w sprawie odmów przyznania świadczeń obywatelom polskim przez Republikę Federalną Niemiec, którzy w okresie niemieckiej okupacji wykonywali pracę na terenach okupowanej Polski (ZRBG)
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski
Warszawa, 12-03-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15330 posła Krzysztofa Piątkowskiego w sprawie odmów przyznania świadczeń obywatelom polskim przez Republikę Federalną Niemiec, którzy w okresie niemieckiej okupacji wykonywali pracę na terenach okupowanej Polski (ZRBG), przekazuję następujące informacje.
Do Ministerstwa Spraw Zagranicznych nie wpłynęły skargi obywateli polskich, które dotyczyłyby przypadków odmowy przyznania im świadczeń na podstawie ustawy o Wypłacaniu rent z tytułu Zatrudnienia w Getcie (Gesetz zur Zahlbarmachung von Renten aus Beschäftigungen in einem Ghetto – dalej ZRBG). Skarg takich nie odnotowały także nasze placówki dyplomatyczne w Republice Federalnej Niemiec.
Pragnę w tym miejscu zauważyć, że w dniu 5 grudnia 2014 r. podpisana została Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o eksporcie szczególnych świadczeń dla osób uprawnionych, które zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2015 r. poz. 714).
Ze strony polskiej powyższą umowę podpisał podsekretarz stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej. Dlatego przygotowując odpowiedź na interpelację nr 15330 zwróciliśmy się z prośbą o informację do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS). Z uzyskanej odpowiedzi wynika, że również do tego resortu nie wpłynęły żadne sygnały ze strony osób bezpośrednio zainteresowanych, ich pełnomocników, bądź podmiotów reprezentujących tę grupę osób, wskazujące na problemy z uzyskiwaniem prawa do świadczeń na podstawie niemieckiej ustawy ZRBG oraz ich transferem do Polski.
W przypadku ew. dodatkowych pytań dot. ww. umowy sugerujemy zwrócenie się do MRPiPS.
Jeżeli chodzi o odpowiedzialność Republiki Federalnej Niemiec za okres II wojny światowej: w dniu 3 października 2022 r. rządowi Niemiec została przekazana nota dyplomatyczna, w której rząd RP domagał się m.in. odszkodowania za straty materialne i niematerialne oraz rekompensaty dla ofiar niemieckiej agresji i okupacji oraz członków ich rodzin.
We wszystkich kontaktach międzyrządowych podkreślamy, jak silne jest w polskim społeczeństwie przekonanie, że krzywdy powstałe w wyniku II wojny światowej i niemieckiej okupacji 1939-1945 nie zostały we właściwy sposób zrekompensowane. Ostatnio temat ten był przedmiotem rozmowy szefów rządów RP i RFN, która odbyła się w ramach polsko-niemieckich konsultacji międzyrządowych w dniu 1 grudnia 2025 roku w Berlinie. Podczas konferencji prasowej Pan Premier Donald Tusk podkreślił, że Polacy mają poczucie, że nie otrzymali należnego odszkodowania za straty i zbrodnie podczas II wojny światowej. Z kolei Minister Spraw Zagranicznych Radosław Sikorski podczas swojego wystąpienia na Forum Polsko-Niemieckim w Berlinie 4 czerwca 2025 r., wskazał, że nasze oczekiwania w kwestii zadośćuczynienia dla polskich ofiar II wojny światowej pozostają nadal aktualne.
Z wyrazami szacunku
z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu