariery fizycznej, zainstalowania lamp typu LED do oświetlania drogi technicznej czy też wybudowania dodatkowych punktów kamerowych do zabezpieczenia przepustów wodnych. Przedsięwzięcie zostało zakończone 28 lutego 2025 r.

6. Budowa zabezpieczenia granicy państwowej w postaci bariery elektronicznej na odcinku rzeki Bug.

W ramach inwestycji wybudowano barierę elektroniczną o długości 172 km, na którą składa się zespół współdziałających urządzeń teleinformatycznych oraz ich integracja z Centrum Nadzoru w siedzibie Komendy Nadbużańskiego Oddziału SG w Chełmie. Przedsięwzięcie zakończono 2 lipca 2025 r.

7. Budowa 5 wież obserwacyjnych wyposażonych w dalekozasięgowe systemy optoelektroniczne oraz dostawa 3 bezzałogowych statków powietrznych (płatowców pionowego startu) i ich integracja z istniejącą barierą elektroniczną w zakresie przesyłania obrazu do Centrum Nadzoru w Białymstoku. Inwestycja została zakończona 2 grudnia 2025 r.
8. Modernizacja zabezpieczenia granicy państwowej w postaci bariery elektronicznej na rzekach Świsłocz i Istoczanka.

Inwestycja objęła modernizację istniejącej bariery elektronicznej w zakresie zbudowania dodatkowych funkcjonalności oprogramowania nadrzędnego i została zakończona 10 grudnia 2025 r.

9. Modernizacja istniejącego zabezpieczenia granicy państwowej w postaci bariery fizycznej w zakresie wykonania modernizacji istniejącej drogi technicznej na lądowym odcinku granicy z Białorusią.

Inwestycja objęła modernizację istniejącej drogi technicznej wzdłuż bariery fizycznej w zakresie jej utwardzenia. Przedsięwzięcie zostało zakończone 17 grudnia 2025 r.

10. Modernizacja istniejącego zabezpieczenia granicy państwowej w postaci bariery fizycznej w zakresie wykonania drugiej linii zapory.

Inwestycja objęła modernizację istniejącej bariery fizycznej w zakresie posadowienia dodatkowej zapory z siatki leśnej wzmocnionej drutem ostrzowym i została zakończona 17 grudnia 2025 r.

W realizacji pozostają następujące inwestycje:

1. Modernizacja istniejącego zabezpieczenia granicy państwowej w postaci bariery elektronicznej w zakresie budowy nowych funkcjonalności w Podlaskim Oddziale SG.
2. Modernizacja istniejącego zabezpieczenia granicy państwowej w postaci bariery elektronicznej w zakresie budowy nowych funkcjonalności w Nadbużańskim Oddziale SG.

Na budowę, modernizację i poprawę funkcjonowania zapory na odcinku granicy państwowej z Białorusią w 2025 r. przeznaczono kwotę 709 607 000 zł.

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji rozpoczęło realizację projektu priorytetowego polityki Rządu RP pn. „Bezpieczne granice – rozwój infrastruktury i potencjału operacyjnego formacji granicznych oraz skuteczne przeciwdziałanie i zwalczanie zagrożeń zewnętrznych”, w ramach którego przewidziano następujące działania:

• modernizację elektronicznego zabezpieczenia zewnętrznej granicy UE na odcinkach polsko-rosyjskim i polsko-białoruskim,
• budowę elektronicznego zabezpieczenia granicy państwowej na odcinku polsko-ukraińskim,
• budowę Zautomatyzowanego Systemu Radiolokacyjnego Nadzoru polskich obszarów morskich (ZSRN 2.0),
• ustanowienie Centrum Bezpieczeństwa Morskiego (CBM),
• zapobieganie nielegalnej imigracji ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa granic.

W ramach ww. projektu jest przewidziana dalsza modernizacja i rozbudowa bariery elektronicznej na odcinkach lądowych i morskim granicy państwowej w celu skutecznego przeciwdziałania i zwalczania zagrożeń zewnętrznych.

Z poważaniem

z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

^[1] Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad zakwaterowania funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa oraz poprawy niektórych warunków pełnienia służby (Dz. U. poz. 1366)

^[2] Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2025 r. poz. 914, z późn. zm.)

^[3] Dz. U. z 2023 r. poz. 1390.