Interpelacja nr 15055

do ministra spraw wewnętrznych i administracji

w sprawie niezbędnych uprawnień dla prowadzenia łodzi motorowej przez ratowników wodnych i strażaków ochotników na jednostkach pływających w Polsce

Zgłaszający: Ewa Kołodziej, Iwona Maria Kozłowska, Joanna Frydrych, Dorota Marek, Łukasz Ściebiorowski

Data wpływu: 02-02-2026

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją poselską dotyczącą niezbędnych uprawnień dla prowadzenia łodzi motorowej przez ratowników wodnych i strażaków ochotników na jednostkach pływających w Polsce.

Do mojego biura poselskiego wpływają liczne sygnały dotyczące rozbieżności interpretacyjnych pomiędzy przepisami, a ich praktycznym stosowaniem, zwłaszcza w odniesieniu do osób wykonujących zawody wymagające korzystania z jednostek pływających, takich jak funkcjonariusze Policji i Państwowej Straży Pożarnej oraz wykonujących pracę i działania jako ratownicy wodni i strażacy ochotniczych straży pożarnych.

Zgodnie z obowiązującymi regulacjami:

1. Sternik motorowodny posiada podstawowe uprawnienia do prowadzenia łodzi motorowych na wodach śródlądowych oraz morskich wodach wewnętrznych - w celach rekreacyjnych i turystycznych.
2. Stermotorzysta żeglugi śródlądowej uzyskuje tytuł zawodowy i uprawnienia pozwalające na prowadzenie jednostek pływających w celach komercyjnych, takich jak holowników, promów, jednostek pasażerskich czy statków żeglugi śródlądowej. Uzyskanie tych uprawnień wymaga spełnienia jednego z poniższych wymagań:
• odbycie praktyki pływania w służbie pokładowej na statkach z napędem mechanicznym wynoszącej co najmniej 360 dni oraz uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu z zakresu wiedzy i umiejętności wymaganych na tym stanowisku, odbycie praktyki pływania w służbie pokładowej na statkach z napędem mechanicznym wynoszącej co najmniej 270 dni i w trakcie odbywania tej praktyki posiadanie patentu żeglarskiego młodszego stermotorzysty żeglugi śródlądowej,
• posiadanie stopnia chorążego Marynarki Wojennej albo Straży Granicznej w dziale pokładowym oraz uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu z zakresu wiedzy i umiejętności wymaganych na tym stanowisku,
• odbycie praktyki pływania w służbie pokładowej na statkach z napędem mechanicznym wynoszącej co najmniej 240 dni, uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu z zakresu wiedzy i umiejętności wymaganych na tym stanowisku oraz przedstawienie dokumentu potwierdzającego posiadanie doświadczenia zawodowego wynoszącego co najmniej 250 dni, które wnioskodawca zdobył na statku morskim w charakterze członka załogi pokładowej.

Do wniosku o wydanie należy załączyć m.in.:

• wyciąg pływania będący odpowiednio wyciągiem z:
  • zatwierdzonych wpisów w żeglarskiej książeczce pracy lub w dokumencie będącym połączeniem unijnych świadectw kwalifikacji i żeglarskiej książeczki pracy i potwierdzony przez dyrektora urzędu żeglugi śródlądowej, stwierdzający odbycie wymaganej praktyki pływania na określonym stanowisku i wymieniający rodzaje statków oraz:
    • śródlądowe drogi wodne, na których została odbyta praktyka pływania - w przypadku wniosku o wydanie unijnego świadectwa kwalifikacji,
    • wody śródlądowe, na których została odbyta praktyka pływania - w przypadku pozostałych dokumentów kwalifikacyjnych,
  • książki kontroli pracy sprzętu transportowego lub innego dokumentu potwierdzającego przebieg służby, potwierdzony przez właściwego kierownika jednostki organizacyjnej służb podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, stwierdzający odbycie wymaganej praktyki pływania na określonym stanowisku i wymieniający rodzaje statków oraz wody śródlądowe, na których praktyka pływania została odbyta
    • w przypadku patentów młodszego stermotorzysty i stermotorzysty żeglugi śródlądowej – w przypadku gdy zgodnie z art. 35b ust. 4–13 i art. 35c ust. 2 i 3 określono wymóg odbycia praktyki pływania;
• wyciąg pływania będący wyciągiem z dokumentu potwierdzającego praktykę pływania na wodach morskich potwierdzony przez właściwy organ lub kopię innego dokumentu stwierdzającego posiadanie morskich kwalifikacji zawodowych - w przypadku gdy zgodnie z art. 35b ust. 4–13 i art. 35c ust. 2 i 3 określono wymóg odbycia takiej praktyki pływania lub posiadania takiego dokumentu;
• zaświadczenie właściwej komisji egzaminacyjnej o uzyskaniu pozytywnego wyniku z egzaminu z zakresu wymaganej wiedzy i umiejętności wymaganych do uzyskania dokumentu kwalifikacyjnego, o którego wydanie wnioskodawca się ubiega - w przypadku gdy zgodnie z art. 35b ust. 4–13 i art. 35c ust. 2 i 3 określono konieczność przeprowadzenia egzaminu dla tego rodzaju dokumentu;
• kopię umowy o praktyki zawartej przez wnioskodawcę z armatorem albo zaświadczenie wydane przez uczelnię lub szkołę ponadpodstawową prowadzące kształcenie w zakresie żeglugi śródlądowej potwierdzające, że wnioskodawca w ramach zajęć prowadzonych przez tę uczelnię lub szkołę ponadpodstawową będzie odbywał praktykę na statkach żeglugi śródlądowej - w przypadku unijnego świadectwa kwalifikacji praktykanta żeglugi śródlądowej;
• kopię dokumentu potwierdzającego ukończenie zatwierdzonego programu szkolenia – w przypadku gdy wnioskodawca ukończył taki program szkolenia.

Jednocześnie pojawiają się wątpliwości dotyczące:

• konieczności posiadania uprawnień zawodowych lub uprawnień sternika motorowodnego przez ratowników wodnych i strażaków OSP, którzy w ramach prowadzonych, patroli, zabezpieczeń i wykonywanych działań korzystają z łodzi motorowych,
• sytuacji strażaków PSP i funkcjonariuszy Policji, którzy w ramach obowiązków służbowych wykorzystują jednostki pływające, często bez możliwości formalnego zdobycia zawodowych praktyk marynarskich wymaganych w sektorze komercyjnym,
• interpretacji, czy wykonywanie obowiązków służbowych (akcje ratunkowe, zabezpieczenia imprez, działania przeciwpowodziowe, patrole ratownicze) można traktować jako działalność komercyjną, czy też jako zadania publiczne zwolnione z wymogu posiadania zawodowych uprawnień, do których wystarczający jest patent sternika motorowodnego.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo planuje doprecyzowanie przepisów dotyczących zakresu uprawnień sternika motorowodnego oraz stermotorzysty żeglugi śródlądowej, szczególnie w odniesieniu do służb ratowniczych i mundurowych?
2. Czy ratownicy wodni, funkcjonariusze Policji oraz strażacy PSP i OSP powinni – zgodnie z zamiarem ustawodawcy – posiadać uprawnienia zawodowe do prowadzenia jednostek pływających, jeżeli realizują swoje zadania wyłącznie w ramach obowiązków służbowych, nie prowadząc działalności komercyjnej?
3. Czy ministerstwo rozważa stworzenie odrębnej ścieżki kwalifikacyjnej dla służb ratowniczych, umożliwiającej legalne i skuteczne wykonywanie zadań bez obciążenia ich wymaganiami charakterystycznymi dla sektora komercyjnego (np. praktykami marynarskimi)?
4. Czy trwają prace legislacyjne lub analityczne nad ujednoliceniem wymagań dotyczących posługiwania się jednostkami pływającymi przez osoby zatrudnione w podmiotach odpowiedzialnych za bezpieczeństwo publiczne na wodach?

Ujednolicenie oraz doprecyzowanie przepisów w tym obszarze jest niezwykle istotne, ponieważ niejasności interpretacyjne mogą w praktyce utrudniać funkcjonowanie służb, ograniczać ich skuteczność, a w skrajnych przypadkach narażać obywateli na niebezpieczeństwo.

Z wyrazami szacunku

Ewa Kołodziej
Poseł na Sejm RP