Interpelacja nr 15187

do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej

w sprawie kryteriów przyznawania świadczenia wspierającego osobom z dysfunkcjami wzroku

Zgłaszający: Sylwia Bielawska, Iwona Małgorzata Krawczyk

Data wpływu: 07-02-2026

Szanowna Pani Minister,

świadczenie wspierające zostało wprowadzone jako instrument realnego wsparcia osób z niepełnosprawnościami, mający na celu zwiększenie ich samodzielności, niezależności oraz możliwości korzystania z asysty osobistej. W praktyce jednak obecnie obowiązujące kryteria oceny poziomu potrzeby wsparcia prowadzą do systemowego wykluczenia znacznej grupy osób z dysfunkcjami wzroku.

Do mojego biura poselskiego zgłaszają się osoby całkowicie niewidome lub w znacznym stopniu niedowidzące, które uzyskują zbyt niską liczbę punktów w procesie oceny, co skutkuje brakiem prawa do świadczenia wspierającego. Kryteria te w sposób nieadekwatny oceniają realne potrzeby tej grupy, koncentrując się głównie na fizycznej zdolności poruszania się lub wykonywania podstawowych czynności dnia codziennego, pomijając specyfikę funkcjonowania osób z dysfunkcjami wzroku.

Brak odpowiedniej punktacji powoduje, że osoby niewidome zostają całkowicie pozbawione wsparcia finansowego na opłacenie asystenta, mimo że pomoc osoby trzeciej jest dla nich niezbędna m.in. w:

• bezpiecznym poruszaniu się w przestrzeni publicznej,
• załatwianiu spraw urzędowych i medycznych,
• korzystaniu z transportu publicznego,
• uczestnictwie w życiu społecznym i zawodowym.

Taki stan rzeczy stoi w sprzeczności z deklarowanym celem świadczenia wspierającego oraz z zasadą równego traktowania osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności. Budzi on również wątpliwości w kontekście zobowiązań Rzeczypospolitej Polskiej wynikających z konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami, w szczególności w zakresie prawa do niezależnego życia i włączenia w społeczeństwo.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czy ministerstwo dostrzega problem wykluczenia osób z dysfunkcjami wzroku z dostępu do świadczenia wspierającego wynikający z obecnie obowiązujących kryteriów oceny?
2. Czy planowane są zmiany w systemie punktowym lub metodologii oceny, które uwzględniałyby specyfikę funkcjonowania osób niewidomych i słabowidzących?
3. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie odrębnych lub uzupełniających kryteriów dla osób z dysfunkcjami wzroku?
4. Czy prowadzone są analizy dotyczące liczby osób niewidomych i słabowidzących, które nie uzyskały prawa do świadczenia wspierającego pomimo realnej potrzeby wsparcia?
5. W jakim terminie można spodziewać się ewentualnych działań legislacyjnych lub wykonawczych w tym zakresie?

Liczę na podjęcie pilnych działań zmierzających do usunięcia wskazanych barier i zapewnienia, aby świadczenie wspierające rzeczywiście odpowiadało potrzebom wszystkich grup osób z niepełnosprawnościami, w tym osób z dysfunkcjami wzroku.

Z wyrazami szacunku

Sylwia Bielawska
Posłanka na Sejm RP