do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zapaści demograficznej w Polsce - jednego z najpoważniejszych zagrożeń dla przyszłości Rzeczypospolitej Polskiej
Zgłaszający: Barbara Bartuś
Data wpływu: 17-02-2026
Polska od kilkunastu lat znajduje się w głębokim kryzysie demograficznym. Wskaźnik dzietności utrzymuje się na poziomie znacznie poniżej prostej zastępowalności pokoleń. Liczba urodzeń spada do historycznie niskich poziomów, a prognozy Głównego Urzędu Statystycznego wskazują na systematyczne kurczenie się populacji oraz szybkie starzenie się społeczeństwa w kolejnych dekadach. Demografia nie jest zagadnieniem wyłącznie statystycznym. To kwestia przyszłości narodu i państwa. Brak zdecydowanych działań dziś oznacza poważne konsekwencje jutro.
Dotyczy to nie tylko rynku pracy i systemu emerytalnego, lecz również bezpieczeństwa państwa, potencjału obronnego, stabilności finansów publicznych, rozwoju gospodarczego oraz trwałości wspólnoty narodowej. Państwo, które nie jest w stanie zapewnić warunków sprzyjających zakładaniu rodzin i rodzeniu dzieci, naraża swoją przyszłość.
Tymczasem w przestrzeni publicznej trudno dostrzec spójną, długofalową strategię rządu w zakresie polityki demograficznej. Zamiast systemowych działań prodemograficznych obserwujemy decyzje tworzące klimat dla likwidacji lub zawieszania działalności porodówek i oddziałów położniczych w mniejszych miejscowościach z powodu „nieopłacalności”. Dla wielu młodych kobiet dostęp do opieki okołoporodowej w miejscu zamieszkania jest jednym z czynników poczucia bezpieczeństwa przy podejmowaniu decyzji o macierzyństwie.
Jednym z kluczowych elementów skutecznej polityki demograficznej jest stworzenie stabilnego, przewidywalnego i przyjaznego klimatu dla rodziny. Nie można prowadzić skutecznej polityki demograficznej bez jednoznacznego wskazania, że państwo wspiera trwałe związki, rodzicielstwo oraz wychowanie dzieci jako wartość społeczną i dobro wspólne.
Rodzina – rozumiana zgodnie z art. 18 Konstytucji RP jako związek kobiety i mężczyzny oraz wspólnota wychowująca dzieci – stanowi podstawowe środowisko narodzin i wychowania kolejnych pokoleń. To w rodzinie dzieci rozwijają się w poczuciu bezpieczeństwa, odpowiedzialności i zakorzenienia społecznego.
W debacie publicznej coraz częściej kwestie światopoglądowe i ideologiczne dominują nad realną troską o trwałość rodziny i stabilność demograficzną. Zamiast konsekwentnej promocji rodzicielstwa, małżeństwa i odpowiedzialności za wychowanie dzieci opinia publiczna obserwuje intensywne zaangażowanie rządu w projekty legislacyjne oraz narracje, które nie odnoszą się bezpośrednio do rozwiązania problemu niskiej dzietności.
Wobec powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: