Odpowiedź na interpelację nr 15048

w sprawie wydatkowania środków publicznych na rzecz organizacji Stowarzyszenie Sędziów Polskich "Iustitia", Fundacji Edukacji Prawnej "Iustitia" oraz innych podmiotów powiązanych ze środowiskami sędziowskimi w ramach programu "Młodzi obywatele"

Odpowiadający: minister edukacji Barbara Nowacka

Warszawa, 25-02-2026

Szanowny Panie Pośle,

w zakresie programów realizowanych na podstawie art. 90w ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty od samego początku urzędowania podjęłam działania mające na celu znaczącą poprawę jakości oceniania wniosków o udzielenie dotacji w stosunku do czasów rządów Prawa i Sprawiedliwości oraz wprowadziłam zasady pełnej transparentności procesu przekazywania środków publicznych dla organizacji pozarządowych.

W przeciwieństwie do lat 2022-2023 programy ministra są oceniane przez dwóch ekspertów niezależnie od siebie, a negatywna ocena wyklucza możliwość przyznania dotacji przez ministra edukacji. Po zakończeniu oceny merytorycznej opracowywano wykaz projektów zawierający ostateczną punktację oraz wysokość wnioskowanej dotacji. Minister edukacji nie mógł i nie przyznawał dofinansowania nie tylko projektom, które otrzymały negatywną ocenę ekspertów, ale również w sytuacji, kiedy projekty otrzymały zbyt niską liczbę punktów w ramach listy rankingowej (w związku z wyczerpaniem przewidzianych środków).

Jak wykazały wyniki licznych kontroli i audytów, w czasie funkcjonowania Ministerstwa Edukacji i Nauki wielu beneficjentów otrzymało dofinansowanie mimo negatywnej oceny dokonanej przez ekspertów, jak również poza ogólnodostępnym naborem wniosków.

Od 2024 roku Ministerstwo Edukacji Narodowej wprowadziło więc przejrzyste i transparentne procedury konkursowe, zapewniające organizacjom pozarządowym działającym w obszarze edukacji równe i jasne zasady ubiegania się o dofinansowanie.

Informacja o dofinansowaniu projektów edukacyjnych realizowanych przez wskazane podmioty w ramach programu ministra edukacji pod nazwą „Młodzi obywatele“ na 2025 rok nie tylko pojawiła się w przestrzeni publicznej, ale przede wszystkim od 10 czerwca 2025 roku jest publicznie dostępna dla każdego obywatela w Biuletynie Informacji Publicznej Ministerstwa Edukacji Narodowej[1].

Celem programu ministra edukacji pod nazwą „Młodzi obywatele“ na 2025 rok było wzmocnienie zaangażowania uczniów w życie społeczne oraz rozwój ich kompetencji obywatelskich przez realizację lokalnych inicjatyw edukacyjnych. Aby uzyskać dofinansowanie, uczestnicy musieli przedstawić koncepcję projektu o charakterze edukacyjno-obywatelskim (np. warsztaty, debaty, akcje społeczne), zaplanować szczegółowy harmonogram działań, przygotować budżet i opis spodziewanych efektów społecznych.

W ramach programu „Młodzi obywatele“ na 2025 o dofinansowanie projektów edukacyjnych ubiegało się 431 podmiotów, a dotację otrzymało 164 z nich. Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Themis“ nie ubiegało się o dofinansowanie.

Cele, jakie w programie „Młodzi obywatele“ miały zostać zrealizowane, dotyczyły m.in.: aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym przez zaangażowanie uczniów w działalność obywatelską, kształtowanie postaw prospołecznych przez zachęcanie uczniów do realizowania i uczestnictwa w projektach odpowiadających na konkretne potrzeby społeczności lokalnej, zrozumienie roli Polski w Unii Europejskiej, a także przeciwdziałanie dezinformacji oraz wzmacnianie odporności na przekazywane w treści medialnej fake newsy, co przyczynia się do budowania bardziej odpowiedzialnego i świadomego obywatela.

Z poważaniem

Barbara Nowacka
Minister Edukacji

[1] https://www.gov.pl/web/edukacja/mlodzi-obywatele