w sprawie włączenia do kanonu lektur dla szkoły podstawowej (klasy 1-3) książki Marka Michalaka pt. "Opowieści o tym, co w życiu ważne"
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 09-02-2026
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Tadeusza Tomaszewskiego, w sprawie włączenia do kanonu lektur dla szkoły podstawowej (klasy 1-3) książki Marka Michalaka pt. "Opowieści o tym, co w życiu ważne".
Szanowny Panie Pośle,
uprzejmie informuję, że podstawę programową kształcenia ogólnego[1] opracowały zespoły ekspertów powołane przez Ministra Edukacji. Przy wyborze ekspertów brano pod uwagę osoby reprezentujące wysoki poziom merytoryczny w zakresie dyscypliny wiedzy, która stanowi bazę danego przedmiotu (tutaj edukacji wczesnoszkolnej), doświadczeni nauczyciele, metodycy, którzy opracowali ww. dokument w sposób dostosowany do wieku i możliwości uczniów.
W podstawie programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej została określona dla uczniów klas I-III propozycja lektur do wspólnego i indywidualnego czytania.
W edukacji wczesnoszkolnej to nauczyciel ma wpływ na czytelnictwo ucznia, decydując także o wyborze konkretnej lektury. Zgodnie z przepisami ustawy – Karta Nauczyciela[2] w realizacji programu nauczania nauczyciele mają prawo do swobodnego wyboru metod nauczania i wychowania oraz pomocy naukowych, w tym różnych propozycji wydawniczych, biorąc pod uwagę wiek, potrzeby i możliwości edukacyjne uczniów.
Obecnie w ministerstwie ma miejsce ostatni etap prac nad projektem rozporządzenia w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, który był poddany procesowi opiniowania i konsultacji publicznych. W jego treści eksperci zaproponowali, że w szkole podstawowej, na etapie edukacji wczesnoszkolnej, decyzję o doborze lektur będzie podejmował nauczyciel (projekt podstawy programowej nie zawiera dla tego etapu edukacyjnego żadnych konkretnych tytułów książek / lektur), który zna potrzeby i możliwości swoich uczniów oraz ich zainteresowania, umiejętności językowe i sprawność czytelniczą. W ciągu roku szkolnego uczniowie powinni przeczytać w całości nie mniej niż 4 pozycje książkowe.
Prace nad przygotowaniem propozycji całościowej zmiany podstawy programowej dla szkoły podstawowej odbywały się w Instytucie Badań Edukacyjnych – Państwowym Instytucie Badawczym. Wśród 200 ekspertek i ekspertów, którzy przygotowali propozycje podstawy programowej dla przedszkola i szkoły podstawowej, znaleźli się aktywni nauczyciele i edukatorzy, przedstawiciele środowisk akademickich, stowarzyszeń czy fundacji, wybrani w ogólnopolskim, otwartym naborze oraz ekspertki i eksperci rekomendowani przez IBE–PIB. Każdą podstawę programową recenzowały przynajmniej cztery osoby (dwoje ekspertów dziedzinowych oraz dwoje praktyków nauczania).
Projekt rozporządzenia jest dostępny m.in. na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12406306.
W związku z powyższym, w obowiązującym, jak i przyszłym stanie prawnym, nauczyciel może zaproponować do indywidualnego czytania książkę autorstwa Marka Michalaka pt. „Opowieści o tym, co jest w życiu ważne”.
Dodatkowo informuję, że codzienna praca nauczyciela wyznaczona jest przez realizowany program nauczania[3], oparty na podstawie programowej kształcenia ogólnego. Program nauczania musi uwzględniać treści nauczania określone w podstawie programowej poszczególnych przedmiotów. Może on również wykraczać poza podstawę programową, jednak w każdym przypadku powinien być dostosowany do potrzeb i możliwości edukacyjnych uczniów, dla których jest przeznaczony. Nauczyciel może zdecydować o realizacji programu nauczania:
1) z zastosowaniem podręcznika, materiału edukacyjnego lub materiału ćwiczeniowego lub
2) bez zastosowania podręcznika lub powyższych materiałów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
[1] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. poz. 356, z późn. zm.),
[2] Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 986),
[3] Art. 22a ust 1-7 ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2025 r. poz. 881).