Odpowiedź na interpelację nr 15497

w sprawie kosztów budżetowych pomocy udzielonej Ukrainie w latach 2024-2026

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer

Warszawa, 19-08-2026

Szanowny Panie Pośle,

w odpowiedzi na skierowane pytania proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień będących we właściwości ministra edukacji.

Zapewnienie suwerenności i bezpieczeństwa Ukrainy jest warunkiem koniecznym do utrzymania pokoju w regionie. W odpowiedzi na kryzys wywołany agresją zbrojną Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie polskie społeczeństwo wykazało się bezprecedensowym zaangażowaniem w niesienie pomocy osobom uciekającym przed wojną. W działania pomocowe włączyły się instytucje publiczne, jednostki samorządu terytorialnego, organizacje pozarządowe, przedsiębiorcy oraz wolontariusze i obywatele, zapewniając uchodźcom schronienie, pomoc materialną, opiekę zdrowotną, wsparcie psychologiczne i dostęp do usług publicznych. Szczególnie istotnym i wymagającym kierunkiem tych działań okazał się obszar edukacji. Zapewnienie dzieciom i młodzieży z Ukrainy nieprzerwanego dostępu do edukacji ma fundamentalne znaczenie, zarówno z perspektywy realizacji prawa do nauki, jak i procesu integracji społecznej.

1. Wsparcie JST

W celu wsparcia jednostek samorządu terytorialnego w realizacji dodatkowych zadań oświatowych związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi i uczniami będącymi obywatelami Ukrainy, w ustawie o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa przewidziano możliwość wsparcia finansowego dla jednostek samorządu terytorialnego ze środków rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej lub z Funduszu Pomocy.

Dysponentem środków Funduszu Pomocy w zakresie środków na dodatkowe zadania oświatowe w ramach pomocy uczniom/dzieciom ukraińskim był minister właściwy do spraw finansów publicznych. Minister edukacji dokonywał jedynie comiesięcznych naliczeń. Środki z Funduszu Pomocy z tytułu wsparcia JST w realizacji ww. dodatkowych zadań oświatowych, oprócz zadań objętych subwencjonowaniem, obejmowały także dowożenie uczniów oraz wychowanie przedszkolne dzieci w wieku 2,5 -5 lat. Środki z Funduszu były przekazywane do jednostek samorządu terytorialnego w miesięcznych transzach.

Dodatkowe zadania edukacyjne były finansowane z Funduszu Pomocy do 31 grudnia 2025 r., natomiast od 1 stycznia 2026 r. obowiązują już zasady ogólne, tj. dzieci i uczniowie będący obywatelami Ukrainy, którzy przybyli na terytorium RP z terytorium Ukrainy od dnia 24 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, są uwzględniani przy podziale łącznej kwoty potrzeb oświatowych jednostek samorządu terytorialnego na zasadach określonych w ustawie z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Łączna wysokość środków finansowych naliczonych na podst. danych za okres od 24 lutego 2022 r. do końca grudnia 2025 r. na realizację zadań oświatowych realizowanych przez JST wyniosła 10,2 mld zł.

Od początku konfliktu zbrojnego Polska przekazywała środki z Funduszu Pomocy na wsparcie uczniów z Ukrainy.

W latach 2022-2023 wysokość środków wynosiła odpowiednio 1 591 573 873 zł oraz 2 625 586 446 zł.

Wysokość środków finansowych przekazanych z Funduszu Pomocy w kolejnych latach:

• 2024 – 2 640 681 432 zł,
• 2025 – 3 323 952 758 zł.

Włączenie dzieci i uczniów ukraińskich do potrzeb oświatowych wymagało zwiększenia planowanej puli potrzeb oświatowych na rok 2026 o 3,44 mld zł.

2. Stypendia szkolne i zasiłki szkolne

W latach 2024-2026 dla uczniów z Ukrainy realizowano, na podstawie art. 53 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, pomoc materialną o charakterze socjalnym^[1] w formie stypendium szkolnego (maksymalnie 248 zł miesięcznie dla ucznia) i zasiłku szkolnego (maksymalnie 620 zł jednorazowego wsparcia na ucznia, w którego rodzinie nastąpiło zdarzenie pogarszające znacznie sytuację materialną).

Wsparcie to zostało wygaszone z dniem 5 marca 2026 r. na podstawie art. 17 pkt 38 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2026 poz. 203).

Wsparcie to realizowano w ramach w ramach Funduszu Pomocy – zadanie 1.8.1 pn. „Stypendia i zasiłki dla uczniów z Ukrainy“.

Szczegółowe dane w zakresie liczby uczniów i wydatkowanych kwot przedstawia tabela:

Termin zwrotu środków do budżetu państwa upływa 31 grudnia 2026 roku^[2]. Po tym terminie zostanie ostatecznie podsumowana realizacja w 2026 r. zadania 1.8.1 pn. „Stypendia i zasiłki dla uczniów z Ukrainy“.

3. Zakup podręczników i materiałów dla uczniów z Ukrainy w polskich szkołach

W 2024 r. z dotacji celowej na wyposażenie szkół w podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe (rezerwa nr 26) zostały pokryte koszty zakupu podręczników, materiałów edukacyjnych i materiałów ćwiczeniowych dla uczniów z Ukrainy.

W 2025 r. koszty zakupu podręczników, materiałów edukacyjnych i materiałów ćwiczeniowych dla uczniów uchodźców z Ukrainy uczących się w szkołach podstawowych zagwarantowane zostały w Funduszu Pomocy. Wysokość środków wydatkowanych z Funduszu Pomocy na ten cel wyniosła 17 539 769,00 zł.

Podobnie jak w roku 2024 – w roku 2026 koszty zakupu podręczników, materiałów edukacyjnych i materiałów ćwiczeniowych dla tych uczniów są pokrywane z dotacji celowej (rezerwa nr 26). W związku z tym, że spośród wszystkich uczniów szkół podstawowych nie wyodrębniono uczniów z Ukrainy nie jest możliwe oszacowanie wysokości środków przeznaczonych dla tej grupy uczniów.

W 2024 oraz 2026 r. koszty zakupu podręczników, materiałów edukacyjnych i materiałów ćwiczeniowych dla uczniów z Ukrainy zostały pokryte z dotacji celowej (rezerwa nr 26, część 83, 24, 85/**, dział 758, rozdział 75818).

W 2025 r. koszty zakupu podręczników, materiałów edukacyjnych i materiałów ćwiczeniowych dla uczniów z Ukrainy uczących się w szkołach podstawowych zagwarantowane zostały w Funduszu Pomocy (zadanie 1.8.3. pn. „Materiały edukacyjne dla uczniów z Ukrainy“). Wysokość środków wydatkowanych z Funduszu Pomocy na ten cel wyniosła 17 539 769,00 zł.

4. Program rządowy wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży „Przyjazna szkoła“ w latach 2025–2027

MEN realizuje Program rządowy wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży „Przyjazna szkoła“ w latach 2025–2027. Program jest skierowany do szkół, które identyfikują potrzeby związane z dodatkowym wsparciem nauczycieli i całych społeczności szkolnych w związku z wprowadzeniem obowiązku szkolnego i obowiązku nauki w polskim systemie oświaty dzieci i młodzieży z Ukrainy, w tym dzieci i młodzieży pochodzenia romskiego, przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Program rządowy jest skierowany nie tylko do dzieci i młodzieży z Ukrainy.

Wysokość środków finansowych przeznaczonych na realizację działań określonych w programie wynosi 499 904,00 tys. zł.

Program rządowy „Przyjazna szkoła“ w latach 2025–2027

Program finansowany jest z projektu pn. „Wsparcie edukacji formalnej dzieci i młodzieży z Ukrainy w programie FERS“ realizowanego w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027 (FERS), działanie 04.17 „Szkoła dla wszystkich“.

Wysokość środków finansowych przeznaczonych na realizację działań określonych w programie wynosi 499 903 491,80 zł (w tym: środki europejskie – 412 513 516,80 zł; budżet państwa – 87 389 975,00 zł).

W dwóch pierwszych latach realizacji programu środki rozdysponowane przez realizatorów wsparcia kształtują się na poziomie wg stanu na dzień udzielenia odpowiedzi:

Powyższe kwoty mogą ulec zmianie w zależności od poziomu realizacji zobowiązań w 2026 roku. Jednocześnie mając na uwadze okresy sprawozdawcze, na ten moment Ministerstwo Edukacji Narodowej nie dysponuje szczegółowymi danymi dotyczącymi liczby osób korzystających ze wsparcia.

W ustawie budżetowej w układzie zadaniowym wydatki na realizację programu są ujęte w działaniu 3.1.2.1. „Tworzenie ram organizacyjno-prawnych oraz wsparcie systemu kształcenia ogólnego, zawodowego i ustawicznego oraz uczenia się przez całe życie“.

Środki na realizację projektu w ramach budżetu państwa oraz budżetu środków europejskich planowane są w części 30 – Oświata i wychowanie, w częściach budżetowych poszczególnych dysponentów realizujących zadania określone w rządowym programie oraz w rezerwie celowej budżetu państwa i budżetu środków europejskich dla programów i projektów realizowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej.

Program rządowy „Przyjazna szkoła“ jest finansowany ze środków europejskich i budżetu państwa – bez dodatku z innych źródeł międzynarodowych.

Źródło finansowania Projektu FERS i Programu rządowego:

• budżet środków europejskich (BŚE) – 82,52% wartości Projektu FERS,
• współfinansowania, budżet państwa (BP) – 17,48% wartości Projektu FERS.

Z wyrazami szacunku

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu

^[1] O której mowa w art. 90c ust. 2 pkt 1-2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. 2025 poz. 881 z późn. zm.).

^[2] Zgodnie z art. 33-34 z dnia 23 stycznia 2026 r. ustawy z dnia 24 lutego 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2026 poz. 203).