Odpowiedź na interpelację nr 15437

w sprawie skuteczności interwencji Policji w razie wykrycia działalności patoschronisk i nielegalnych schronisk dla bezdomnych zwierząt i dla zwierząt zabranych w drodze interwencji dobrostanowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek

Warszawa, 11-03-2026

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 15437 Pani Poseł Marty Stożekw sprawie skuteczności interwencji Policji w razie wykrycia działalności patoschronisk i nielegalnych schronisk dla bezdomnych zwierząt i dla zwierząt zabranych w drodze interwencji dobrostanowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, z uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Policji, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.^[1] zasadą legalizmu, Policja działa na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że ustanowione normy prawne określają kompetencje, zadania i tryb postępowania Policji, wyznaczając tym samym granice jej aktywności. Do kluczowych zadań Policji należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi, oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych (…), wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców.

Podstawowym aktem prawnym w zakresie ochrony zwierząt jest ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt^[2]. Warto zauważyć, że zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy, zgodnie z art. 11 ust. 1 ww. ustawy, do zadań własnych gmin.

Na podstawie art. 34a ustawy o ochronie zwierząt nadzór nad przestrzeganiem jej przepisów, w tym nad schroniskami dla zwierząt, sprawuje Inspekcja Weterynaryjna. Inspekcja Weterynaryjna oraz inne właściwe organy administracji rządowej i samorządu terytorialnego współdziałają z samorządem lekarsko-weterynaryjnym oraz innymi instytucjami i organizacjami społecznymi, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, co zostało uregulowane w art. 3 ustawy o ochronie zwierząt. Inspekcja Weterynaryjna sprawując nadzór nad schroniskami kontroluje wykonywanie opieki weterynaryjnej, a także warunki bytowe i sanitarne. Natomiast gmina (wójt/burmistrz/prezydent) odpowiada za zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz zleca prowadzenie schroniska m.in. organizacjom społecznym, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt. Tym samym to władze gminy sprawują nadzór nad realizacją umowy, którą zawarły z podmiotem prowadzącym schronisko dla zwierząt.

Działania Policji w obszarze ochrony zwierząt wynikają z przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji^[3] oraz ustawy o ochronie zwierząt. Do kluczowych zadań formacji należy wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, a także inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi.

Jak już wskazano, Policja działa na podstawie i w granicach prawa, co oznacza, że każdorazowo na miejscu zdarzenia dokonywana jest ocena czy mogło dojść do popełnienia czynu zabronionego. W przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa, funkcjonariusze Policji przeprowadzają czynności procesowe na podstawie ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego^[4], które mają na celu ujawnienie i zabezpieczenie śladów oraz ustalenie przebiegu i okoliczności zdarzenia. Natomiast prawnokarna ocena tych zdarzeń należy do organu prowadzącego postępowanie.

W zakresie ochrony zwierząt Policja od lat podejmuje działania mające na celu podnoszenie kompetencji funkcjonariuszy w omawianym obszarze oraz usprawnienie przepływu informacji. Wdrożone zostały m.in. następujące rozwiązania organizacyjne:

wprowadzenie skrzynek „Zielona Strefa”, tj. funkcjonujących na stronach internetowych jednostek organizacyjnych Policji kanałów wymiany informacji z obywatelami o przestępstwach przeciwko zwierzętom i środowisku,
powołanie koordynatorów w komendach wojewódzkich (Stołecznej) Policji. Obsługą zgłoszeń w ramach skrzynki „Zielona strefa” zajmują się koordynatorzy ds. CITES i ochrony zwierząt ze służby kryminalnej, we współpracy z funkcjonariuszami służby prewencyjnej,
zwiększenie nadzoru, co oznacza, że przedmiotowa problematyka została objęta szczególnym nadzorem kierownictwa Policji na poszczególnych szczeblach zorganizowania.

Ponadto 23 stycznia 2026 r. zostały wystosowane do komend wojewódzkich (Stołecznej) Policji polecenia dotyczące:

współpracy z Wojewódzkimi Inspektoratami Weterynaryjnymi, a także jednostkami samorządu terytorialnego, podczas prowadzenia kontroli dotyczących dobrostanu zwierząt, przebywających w schroniskach dla bezdomnych zwierząt oraz innych placówkach,
podjęcia działań mających na celu aktywizację funkcjonariuszy Policji w czynnościach wykrywczych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia, ukierunkowanych na czyny zabronione przeciwko zwierzętom,
aktywizacji dzielnicowych, w zakresie pozyskiwania informacji oraz ich dokumentowania, dotyczących nieprawidłowości w funkcjonowaniu placówek, w których przetrzymywane są zwierzęta,
w przypadku uzyskania informacji, w tym pochodzących od organizacji społecznych, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, o naruszeniach przepisów prawa z zakresu szeroko rozumianej ochrony zwierząt - podejmowania działań odpowiednio w oparciu o K.p.k lub przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia^[5].

Odnosząc się natomiast do kwestii szkoleń, stosownie do stanowiska Komendy Głównej Policji, uprzejmie informuję, że problematyka dotycząca m.in. przestępstw wobec zwierząt, czy też nielegalnego gromadzenia zwierząt została uwzględniona zarówno w programie szkolenia zawodowego podstawowego (obowiązkowego dla wszystkich nowo przyjętych policjantów), jak również szkolenia zawodowego podoficerskiego i oficerskiego. Zagadnienia dotyczące ochrony praw zwierząt omawiane są także podczas kursów specjalistycznych, organizowanych w ramach doskonalenia zawodowego centralnego, czy też zajęć odbywających się w ramach doskonalenia zawodowego lokalnego. Dodatkowo warto nadmienić, że podczas zajęć prowadzonych dla funkcjonariuszy jednostek organizacyjnych Policji w zakresie stosowania przepisów prawa dotyczących ochrony zwierząt, w 2025 r., na terenie kraju przeprowadzono 1 244 szkolenia, w ramach których przeszkolono 24 646 funkcjonariuszy Policji. Przedmiotowe szkolenia były prowadzone we współpracy m.in. z Inspekcją Transportu Drogowego, Powiatowymi Inspektoratami Weterynarii, a także organizacjami społecznymi, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt (m.in. Prawnicy na Rzecz Zwierząt).

Z poważaniem

z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

^[1] Dz. U. Nr 78 poz. 483, z późn. zm.

^[2] Dz. U. z 2023 r. poz. 1580, z późn. zm.

^[3] Dz. U. z 2025 r. poz. 636, z późn. zm.

^[4] Dz. U. z 2025 r. poz. 46, z późn. zm., dalej: „k.p.k.”.

^[5] Dz. U. z 2025 r. poz. 860, z późn zm.