do ministra finansów i gospodarki
w sprawie opodatkowania akcyzą papierosów elektronicznych oraz spójności procesu legislacyjnego w tym zakresie
Zgłaszający: Janusz Kowalski, Anna Krupka
Data wpływu: 11-02-2026
Z dniem 1 lipca 2025 r. weszły w życie przepisy wprowadzające opodatkowanie akcyzą wielorazowych papierosów elektronicznych w stałej wysokości 40 zł za sztukę oraz podwyższające akcyzę na płyn zawarty w jednorazowych papierosach elektronicznych. Celem tych regulacji, wskazywanym przez Ministerstwo Finansów, miało być uszczelnienie systemu podatkowego, ograniczenie unikania opodatkowania oraz zwiększenie dochodów budżetu państwa.
Funkcjonowanie tych przepisów w praktyce ujawniło jednak istotne problemy konstrukcyjne i definicyjne. Dotyczą one w szczególności kwalifikowania pojemników (kartridży) do papierosów elektronicznych, możliwości sprzedaży elementów systemów do waporyzacji oddzielnie, a także rozwoju nowych technologii wykorzystywanych w tego rodzaju wyrobach, w tym technologii indukcyjnej. W efekcie na rynku pojawiły się rozwiązania, które – mimo podobnej funkcji użytkowej – są traktowane odmiennie na gruncie przepisów akcyzowych.
W odpowiedzi na zidentyfikowane problemy Ministerstwo Finansów opublikowało w grudniu 2025 r. projekt ustawy oznaczony numerem UD308, którego celem jest objęcie akcyzą określonych rozwiązań technologicznych, w szczególności pojemników działających w oparciu o technologię indukcyjną. Następnie, w lutym 2026 r., przedstawione zostały założenia do kolejnego projektu nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym – UD363 – przewidującego znacznie szersze, systemowe uregulowanie zasad opodatkowania pojemników na płyn do papierosów elektronicznych niezależnie od zastosowanej technologii.
Analiza obu projektów prowadzi do wniosku, że dotyczą one w dużej mierze tego samego obszaru regulacyjnego, jednak są procedowane w odmiennym trybie i w oparciu o różne założenia, w szczególności w zakresie terminów wejścia w życie przepisów. Projekt UD308 przewiduje wyjątkowo krótkie, 14-dniowe vacatio legis oraz analogicznie krótki termin na wykonanie obowiązków związanych z legalizacją wyrobów akcyzowych. Projekt UD363 zakłada natomiast sześciomiesięczne vacatio legis i nie jest traktowany jako pilny.
Taki sposób prowadzenia procesu legislacyjnego rodzi istotne ryzyka praktyczne, w tym możliwość podwójnego opodatkowania niektórych systemów do waporyzacji, nierównego traktowania poszczególnych technologii i podmiotów rynkowych, powstania chaosu interpretacyjnego po stronie organów podatkowych, a także faktycznej niewykonalności obowiązków nałożonych na przedsiębiorców w bardzo krótkich terminach. W konsekwencji może to prowadzić nie tylko do wzrostu niepewności prawnej, lecz również do zwiększenia skali nielegalnego obrotu oraz obniżenia realnych wpływów budżetowych z podatku akcyzowego.
W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
1. Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło analizę skutków rynkowych obowiązujących przepisów, w szczególności w zakresie tego, czy selektywne objęcie akcyzą wyłącznie określonych rozwiązań technologicznych nie prowadzi do uprzywilejowania części producentów i dystrybutorów kosztem innych podmiotów działających na tym samym rynku?
2. Z jakich przyczyn projekt UD308 koncentruje się wyłącznie na pojemnikach działających w technologii indukcyjnej, pozostawiając poza zakresem regulacji inne, powszechnie stosowane konstrukcje, mimo że projekt UD363 – procedowany równolegle – zakłada objęcie akcyzą wszystkich pojemników na płyn do e-papierosów niezależnie od technologii?
3. Czy Ministerstwo Finansów dostrzega ryzyko, że projekt UD308 w praktyce prowadzi do objęcia nową akcyzą bardzo wąskiego segmentu rynku, a nawet pojedynczych rozwiązań produktowych, co może rodzić uzasadnione wątpliwości co do neutralności technologicznej i równego traktowania podmiotów gospodarczych?
4. Czy w toku prac nad projektem UD308 analizowano ryzyko podwójnego opodatkowania systemów indukcyjnych polegające na jednoczesnym obciążeniu akcyzą zarówno urządzenia zasilająco-sterującego, jak i dedykowanego do niego pojemnika na płyn, oraz jakie konkretne rozwiązania mają zapobiec takiej sytuacji?
5. Jak Ministerstwo Finansów uzasadnia fakt, że projekt UD308 przewiduje jedynie 14-dniowe vacatio legis oraz równie krótki termin na wykonanie obowiązków legalizacyjnych, podczas gdy projekt UD363 – dotyczący tego samego obszaru regulacyjnego – zakłada sześciomiesięczny okres dostosowawczy?
6. W jaki sposób Ministerstwo Finansów zamierza rozwiązać problem urządzeń do waporyzacji, które zostały już wprowadzone do obrotu przed wejściem w życie projektowanych przepisów, a których dalsze użytkowanie po zmianie prawa będzie wymagało zakupu nowych pojemników objętych dodatkową akcyzą?
7. Dlaczego Ministerstwo Finansów zdecydowało się na procedowanie dwóch odrębnych projektów ustaw (UD308 i UD363), regulujących w istocie ten sam obszar rynku, zamiast przygotowania jednego, spójnego aktu prawnego obejmującego wszystkie pojemniki i systemy do papierosów elektronicznych niezależnie od zastosowanej technologii?
8. Czy Ministerstwo Finansów wyklucza, że przyjęty model selektywnego opodatkowania określonych rozwiązań technologicznych może być postrzegany jako tworzenie regulacji sprzyjających wybranym grupom interesów rynkowych, oraz jakie działania zostały podjęte w celu zapewnienia pełnej neutralności konkurencyjnej projektowanych przepisów?
9. Czy Ministerstwo Finansów uznaje projekt UD308 za rozwiązanie o charakterze systemowym, czy za interwencyjną reakcję na pojawienie się pojedynczego produktu rynkowego, który nie został objęty wcześniejszą nowelizacją ustawy akcyzowej z 1 lipca 2025 r.?
10. Jakie przesłanki – inne niż pojawienie się nowego rozwiązania technologicznego na rynku – uzasadniały rozpoczęcie prac nad projektem UD308 zaledwie kilka tygodni po wejściu w życie obszernej nowelizacji ustawy akcyzowej?
11. Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło ocenę, w jakim stopniu projekt UD308 tworzy precedens polegający na selektywnym „dopisywaniu” przepisów podatkowych do pojedynczych przypadków rynkowych zamiast korygowania całego systemu regulacyjnego?
12. Czy w toku prac nad projektem UD308 analizowano ryzyko, że fragmentaryczne i selektywne regulowanie rynku e-papierosów może prowadzić do trwałego wypaczenia konkurencji oraz utraty charakteru akcyzy jako podatku powszechnego i neutralnego?
13. Ile łącznie stanowisk wpłynęło do Ministerstwa Finansów w ramach konsultacji publicznych projektu UD308, w jakich terminach zostały one złożone oraz z jakich przyczyn do tej pory nie zostały w pełnym zakresie opublikowane w biuletynie Rządowego Centrum Legislacji?
14. Czy Ministerstwo Finansów uważa, że zakres i sposób przeprowadzenia konsultacji publicznych projektu UD308 spełnia standard rzetelnego dialogu z rynkiem, biorąc pod uwagę skalę zgłaszanych zastrzeżeń oraz krótki czas procedowania projektu?
15. Czy Ministerstwo Finansów dostrzega ryzyko, że utrwalenie praktyki szybkiego, reaktywnego i selektywnego stanowienia prawa podatkowego może w przyszłości zostać zastosowane wobec innych branż, niezależnie od ich specyfiki i skali działalności?