Interpelacja nr 14433

do ministra rozwoju i technologii

w sprawie skutków wdrożenia mechanizmu Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) dla polskiej gospodarki, finansów publicznych oraz cen dla konsumentów

Zgłaszający: Janusz Kowalski

Data wpływu: 30-12-2025

Wdrażany na poziomie Unii Europejskiej mechanizm Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM), który od 2026 r. ma wejść w fazę pełnego obciążenia finansowego importerów towarów wysokoemisyjnych, stanowi istotną zmianę w unijnej polityce klimatyczno-handlowej, niosącą ze sobą potencjalnie znaczące konsekwencje gospodarcze, fiskalne oraz społeczne dla państw członkowskich, w tym dla Polski. Mechanizm CBAM, będący elementem szkodliwego dla gospodarki unijnego pakietu „Fit for 55“, wprowadza de facto nową formę opłaty granicznej uzależnionej od śladu węglowego importowanych towarów, w szczególności takich jak: stal, cement, aluminium, nawozy, energia elektryczna czy wodór. Jego celem jest ograniczenie zjawiska ucieczki emisji poza Unię Europejską, jednak w praktyce oznacza on wzrost kosztów importu surowców i półproduktów, które są kluczowe dla funkcjonowania wielu sektorów polskiego przemysłu przetwórczego. CBAM może prowadzić do wzrostu kosztów produkcji w przedsiębiorstwach zależnych od importu komponentów spoza UE, a w konsekwencji do wzrostu cen finalnych produktów dla konsumentów. Jednocześnie mechanizm ten generuje istotne wyzwania administracyjne, sprawozdawcze i finansowe, zwłaszcza dla średnich i dużych firm, które będą zobowiązane do raportowania emisji w całych łańcuchach dostaw oraz do zakupu certyfikatów CBAM.

W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Jakie są aktualne szacunki Ministerstwa Finansów dotyczące wpływu mechanizmu CBAM na koszty importu towarów wysokoemisyjnych do Polski oraz na konkurencyjność polskich przedsiębiorstw wykorzystujących te towary w procesach produkcyjnych?
2. Czy Ministerstwo Finansów dokonało analizy potencjalnego przenoszenia kosztów wynikających z obowiązku nabywania certyfikatów CBAM na dalsze etapy łańcucha dostaw w gospodarce, w tym na ceny produktów końcowych, w szczególności w sektorach wykorzystujących importowane towary objęte CBAM jako surowce lub półprodukty?
3. Czy Ministerstwo Finansów ocenia ryzyko przeniesienia kosztów CBAM na cały łańcuch dostaw w gospodarce krajowej oraz jego wpływ na inflację, a jeżeli tak – jakie wnioski wynikają z tych analiz?
4. Czy są prowadzone rozmowy na forum Unii Europejskiej dotyczące modyfikacji lub uelastycznienia mechanizmu CBAM, w szczególności w odniesieniu do państw o wysokim udziale przemysłu energochłonnego, takich jak Polska?
5. Czy Ministerstwo Finansów rozważa wprowadzenie krajowych instrumentów osłonowych (np. ulg podatkowych, mechanizmów kompensacyjnych lub wsparcia inwestycyjnego) w celu ograniczenia negatywnych skutków CBAM dla polskich przedsiębiorstw i odbiorców końcowych?
6. Jakie działania organizacyjne, informacyjne i systemowe przewiduje Ministerstwo Finansów w celu przygotowania administracji skarbowej oraz importerów do pełnego funkcjonowania mechanizmu CBAM od 2026 r., w szczególności w zakresie weryfikacji danych emisyjnych oraz obsługi obowiązku nabywania certyfikatów CBAM?