Interpelacja nr 15058
do ministra infrastruktury
w sprawie powołania spółki PolSka SA
Zgłaszający: Marek Gróbarczyk, Dariusz Matecki, Michał Jach, Czesław Hoc, Marek Subocz, Małgorzata Golińska
Data wpływu: 02-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zgodnie z najnowszymi informacjami, w dniu 28 stycznia 2026 r. doszło do zawiązania nowej spółki akcyjnej. W jej strukturze akcjonariatu, obok państwowych podmiotów Unity Line/PŻM oraz Polskiej Żeglugi Bałtyckiej (PŻB), znalazł się podmiot prywatny. Każdy z udziałowców objął udziały o nominalnej wartości zaledwie 40 000 zł.
Zachodzi uzasadnione podejrzenie, że mamy do czynienia z mechanizmem „uspołecznienia kosztów i prywatyzacji zysków“. Skarb Państwa wyłożył blisko miliard złotych na budowę i przygotowanie jednostki, po czym do gotowego projektu dopuszcza się prywatny podmiot za kwotę rażąco niewspółmierną do wartości aktywa (de facto za ułamek promila wartości inwestycji). Co więcej, ta jednostka, mimo że spółka operatorska powstała dopiero 28 stycznia, już wcześniej była eksploatowana komercyjnie (pod logiem „PolSca“), co rodzi fundamentalne pytania o podstawę prawną tych operacji oraz podmiot czerpiący z nich korzyści przed datą rejestracji spółki. Dodatkowo, struktura prawna działa w oparciu o spółki zarejestrowane na Cyprze, co wprost godzi w interes fiskalny Rzeczypospolitej Polskiej.
W związku z powyższym, działając w interesie publicznym, wnoszę o pilną i wyczerpującą odpowiedź na następujące pytania:
- Na jakiej podstawie prawnej i ekonomicznej wyceniono wkład prywatnego przedsiębiorcy na równi z podmiotami Skarbu Państwa (Unity/PŻB)? Czy prywatny akcjonariusz wniósł do spółki kapitał, know-how, czy też objęcie akcji za 40 tys. zł uprawnia go do czerpania dywidend z aktywa dofinansowanego kwotą ponad miliarda zł ze środków publicznych? Proszę o przedstawienie wyceny (operatu szacunkowego) wniesionych aportów.
- Kto jest faktycznym właścicielem promu „Jantar Unity“ (tytuł prawny do rzeczy)? Czy własność jednostki została przeniesiona na nowo powstałą spółkę akcyjną? Jeśli tak – czy nastąpiło to w drodze aportu? W jaki sposób zabezpieczono interes Skarbu Państwa przed ryzykiem marginalizacji w akcjonariacie przez wyłączenie prawa poboru?
- Na jakiej podstawie prawnej prom „Jantar Unity“ świadczył usługi przewozowe pod marką „PolSca“ przed dniem 28 stycznia (tj. przed rejestracją spółki akcyjnej)? Kto wystawiał faktury, kto inkasował przychód i kto ponosił odpowiedzialność cywilną za pasażerów w tym okresie?
- Czy ministerstwo ma analizy prawne dotyczące ryzyka uznania tej transakcji za niedozwoloną pomoc publiczną? Czy wejście podmiotu prywatnego do spółki operującej mieniem państwowym nie narusza unijnych przepisów o ochronie konkurencji?
- Kto zgodnie ze statutem spółki decyduje o podwyższeniu kapitału? Czy prywatny udziałowiec mniejszościowy ma uprawnienia blokujące (złota akcja, weto), które pozwolą mu blokować decyzje Skarbu Państwa lub przejąć kontrolę nad spółką w przyszłości?
- Czy prywatny partner zobowiązał się do niesprzedawania swoich akcji przez okres zwrotu nakładów inwestycyjnych Skarbu Państwa?
- Czy Skarb Państwa posiada prawo pierwokupu po cenie nominalnej? W przypadku chęci wyjścia partnera prywatnego ze spółki, czy Skarb Państwa ma zagwarantowane prawo odkupu jego akcji?
- Czy umowa operatorska gwarantuje włączenie promów nr 2 („Bursztyn“) i nr 3 do eksploatacji przez spółkę PolSca SA?
- Kto ponosi koszty remontów i utrzymania technicznego promów?
- Proszę o wymienienie wszystkich instytucji finansowych i banków komercyjnych (zarówno z kapitałem polskim, jak i zagranicznym), które wchodzą w skład konsorcjum kredytującego projekt budowy promów lub udzieliły gwarancji stoczniowych. Jaki jest procentowy udział poszczególnych banków w ryzyku kredytowym?
- Czy zabezpieczeniem kredytów konsorcjalnych są hipoteki morskie?