do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie realizacji przepisów określonych w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, przepisów Kodeksu pracy i polityki antymobbingowej przez Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
Zgłaszający: Izabela Bodnar
Data wpływu: 14-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z dnia 20 listopada 2018 roku (dalej: u.s.w.n.), misją systemu szkolnictwa wyższego i nauki jest prowadzenie najwyższej jakości kształcenia oraz działalności naukowej, kształtowanie postaw obywatelskich, a także uczestnictwo w rozwoju społecznym oraz tworzenie gospodarki opartej na innowacjach (art. 2 u.s.w.n.). Zgodnie z preambułą przedmiotowej ustawy zasady funkcjonowania szkolnictwa wyższego zostały uregulowane w związku z fundamentalną rolą nauki w tworzeniu cywilizacji, której celem jest dążenie do poznania prawdy i przekazywanie wiedzy z pokolenia na pokolenie. Ustawodawca podkreślił też, że obowiązkiem władzy publicznej jest tworzenie optymalnych warunków dla wolności badań naukowych i twórczości artystycznej, wolności nauczania oraz autonomii społeczności akademickiej. Uczelnie, a więc podmioty, które tworzą system szkolnictwa wyższego, powinny przykładać szczególną wagę do wolności nauczania, twórczości artystycznej i badań naukowych.
Z kolei przepisy Kodeksu pracy nakładają na uczelnie konkretne obowiązki względem pracowników naukowych, w tym obowiązek przeciwdziałania praktykom o charakterze mobbingu. Zagwarantowanie wyspecjalizowanej kadry naukowej na uczelni stanowi warunek sine qua non realizacji wysokiego poziomu nauczania i rozwoju polskiej nauki.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania w zakresie funkcjonowania publicznej uczelni – Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu (dalej: UPWR):
1. Jakie wymagania należy spełnić, aby otrzymać funkcję kierowniczą na UPWR (np. jako kierownik katedry lub instytutu)?
2. Jakie są kryteria wyboru kierowników katedr lub innych jednostek organizacyjnych na uczelni? Czy jednym z kryteriów jest posiadanie przez naukowca wybitnych osiągnięć naukowych? Jeżeli tak – w jaki sposób UPWR definiuje wybitne osiągnięcia naukowe (oraz wybitnego naukowca)?
3. Ile katedr naukowych funkcjonuje na UPWR?
4. Czy na UPWR obowiązują normy kadrowe? Jeżeli tak, to jakie i na jakiej podstawie oraz czy wszystkie katedry spełniają te normy?
5. Czy istnieje na UPWR statut lub regulamin dla danej katedry naukowej?
6. Jaka jest procedura likwidacji katedry naukowej na UPWR – kto podejmuje decyzje, jakie są przesłanki do likwidacji?
7. W jaki sposób odbywa się likwidacja katedry? Czy kierownik katedry naukowej bierze udział w tym procesie oraz czy jest z wyprzedzeniem informowany o takim zamiarze uczelni?
8. Czy w okresie ostatnich 5 lat doszło do likwidacji katedr naukowych? Jeżeli tak, to proszę o ich wymienienie i wskazanie podstaw prawnych i faktycznych dokonanej likwidacji.
9. Czy na UPWR obowiązują procedury antymobbingowe – jeżeli tak, to jakie i jaka jest ich podstawa prawna?
10. Czy UPWR przewiduje pomoc prawną dla kierowników projektów realizowanych na rzecz uczelni, a także dla swoich pracowników w związku z realizacją projektów badawczych na rzecz uczelni?
11. Czy pracownicy UPWR mają zapewniony dostęp do opieki psychologicznej, np. w ramach procedury antymobbingowej?
12. Jaka jest procedura w przypadku naruszenia przepisów BHP przez UPWR? Kto na uczelni odpowiada za realizację zasad bezpieczeństwa i higieny pracy?
13. Czy na uczelni obowiązuje procedura dotycząca dodatków funkcyjnych? Na jakiej podstawie są one przyznawane i odbierane? Czy jest to decyzja uznaniowa – jeżeli tak, to kto ją podejmuje?
14. Jaka jednostka na UPWR sprawuje nadzór nad dokumentacją kadrową pracowników? Czy zdarzyły się przypadki nieudzielania pracownikowi naukowemu urlopów wypoczynkowych?
15. Czy kierownik projektu naukowego, mimo udzielonego mu urlopu, ma obowiązek realizować projekt lub inne czynności z nim związane?
16. Jaka jest procedura prowadzenia kontroli projektów badawczych na UPWR? Kto ma prawo do uzyskania informacji w toku kontroli i jaka jest rola kierownika projektu w ewentualnym postępowaniu kontrolnym?
17. Na jakim organie lub jednostce UPWR ciąży obowiązek przygotowania dokumentacji projektowej i księgowej w przypadku kontroli projektu badawczego?
18. Czy były przypadki domagania się przez UPWR zwrotu środków finansowych bezpośrednio od kierownika projektu lub podwykonawców realizujących projekt naukowy?
19. Jaka jest procedura odwoławcza w przypadku otrzymania przez UPRW decyzji o zwrocie finansowania z tytułu projektu badawczego?
20. Czy były przypadki, w których doszło do zwrotu finansowania z tytułu projektu badawczego bez wyczerpania pełnej procedury odwoławczej? Jeżeli tak, to których projektów naukowych to dotyczyło?
21. Czy ustanie stosunku pracy z UPWR jest jednoznaczne z utratą prawa do własnej twórczości, wyników badań i zrealizowanych projektów? Czy pracownik ma prawo zachować dostęp do skrzynki pracowniczej?
22. Czy zdarzyły się przypadki, w których władze uczelni złożyły zawiadomienie karne na pracownika naukowego UPWR, a jeżeli tak – czy władze uczelni jednocześnie rozwiązały z takim pracownikiem umowę o pracę i czy zawiadomienie okazało się skuteczne?
Mając na celu zapewnienie najwyższej jakości nauki, w tym wyspecjalizowanej i wybitnej kadry pracowniczej na UPWR, zwracam się do ministra o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania. Szczególnie istotnym elementem systemu nauki jest bowiem zapewnienie realnej i efektywnej ochrony pracownikom naukowym, którzy bezpośrednio przyczyniają się do realizacji zasad ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, m.in. poprzez prowadzenie innowacyjnych badań naukowych, co przekłada się na rozwój nauki i usprawnienie procesu nauczania przyszłych pokoleń.
Z poważaniem
Izabela Bodnar