do ministra klimatu i środowiska
w sprawie możliwości realizacji zasady bliskości w odniesieniu do odpadów budowlanych powstających w ramach inwestycji krótkotrwałych
Zgłaszający: Marek Wesoły, Robert Warwas, Jerzy Polaczek
Data wpływu: 26-01-2026
Jednym z fundamentalnych założeń ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach jest tzw. zasada bliskości, zgodnie z którą odpady powinny być w pierwszej kolejności przetwarzane w miejscu ich powstania lub jak najbliżej tego miejsca. W praktyce zasada ta w bardzo ograniczonym stopniu znajduje zastosowanie w odniesieniu do odpadów budowlanych, w szczególności powstających w ramach inwestycji krótkotrwałych.
Znaczna część odpadów budowlanych – takich jak gruz betonowy, gruz ceglany czy masy ziemne – z technologicznego punktu widzenia mogłaby być poddawana prostym procesom odzysku bezpośrednio na placu budowy i następnie ponownie wykorzystywana. Bariery mają charakter przede wszystkim formalnoprawny. Wykonawcy robót budowlanych uzyskują prawo do dysponowania terenem dopiero w momencie przejęcia placu budowy, natomiast procedury związane z uzyskaniem zezwoleń na przetwarzanie odpadów trwają często dłużej niż sama inwestycja.
W konsekwencji dochodzi do sytuacji, w których odpady nadające się do ponownego wykorzystania są przekazywane do unieszkodliwienia, podczas gdy na potrzeby sąsiednich inwestycji nabywane są surowce pierwotne, często transportowane na znaczne odległości. Dotyczy to m.in. mas ziemnych, gruntu organicznego czy gruzu betonowego. Zjawisko to stoi w sprzeczności zarówno z zasadą bliskości, jak i z celami gospodarki o obiegu zamkniętym, a jednocześnie sprzyja powstawaniu szarej strefy w obrocie materiałami staroużytecznymi.
W związku z powyższym, kieruję następujące pytania: