w sprawie zmian granic jednostek samorządu terytorialnego
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański
Warszawa, 12-02-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 14823 Pana Posła Piotra Pawła Stracha i Pana Posła Łukasza Osmalaka w sprawie zmian granic jednostek samorządu terytorialnego[1], uprzejmie przedstawiam co następuje.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zmiany w podziale terytorialnym państwa stopnia gminnego, w tym dotyczące zmian granic gmin, następują w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym[2], z uwzględnieniem zasad i procedury określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 sierpnia 2001 r. w sprawie trybu postępowania przy składaniu wniosków dotyczących tworzenia, łączenia, dzielenia, znoszenia i ustalania granic gmin, nadawania gminie lub miejscowości statusu miasta, ustalania i zmiany nazw gmin i siedzib ich władz oraz dokumentów wymaganych w tych sprawach[3].
Zgodnie z ww. przepisami wnioskodawcą w sprawie zmian w podziale terytorialnym państwa na szczeblu gminnym może być zainteresowana rada gminy. Na podstawie art. 4b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stosowny wniosek powinien być poprzedzony przeprowadzeniem przez daną radę konsultacji z mieszkańcami i opatrzony uzasadnieniem oraz niezbędnymi dokumentami, mapami i informacjami potwierdzającymi zasadność wniosku. Powyższy przepis prawa wymaga również opinii rad gmin objętych wnioskiem, poprzedzonych przeprowadzeniem przez rady konsultacji z mieszkańcami, zaś w przypadku zmiany granic gminy naruszającej granice powiatów lub województw – opinii odpowiednich rad powiatów lub sejmików województw.
Formalny wniosek do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji powinien być zgłoszony za pośrednictwem właściwego miejscowo wojewody w terminie do 31 marca[4]. Natomiast przepis § 1 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że wojewoda przekazuje powyższy wniosek nie później niż w ciągu 30 dni od dnia jego otrzymania wraz ze swoją opinią w sprawie.
Wnioski spełniające wymogi wynikające z powyższych przepisów prawa są poddawane analizie w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji z uwzględnieniem wszystkich uwarunkowań proponowanych zmian, w tym wyrażonych w przedmiotowym zakresie opinii i ze stosowną rekomendacją są przedkładane do rozpatrzenia przez Radę Ministrów. Zgodnie z § 1 ust. 3 rozporządzenia, przedmiotowe wnioski rozpatrywane są przez Radę Ministrów nie później niż do 31 lipca roku poprzedzającego rok budżetowy, w którym ma nastąpić zmiana. Zmiany w podziale terytorialnym państwa następują z dniem 1 stycznia.
W kontekście powyższego, należy wskazać, że do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji dotychczas nie wpłynął wniosek Rady Miasta Częstochowy o zmianę granic miasta Częstochowa i gminy Poczesna, jak również inna korespondencja Miasta Częstochowy w tym obszarze.
Jednocześnie informuję, że obecny Rząd RP wydał dwa rozporządzenia odnoszące się również do zmian granic gmin:
Z poważaniem
z up. Tomasz Szymański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Skierowaną do Prezesa Rady Ministrów, przekazaną Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji w celu udzielenia odpowiedzi pismem Pana Jakuba Stefaniaka, Zastępcy Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, działającego z upoważnienia Prezesa Rady Ministrów, z 29 stycznia 2026 r., sygn. DSP.INT.4510.38.2026
[2] Dz. U. z 2025 r. poz. 1153, z późn. zm.
[3] Dz. U. z 2014 r. poz. 310, dalej: rozporządzenie.
[4] art. 4b ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym.
[5] Dz. U. poz. 1152.
[6] Dz. U. poz. 1046.