do ministra klimatu i środowiska
w sprawie społecznych, ekonomicznych i organizacyjnych skutków wprowadzenia powszechnego systemu kaucyjnego
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 09-02-2026
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora składam interpelację w sprawie funkcjonowania powszechnego systemu kaucyjnego oraz jego realnych skutków społecznych, ekonomicznych i organizacyjnych dla obywateli, samorządów i gospodarki odpadami.
Z dniem wejścia w życie systemu kaucyjnego obywatele zostali zobowiązani do przechowywania i zwrotu niezgniatanych opakowań po napojach w celu odzyskania wcześniej zapłaconej kaucji. W praktyce oznacza to konieczność magazynowania znacznej liczby pustych butelek i puszek oraz fizycznego transportowania ich do punktów zwrotu, często oddalonych od miejsca zamieszkania. Rozwiązanie to szczególnie dotkliwie uderza w osoby starsze, osoby z niepełnosprawnościami, mieszkańców bloków bez zaplecza magazynowego oraz rodziny mieszkające w małych lokalach. Coraz częściej w przestrzeni publicznej pojawiają się sygnały, że system kaucyjny w obecnym kształcie prowadzi do faktycznego obciążenia obywateli dodatkowymi obowiązkami logistycznymi, bez realnego wyboru alternatywnego rozwiązania.
Jednocześnie samorządy informują o podwyżkach opłat za gospodarowanie odpadami, argumentując je m.in. spadkiem ilości surowca trafiającego do systemu komunalnego. W efekcie obywatele ponoszą podwójne koszty: z jednej strony muszą odzyskiwać własne pieniądze w ramach kaucji, z drugiej – płacą wyższe opłaty za odbiór odpadów, mimo że selektywnie zbierają opakowania objęte systemem kaucyjnym.
W praktyce system kaucyjny przestaje pełnić funkcję proekologiczną opartą na zachęcie, a zaczyna funkcjonować jako przymusowy mechanizm przenoszący koszty i obowiązki na obywateli, podczas gdy realnymi beneficjentami systemu stają się operatorzy i podmioty pośredniczące.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo przeprowadziło analizę społecznych skutków systemu kaucyjnego, w szczególności jego wpływu na osoby starsze, osoby z niepełnosprawnościami oraz mieszkańców budynków wielorodzinnych?
W jaki sposób system kaucyjny ma realnie obniżać koszty gospodarki odpadami, skoro jednocześnie samorządy podnoszą opłaty za odbiór odpadów z powodu „braku surowca“ w systemie komunalnym?
Dlaczego obywatele nie mogą zgniatać opakowań objętych kaucją, skoro ogranicza to ilość miejsca w mieszkaniach i utrudnia transport, a jednocześnie nie otrzymują za surowiec żadnego realnego wynagrodzenia poza zwrotem własnych środków?
Kto faktycznie czerpie korzyści finansowe z funkcjonowania systemu kaucyjnego – w szczególności z nieodebranych kaucji – oraz jakie mechanizmy kontroli nad tymi środkami zostały wprowadzone?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie korekt systemu, które ograniczyłyby jego uciążliwość społeczną, w tym:
Czy rząd rozważa rekompensaty dla samorządów, aby wprowadzenie systemu kaucyjnego nie skutkowało automatycznym wzrostem opłat za gospodarowanie odpadami dla mieszkańców?
Z wyrazami szacunku
Olga Semeniuk-Patkowska
Poseł na Sejm RP