Odpowiedź na interpelację nr 15478

w sprawie jakości i standardów studiów podyplomowych realizowanych w 100% on-line

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer

Warszawa, 18-03-2026

Szanowne Panie Posłanki i Panowie Posłowie,

uprzejmie informuję, że zgodnie z art. 163 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. 2024 poz. 1571 z późn. zm.) studia podyplomowe mogą prowadzić uczelnie (zarówno publiczne, jak i niepubliczne), a także instytuty badawcze oraz instytuty Polskiej Akademii Nauk.

Program studiów podyplomowych powinien być zgodny z przepisami ustawy (art. 160-164), w tym w szczególności w zakresie czasu trwania studiów podyplomowych, możliwości uzyskania kwalifikacji cząstkowych na poziomie 6, 7 albo 8 PRK (Polskiej Ramy Kwalifikacji) oraz wymogów tyczących się uczestników studiów podyplomowych (minimum ukończone studia pierwszego stopnia na określonym kierunku studiów).

W przypadku studiów podyplomowych przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela ten program musi dodatkowo spełniać wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz. U. 2024 poz. 453).

Wymagania dotyczące studiów podyplomowych przygotowujących do nauczania przedmiotu/prowadzenia zajęć określono w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia, wskazując, że:

• kształcenie nauczycieli jest możliwe w trakcie studiów podyplomowych w zakresie przygotowania psychologiczno-pedagogicznego dla osób posiadających odpowiedni poziom wykształcenia i przygotowania merytorycznego lub do nauczania kolejnego przedmiotu (prowadzenia kolejnych zajęć) dla nauczycieli posiadających kwalifikacje do nauczania pierwszego przedmiotu (prowadzenia zajęć) i posiadających odpowiednie przygotowanie merytoryczne,
• kształcenie nauczycieli – pedagogów specjalnych jest możliwe w trakcie studiów podyplomowych w przypadku nauczycieli posiadających już kwalifikacje do nauczania przedmiotu (prowadzenia zajęć) albo posiadających kwalifikacje w jednym z zakresów pedagogiki specjalnej i chcących uzyskać kwalifikacje w innym zakresie pedagogiki specjalnej.
• studia podyplomowe nadające kwalifikacje nauczycielskie mogą być prowadzone wyłącznie przez uczelnię zapewniającą kadrę kształcącą nauczycieli na studiach pierwszego lub drugiego stopnia lub jednolitych studiach magisterskich na kierunku odpowiadającym zakresowi kształcenia na studiach podyplomowych.

Przepisami ust. 2.7 pkt 4 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia wskazano, że warunkiem podjęcia studiów podyplomowych przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela kolejnego przedmiotu jest posiadanie dyplomu ukończenia jednolitych studiów magisterskich lub studiów pierwszego i drugiego stopnia, których program określał efekty uczenia się obejmujące wiedzę i umiejętności odpowiadające wymaganiom ogólnym podstawy programowej przedmiotu nauczania. Ocena spełniania powyższego warunku rozporządzenia w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela – na podstawie dokumentów poświadczających wykształcenie – i decyzja o przyjęciu na studia podyplomowe należy do uczelni prowadzącej studia.

W przepisach ust. 1 pkt 1.1 i ust. 3 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia określono zakres, wymiar i sposób prowadzenia zajęć na studiach podyplomowych przygotowujących do zajmowania stanowiska nauczyciela. Przepis powyższy stanowi m.in., że:

1. Studia podyplomowe przygotowujące do wykonywania zawodu nauczyciela trwają nie krócej niż 3 semestry.
2. Kształcenie w zakresie zapewniającym przygotowanie merytoryczne do nauczania przedmiotu jest realizowane w wymiarze określonym przez uczelnie w programie studiów.
3. Program studiów podyplomowych, w ramach których jest realizowane kształcenie przygotowujące do wykonywania zawodu nauczyciela w grupach zajęć, o których mowa w ust. 2.7 (przygotowanie merytoryczne w zakresie przedmiotu nauczania) zapewnia osiągnięcie takich samych efektów uczenia się jak program studiów (I i II stopnia).
4. Liczba punktów ECTS, jaka może być uzyskana w ramach kształcenia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość, nie może być większa niż 25% sumy liczby punktów ECTS określonej dla tych grup zajęć.
5. Praktyki zawodowe nie mogą być prowadzone z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość.

Przepisy prawa wskazują w jakim wymiarze na studiach podyplomowych może być realizowane kształcenie w formule on-line. Nie ma możliwości realizacji kwalifikacyjnych studiów podyplomowych dla nauczycieli wyłącznie (w 100 %) w formule on-line.

Uprzejmie informuję, że w związku z uwagami dotyczącymi sposobu kształcenia nauczycieli przez szkoły wyższe, w tym w szczególności w trakcie studiów podyplomowych, Ministerstwo Edukacji Narodowej postulowało powołanie w Polskiej Komisji Akredytacyjnej zespołu do spraw kształcenia nauczycieli, aby oceniał on sposób prowadzenia studiów i studiów podyplomowych dla nauczycieli, w tym zgodność sposobu ich realizacji z przepisami prawa. Sposób realizacji przez uczelnie studiów podyplomowych budzi bowiem najwięcej wątpliwości dotyczących zakresu i jakości kształcenia.

Zgodnie z art. 254 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w ramach Polskiej Komisji Akredytacyjnej został powołany zespół do spraw kształcenia nauczycieli, który dokonuje oceny sposobu prowadzenia studiów nauczycielskich. Studia podyplomowe, w tym studia podyplomowe nadające nauczycielom dodatkowe kwalifikacje, są jednak w dalszym ciągu poza systemem akredytacji.

Informuję również, że na wniosek ministra edukacji w rozporządzeniu Ministra Nauki z dnia 18 lipca 2024 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie dokumentów wydawanych w związku z przebiegiem lub ukończeniem studiów podyplomowych i kształcenia specjalistycznego (Dz. U. 2024 poz. 1103) rozszerzono zakres informacji zawartych na świadectwie ukończenia studiów m.in. o liczbę punktów ECTS uzyskanych w ramach kształcenia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość.

Po wprowadzeniu zmian w przepisach ww. rozporządzenia, od 1 października 2024 r., świadectwa ukończenia studiów podyplomowych nadających nauczycielom kwalifikacje powinny dodatkowo zawierać informacje o:

1. liczbie godzin zajęć prowadzonych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość oraz liczbę punktów ECTS przypisanych do tych zajęć,
2. miejscu odbywania praktyk zawodowych,
3. zrealizowaniu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu lub do uzyskania uprawnień zawodowych,
4. odbyciu kształcenia zgodnie ze standardem kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela,
5. uzyskaniu przygotowania do wykonywania zawodu nauczyciela ze wskazaniem przedmiotu lub rodzaju zajęć, które absolwent studiów może prowadzić.

Informuję jednocześnie, że nadzór nad uczelniami i realizowanymi przez nie studiami i studiami podyplomowymi sprawuje minister nauki i szkolnictwa wyższego.

Z wyrazami szacunku

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu