Interpelacja nr 14639

do ministra rolnictwa i rozwoju wsi

w sprawie projektu wprowadzającego obowiązkowe czipowanie zwierząt

Zgłaszający: Janusz Kowalski

Data wpływu: 15-01-2026

W przygotowanym obecnie projekcie ustawy dotyczącej Krajowego Rejestru Oznakowanych Psów i Kotów (KROPiK) przewidziano obowiązek obowiązkowego czipowania psów i kotów oraz ich rejestracji w centralnej bazie danych, co ma służyć m.in. poprawie identyfikowalności zwierząt, ograniczeniu bezdomności oraz ułatwieniu powrotu zagubionych psów do właścicieli. Projekt zakłada wprowadzenie nowych obowiązków po stronie opiekunów czworonogów, w tym wydatkowania środków na oznakowanie i rejestrację zwierząt, które obecnie mają charakter dobrowolny poza określonymi sytuacjami przewidzianymi przez prawo.

Zgodnie z założeniami projekt przewiduje ustanowienie państwowego rejestru, który ma zastąpić lub uzupełnić dotychczas funkcjonujące prywatne bazy danych. Koszt wszczepienia mikroprocesora oraz rejestracji w KROPiK ma być ponoszony przez właścicieli, przy czym przewidziane są również opłaty za niektóre usługi związane z utrzymaniem rejestru, takie jak zmiana danych dotyczących zwierzęcia. Problem pojawia się w kilku zasadniczych obszarach. Po pierwsze, szacunkowe koszty związane z obowiązkowym czipowaniem i rejestracją wydają się znaczące dla opiekunów psów, co może być odczuwalne jako finansowe obciążenie dla gospodarstw domowych. W sytuacji gdy obowiązki te były wcześniej dobrowolne, ich nagłe usankcjonowanie może rodzić niezamierzone skutki społeczne, w tym obawy o obciążenie kosztowe części właścicieli czworonogów. Po drugie, istnieją kontrowersje co do finansowania samego systemu: analiza projektu wykazała, że w budżecie nie zabezpieczono jeszcze odpowiednich środków na uruchomienie i utrzymanie krajowego rejestru, co rodzi pytania o realność harmonogramu wdrożenia oraz o skuteczną operacyjną realizację obowiązków ustawowych. Po trzecie, projekt przewiduje odpłatność nie tylko samego czipowania, lecz także niektórych czynności administracyjnych związanych z rejestracją i aktualizacją danych, co nie jest w pełni precyzyjnie określone w projekcie i może prowadzić do niejasności interpretacyjnych oraz dodatkowych obciążeń dla właścicieli.

Ponadto część podmiotów prowadzących obecnie prywatne bazy danych sprzeciwia się utworzeniu państwowego rejestru, argumentując, że może to negatywnie wpłynąć na dotychczasową działalność i efektywność działań związanych z identyfikacją i odnajdywaniem zwierząt. Przeciwko przyjętemu rozwiązaniu protestują również organizacje i schroniska, które obawiają się wzrostu kosztów związanych z oznakowaniem i rejestracją zwierząt, co może ograniczyć ich zdolność do realizowania działań pomocowych.

W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

  1. Czy projektodawca uznaje za uzasadnione obciążanie właścicieli zwierząt dodatkowymi opłatami nie tylko za samo oznakowanie psa, lecz także za każdorazową zmianę danych w rejestrze (np. zmiana adresu zamieszkania, numeru telefonu, przekazanie zwierzęcia innej osobie), mimo że są to czynności administracyjne wynikające z obowiązku nałożonego przez państwo?
  2. W jaki sposób ministerstwo uzasadnia przerzucenie na obywateli kosztów utrzymania i obsługi systemu rejestrowego, skoro to państwo decyduje o jego utworzeniu i obowiązkowym charakterze, a właściciele zwierząt nie mają realnej alternatywy wobec tego rozwiązania?
  3. Czy przeprowadzono analizę, ilu właścicieli psów w Polsce już dziś posiada zwierzęta oznakowane mikroczipem i wpisane do prywatnych baz danych, oraz jaki łączny koszt poniosą oni w związku z koniecznością ponownej rejestracji danych w nowym systemie?
  4. Dlaczego projekt nie przewiduje mechanizmu automatycznego lub bezpłatnego przeniesienia danych z istniejących baz do nowego rejestru, mimo że brak takiego rozwiązania skutkuje podwójnym obciążeniem finansowym tych samych obywateli za ten sam stan faktyczny?
  5. Czy projektodawca brał pod uwagę, że nałożenie obowiązku ponoszenia kolejnych opłat – po samym czipowaniu – może zniechęcać część właścicieli do aktualizowania danych lub w ogóle do wykonywania obowiązku, co w praktyce osłabi skuteczność całego systemu?
  6. Jakie konsekwencje prawne przewidziano wobec właścicieli psów w przypadku niewywiązania się z obowiązków rejestracyjnych i czy zdaniem projektodawcy sankcje te pozostają proporcjonalne do charakteru naruszenia, które w wielu przypadkach może mieć wyłącznie formalny wymiar?
  7. W jaki sposób projektodawca zamierza zapewnić ochronę danych osobowych właścicieli psów gromadzonych w centralnym rejestrze, w sytuacji gdy system obejmować będzie wrażliwe informacje identyfikujące zarówno zwierzę, jak i jego opiekuna?
  8. Czy projektodawca przewiduje mechanizm ograniczający obciążenia finansowe właścicieli psów wynikające z konieczności ponoszenia opłat nie tylko za samo oznakowanie zwierzęcia, lecz również za każdorazową aktualizację danych w nowym rejestrze, w sytuacji gdy obowiązek ten powstaje wyłącznie na skutek decyzji o niewykorzystaniu już funkcjonujących baz danych?
  9. Czy projektodawca przeprowadził analizę wpływu projektowanego obowiązku czipowania psów na osoby o niskich dochodach, w szczególności emerytów, rencistów oraz gospodarstwa domowe korzystające ze świadczeń społecznych, i jakie wnioski z tej analizy wynikają?
  10. W jaki sposób projekt przewiduje realizację obowiązków rejestracyjnych przez osoby wykluczone cyfrowo, w tym mieszkańców obszarów wiejskich oraz osoby starsze, jeżeli obsługa rejestru ma być oparta na narzędziach teleinformatycznych?
  11. Czy projekt zakłada jakiekolwiek mechanizmy wsparcia finansowego lub organizacyjnego dla właścicieli psów znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, czy też pełny koszt oznakowania, rejestracji i późniejszej aktualizacji danych ma zostać bezwarunkowo przerzucony na te osoby?