Interpelacja nr 14711

do ministra zdrowia

w sprawie skutków wejścia w życie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 stycznia 2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego, wprowadzającego nowe świadczenie: "Opieka nad kobietą w ciąży lub kobietą rodzącą realizowana przez położną"

Zgłaszający: Witold Tumanowicz

Data wpływu: 19-01-2026

Szanowna Pani Minister,

dnia 16 stycznia 2026 r. opublikowano rozporządzenie wprowadzające do wykazu świadczeń gwarantowanych nową pozycję (lp. 73) – opiekę nad kobietą w ciąży lub rodzącą, realizowaną przez położną w ramach Izby Przyjęć lub szpitalnego oddziału ratunkowego (SOR).

Analiza treści tego aktu prawnego budzi głęboki niepokój środowiska medycznego oraz zarządzających szpitalami, zwłaszcza w regionach oddalonych od dużych ośrodków (kryterium odległości powyżej 25 km od oddziału położniczego). Rozporządzenie nakłada na SOR-y i Izby Przyjęć obowiązek stworzenia de facto „małych oddziałów porodowych” tzw. pokoi narodzin bez stałej obecności lekarza ginekologa, ale z wymogiem utrzymywania kosztownej gotowości.

Dodatkowo, rozporządzenie w części „Wymagania formalne” pkt 5 nakazuje posiadanie całodobowego dostępu do środka transportu, który „nie może być przeznaczony do udzielania innych świadczeń opieki zdrowotnej”. W tym miejscu pragnę zwrócić uwagę, że w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27.06.2019 roku w sprawie szpitalnego oddziału ratunkowego (Dz. U. 2019 r., poz. 1213), które opisuje jak powinien wyglądać oddział, nie ma mowy o izbach porodowych.

Co istotne, wprowadzany wymóg zapewnienia całodobowej opieki co najmniej jednej położnej (oraz drugiej w gotowości/w innej komórce) w miejscu udzielania świadczeń na SOR/Izbie Przyjęć rodzi pytania o zasoby ludzkie. Rozporządzenie zakłada również, że poród przyjmuje położna, a lekarz jest dostępny jedynie w poradni w godzinach 8.00–18.00 (w dni robocze). W pozostałym czasie i w nagłych przypadkach pacjentka ma być transportowana.

W związku z powyższym, proszę o udzielenie szczegółowych odpowiedzi na poniższe pytania, wraz z dokumentami, analizami, ocenami i opiniami eksperckimi, które były podstawą przygotowania omawianego rozporządzenia, w tym wszelkimi analizami finansowymi, ocenami skutków regulacji (OSR) oraz protokołami z konsultacji.

  1. Czy Ministerstwo Zdrowia bierze pod uwagę konieczność zakupu i utrzymania w pełni wyposażonej karetki (z inkubatorem, respiratorem noworodkowym), która przez większość czasu będzie stała bezczynnie, nie mogąc wyjechać do wypadku czy zawału? Sam wiceminister zdrowia stwierdził, że takich porodów jest kilka rocznie w całej Polsce.
  2. Czy NFZ zapewni odrębne finansowanie ryczałtowe pokrywające 100% kosztów utrzymania tego pojazdu oraz zespołu (kierowca/ratownik), czy też koszty te obciążą budżet SOR?
  3. Czy zwiększenie zakresu świadczeń lub obowiązków szpitali wiąże się z dodatkowymi środkami w budżetach kontraktów z NFZ?
  4. Jeżeli środki dodatkowe nie zostały przewidziane, jakie mechanizmy rekompensujące ewentualne obciążenia finansowe szpitali zostaną zastosowane?
  5. W których konkretnych pozycjach budżetowych zostało zabezpieczone finansowanie?
  6. Czy przed wprowadzeniem rozporządzenia przeprowadzono analizę wydolności podmiotów leczniczych, w szczególności szpitalnych oddziałów ratunkowych (SOR)?
  7. Jeżeli rozporządzenie nakłada na SOR-y nowe obowiązki lub zmienia sposób ich działania, to czy oceniono czy obecna struktura organizacyjna i kadrowa tych jednostek jest wystarczająca do realizacji nowych zadań?
  8. Jakie są wyniki tej analizy i na jakiej podstawie ministerstwo uznało, że SOR-y poradzą sobie z dodatkowymi obowiązkami bez negatywnego wpływu na dostępność i jakość świadczeń?
  9. Skąd szpitale mające problemy z obsadą lekarską i pielęgniarską na SOR mają pozyskać położne do dyżurowania w systemie 24/7 w miejscach, gdzie porodów jest niewiele (skoro zlikwidowano tam oddziały położnicze)?
  10. Czy analizowano wpływ wydzielenia pomieszczeń z węzłem sanitarnym (bidet) na zmniejszenie powierzchni użytkowej SOR-ów?
  11. Czy konsultant krajowy w dziedzinie perinatologii pozytywnie zaopiniował model, w którym na SOR przyjmuje się poród bez natychmiastowego dostępu do sali cięć cesarskich i neonatologa na miejscu?
  12. Czy projekt był konsultowany z kierownikami SOR, którzy będą teraz prawnie odpowiedzialni za te pacjentki, mimo że specyfika pracy ratunkowej jest inna niż opieka okołoporodowa?
  13. Czy w pracach uczestniczył konsultant krajowy w dziedzinie ratownictwa medycznego?
  14. Czy odbyły się formalne konsultacje z organizacjami reprezentującymi środowisko medyczne (np. dyrektorami szpitali, konsultantami krajowymi, izbami lekarskimi, pielęgniarskimi)?
  15. Jeżeli tak, to jakie wnioski z tych konsultacji zostały uwzględnione w ostatecznym brzmieniu rozporządzenia?
  16. Czy proponowane rozwiązania były analizowane pod kątem doświadczeń innych państw borykających się z podobnymi wyzwaniami demograficznymi (starzenie się społeczeństwa, presja na system ochrony zdrowia)?
  17. Czy ministerstwo wzorowało się na konkretnych rozwiązaniach z innych krajów UE (np. Skandynawii), gdzie funkcjonują izby porodowe prowadzone przez położne? Jeśli tak, to czy tamte systemy również lokują takie punkty w ramach oddziałów ratunkowych, czy są to odrębne byty?
  18. Czy przeprowadzono symulację, ile takich punktów powstanie w skali kraju i czy sieć zespołów wyjazdowych typu „N” (karetki neonatologiczne) jest wystarczająca, by obsłużyć ewentualne powikłania w tych punktach?
  19. Jakie są szacowane skutki ww. zmian dla pacjentów w szczególności w zakresie długości oczekiwania na leczenie oraz jakości udzielanych świadczeń?
  20. Czy oceniono ryzyko pogorszenia dostępności świadczeń planowanych lub ratunkowych na skutek zmian?

Z wyrazami szacunku

Witold Tumanowicz
Poseł na Sejm RP