do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie potrzeby nowelizacji ustawy Prawo o zgromadzeniach w celu przeciwdziałania nadużyciom prawa i ochrony ładu publicznego w miastach
Zgłaszający: Dorota Marek
Data wpływu: 02-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
konstytucyjna wolność zgromadzeń jest fundamentem demokracji, jednak dekada obowiązywania ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. – Prawo o zgromadzeniach pokazała, że niektóre jej przepisy stały się narzędziem do celowego omijania prawa miejscowego i paraliżowania życia społeczno-gospodarczego miast. Przykładem jest miasto Kraków, gdzie od 2015 r. zgłoszono ponad 12 tysięcy zgromadzeń, z czego znaczna część budzi uzasadnione wątpliwości co do ich rzeczywistego celu.
Jako poseł na Sejm RP, po licznych konsultacjach z samorządowcami i mieszkańcami, pragnę wskazać na trzy kluczowe obszary leżące w kompetencji Pana Ministra, które wymagają interwencji ustawodawczej:
1. Obecne przepisy pozwalają osobom fizycznym na zgłaszanie „zgromadzeń“, które w rzeczywistości są ulicznymi występami artystycznymi. Pozwala to tzw. artystom ulicznym na omijanie lokalnych uchwał o parkach kulturowych, uniknięcie weryfikacji jakości artystycznej oraz opłat za zajęcie przestrzeni publicznej. Służby mundurowe i organa gminy są w takich sytuacjach bezsilne, gdyż ustawa nie daje precyzyjnych narzędzi do zakwestionowania zgromadzenia, które jest oczywistą fikcją prawną.
2. Prawo o zgromadzeniach w obecnym brzmieniu daje niemal nieograniczony przywilej używania nagłośnienia. Prowadzi to do sytuacji, w których grupy liczące zaledwie kilka osób generują hałas paraliżujący duże obszary miast, uniemożliwiając pracę przedsiębiorcom i instytucjom (np. codzienne zgromadzenia antagonistyczne w Krakowie trwające od 3 lat). Ratio legis przepisu o nagłośnieniu zakładało umożliwienie komunikacji w dużych grupach, a nie zajmowanie znacznego otoczenia przez jednostki.
3. Poważne wątpliwości budzi brak możliwości wydania zakazu dla zgromadzenia zgłoszonego w trybie uproszczonym oraz brak obowiązku podawania celu zgromadzenia. Tworzy to martwą strefę prawną, w której organ gminy nie ma żadnego wpływu na bezpieczeństwo i spokój mieszkańców, nawet jeśli zgłoszenie jest ewidentnie nadużyciem prawa.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy resort spraw wewnętrznych planuje nowelizację ustawy – Prawo o zgromadzeniach w celu wprowadzenia definicji lub mechanizmów weryfikacji, które pozwolą odróżnić rzeczywiste zgromadzenie publiczne od występów artystycznych lub działalności komercyjnej?
2. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie do ustawy wymogu minimalnej liczby uczestników, powyżej której dopuszczalne jest używanie zewnętrznych instalacji nagłaśniających o dużej mocy?
3. Czy jest planowane wprowadzenie zmian w tzw. trybie uproszczonym polegających na obowiązku wskazania celu zgromadzenia oraz przyznaniu gminie uprawnienia do sprzeciwu w przypadku zgromadzeń pozornych?
4. Czy MSWiA zamierza wypracować wspólnie ze stroną samorządową (np. w ramach Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego) katalog dobrych praktyk lub wytycznych dla służb porządkowych w zakresie egzekwowania zakłócania ładu publicznego podczas zgromadzeń o charakterze uporczywym?
5. Czy resort dysponuje analizami dotyczącymi skali zjawiska „fikcyjnych zgromadzeń“ w największych aglomeracjach w Polsce?
Z poważaniem