Interpelacja nr 14990

do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej

w sprawie planowanych zmian związanych z czasem uczestnictwa w warsztatach terapii zajęciowej

Zgłaszający: Katarzyna Osos

Data wpływu: 30-01-2026

Szanowna Pani Minister!

Osoby prowadzące warsztaty terapii zajęciowej oraz opiekunowie uczestników zwrócili się do mnie w sprawie planowanych przez ministerstwo zmian zawartych w uzasadnieniu do projektu nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, związanych z wprowadzeniem maksymalnego czasu uczestnictwa w tych placówkach. Projekt zakłada, że uczestnictwo osób z niepełnosprawnościami w WTZ zostanie administracyjnie zakończone po trzech kompleksowych ocenach realizacji indywidualnego programu rehabilitacji (IPR), co przekłada się na 9 lat dla osób uczestniczących w zajęciach przed wejściem w życie projektowanej ustawy i maksymalnie 6 lat i 6 miesięcy dla osób, które rozpoczną terapię po wejściu w życie tejże ustawy. Po wyczerpaniu tego limitu uczestnik utraci możliwość dalszego korzystania z WTZ, niezależnie od poziomu funkcjonowania, stanu zdrowia, stopnia samodzielności czy realnych szans na zatrudnienie. Jednocześnie projekt nie zapewnia żadnej gwarantowanej, systemowej alternatywy wsparcia dla osób opuszczających WTZ.

Osoby, które się do mnie zgłosiły, są bardzo zaniepokojone tym faktem, ponieważ brak możliwości uczęszczania do WTZ, przy jednoczesnej niedostatecznej liczbie miejsc w zakładach aktywności zawodowej oraz środowiskowych domach samopomocy, zmusi wiele osób z niepełnosprawnościami do zamknięcia w domach, bez możliwości odbywania dotychczasowej, tak ważnej, aktywizacji i rehabilitacji społecznej. Nagłe zakończenie rehabilitacji oznacza realne ryzyko regresu funkcjonowania, izolacji społecznej, pogorszenia stanu psychicznego oraz narastania kryzysów wymagających interwencji pomocy społecznej i ochrony zdrowia.

Niesie to zagrożenie dla stabilności lokalnych systemów rehabilitacji i pomocy społecznej oraz grozi paraliżem działań samorządów terytorialnych, które w praktyce poniosą pełne konsekwencje tych zmian i zostaną zmuszone do reagowania na skutki nowych przepisów poprzez doraźne działania, tworzenie zastępczych form wsparcia, obsługę zwiększonej liczby pozostających poza systemem rehabilitacji oraz ponoszenie nieprzewidywalnych kosztów finansowych i społecznych, bez równoczesnego zapewnienia dodatkowych środków finansowych, narzędzi organizacyjnych czy infrastruktury.

Mając na uwadze powyższe oraz fakt, iż wciąż oczekuję odpowiedzi na wystosowaną przeze mnie interpelację nr 12577 w sprawie finansowania i funkcjonowania warsztatów terapii zajęciowej, uprzejmie proszę o udzielenie informacji:

1. Czy ministerstwo w dalszym ciągu planuje wprowadzenie ograniczenia czasu pobytu uczestników warsztatów terapii zajęciowej?
2. Jeśli tak, czym jest podyktowana przedmiotowa zmiana i kiedy ma wejść w życie?
3. Czy była lub będzie ona konsultowana ze środowiskiem osób prowadzących WTZ oraz opiekunów osób tam uczęszczających?
4. Co ewentualnie może wpłynąć na wycofanie się z wdrożenia przedmiotowej zmiany?
5. Czy ministerstwo posiada analizy, jakie skutki projektowana zmiana niesie:
   - na poziomie lokalnym pod względem organizacyjnym i społecznym, zapewniania ciągłości usług oraz funkcjonowania systemu wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami,
   - dla osób z niepełnosprawnością intelektualną, dla których WTZ są jedyną realną formą aktywizacji,
   - pod względem finansowym, jeśli chodzi o wzrost kosztów pomocy społecznej o koszty zabezpieczenia osób skreślonych z listy uczestników WTZ, które nie mają możliwości podjęcia zatrudnienia?

Z wyrazami szacunku

Posłanka Katarzyna Osos