Interpelacja nr 14720

do ministra finansów i gospodarki

w sprawie braku okresu przejściowego oraz możliwości testowania Krajowego Systemu e-Faktur przez najmniejszych podatników VAT

Zgłaszający: Janusz Kowalski

Data wpływu: 20-01-2026

Wprowadzenie obowiązku stosowania Krajowego Systemu e-Faktur zostało przez Ministerstwo Finansów zapowiedziane jako proces stopniowy, uwzględniający potrzebę dostosowania się podatników do nowego, skomplikowanego narzędzia informatycznego. W przestrzeni publicznej wielokrotnie podkreślano, że pierwsze miesiące funkcjonowania systemu mają mieć charakter adaptacyjny, a administracja skarbowa nie będzie koncentrować się na nakładaniu kar za błędy techniczne ani za nieprawidłowe stosowanie KSeF.

Na tym tle szczególne wątpliwości budzi jednak sytuacja najmniejszych podatników VAT, którzy – zgodnie z obowiązującymi regulacjami – zostaną objęci pełnym obowiązkiem wystawiania faktur ustrukturyzowanych od dnia 1 stycznia 2027 r., przy czym od tego samego dnia zaczną wobec nich obowiązywać sankcje za niewystawianie faktur w KSeF lub wystawianie ich niezgodnie z wymaganiami systemu. Oznacza to, że najmniejsi podatnicy nie otrzymają żadnego okresu przejściowego, ochronnego ani adaptacyjnego, mimo że skala i charakter prowadzonej przez nich działalności w sposób oczywisty ograniczają ich możliwości organizacyjne i techniczne.

Problem ten ulega dalszemu pogłębieniu w świetle planowanego wyłączenia z dniem 1 lutego 2026 r. środowiska testowego i przedprodukcyjnego Aplikacji Podatnika. Od tej daty Krajowy System e-Faktur ma funkcjonować wyłącznie w środowisku produkcyjnym, które z natury rzeczy nie służy do nauki, testowania ani popełniania błędów bez konsekwencji prawnych. W praktyce oznacza to, że najmniejsi podatnicy VAT zostaną pozbawieni realnej możliwości przećwiczenia obsługi KSeF przed dniem, w którym jego stosowanie stanie się dla nich obowiązkowe i jednocześnie sankcjonowane.

Taki harmonogram wdrażania KSeF prowadzi do sytuacji, w której okres od 1 lutego 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. nie będzie dla najmniejszych podatników ani okresem testowym, ani okresem ochronnym, lecz czasem niepewności, w którym podatnicy formalnie nie będą zobowiązani do korzystania z KSeF, a jednocześnie nie będą mieli narzędzi umożliwiających bezpieczne przygotowanie się do tego obowiązku.

W konsekwencji pierwszy dzień faktycznego kontaktu wielu drobnych przedsiębiorców z KSeF może przypadać już na 1 stycznia 2027 r., czyli na moment, w którym system będzie w pełni obowiązkowy, a naruszenie przepisów będzie zagrożone sankcjami finansowymi. Trudno uznać takie rozwiązanie za spójne z wcześniejszymi deklaracjami o „nieobciążaniu podatników karami” w początkowym okresie funkcjonowania KSeF, skoro najmniejsza grupa podatników zostaje tej ochrony całkowicie pozbawiona.

Powyższe rodzi uzasadnione pytania o zgodność przyjętego modelu wdrażania KSeF z zasadą proporcjonalności, zaufania obywateli do państwa oraz równego traktowania podatników. W szczególności budzi wątpliwości to, czy państwo nie przerzuca w tym przypadku ryzyka wdrożenia systemu informatycznego na najmniejszych uczestników obrotu gospodarczego, którzy nie mają ani zasobów, ani zaplecza technicznego porównywalnego z większymi podmiotami.

W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

Dlaczego najmniejsi podatnicy VAT nie zostali objęci żadnym okresem przejściowym ani ochronnym, mimo że obowiązek stosowania KSeF oraz sankcje za jego naruszenie zaczną wobec nich obowiązywać jednocześnie?
Jakimi przesłankami kierowało się Ministerstwo Finansów, podejmując decyzję o wyłączeniu środowiska testowego i przedprodukcyjnego Aplikacji Podatnika, mimo że po tej dacie nadal będą funkcjonować grupy podatników nieobjęte jeszcze obowiązkiem wystawiania faktur w KSeF, które mogłyby wykorzystywać to środowisko do praktycznego przygotowania się do przyszłego, sankcjonowanego obowiązku korzystania z systemu?
W jaki sposób Ministerstwo Finansów zamierza zapobiegać nakładaniu sankcji na najmniejszych podatników VAT od dnia 1 stycznia 2027 r., czyli od momentu jednoczesnego wejścia w życie obowiązku stosowania KSeF oraz kar za jego niestosowanie, w sytuacji gdy podatnicy ci – po wyłączeniu z dniem 1 lutego 2026 r. środowiska testowego Aplikacji Podatnika – nie będą mieli realnej możliwości wcześniejszego nabycia praktycznego doświadczenia w obsłudze systemu?
Czy Ministerstwo Finansów rozważa – w związku z brakiem okresu przejściowego dla najmniejszych podatników VAT oraz planowanym wyłączeniem środowiska testowego KSeF – wprowadzenie konkretnych rozwiązań łagodzących obowiązujących po 1 stycznia 2027 r., takich jak czasowe odstąpienie od stosowania sankcji wobec tej grupy podatników, przywrócenie środowiska testowego przynajmniej do końca 2026 r. lub wprowadzenie uproszczonego trybu obsługi KSeF dla najmniejszych podmiotów?
Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło – przed podjęciem decyzji o wyłączeniu środowiska testowego KSeF z dniem 1 lutego 2026 r. oraz przed objęciem najmniejszych podatników pełnym obowiązkiem i sankcjami od 1 stycznia 2027 r. – analizę skutków wdrożenia KSeF dla tej grupy podatników, w szczególności w zakresie ryzyka rezygnacji z prowadzenia działalności gospodarczej, wzrostu kosztów jej prowadzenia oraz zwiększenia liczby nieumyślnych naruszeń przepisów podatkowych?
W jaki sposób Ministerstwo Finansów zamierza zapobiegać nakładaniu sankcji na najmniejszych podatników VAT od dnia 1 stycznia 2027 r., tj. od momentu jednoczesnego wejścia w życie obowiązku stosowania KSeF oraz kar za jego niestosowanie, w sytuacji gdy podatnicy ci – po wyłączeniu z dniem 1 lutego 2026 r. środowiska testowego i przedprodukcyjnego Aplikacji Podatnika – nie będą mieli możliwości wcześniejszego, bezpiecznego nabycia praktycznych umiejętności w zakresie obsługi systemu?