Odpowiedź na interpelację nr 15548

w sprawie planowanych zmian dotyczących nauczania religii w szkołach publicznych

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer

Warszawa, 19-03-2026

Szanowny Panie Pośle,

Zasady oceniania regulują przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty^[1] oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych^[2].

Obecne brzmienie przepisu § 18 ust. 2 i § 19 ust. 2 ww. rozporządzenia przewiduje, że uczniowi, który uczęszczał na dodatkowe zajęcia edukacyjne, do średniej ocen rocznych lub końcowych wlicza się także oceny klasyfikacyjne uzyskane z tych zajęć.

Zajęcia religii i etyki są zajęciami dobrowolnymi, organizowanymi na życzenie, nie są zajęciami nadobowiązkowymi, ani dodatkowymi. Zajęcia dodatkowe to takie, które dana szkoła wybiera i włącza do szkolnego zestawu programów nauczania i wówczas takie zajęcia stają się dla wszystkich uczniów danej szkoły zajęciami obowiązkowymi. Zgodnie z art. 109 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043 ze zm.) do dodatkowych zajęć edukacyjnych zalicza się:

1) zajęcia z języka obcego nowożytnego innego niż język obcy nowożytny nauczany w ramach obowiązkowych zajęć edukacyjnych;

2) zajęcia, dla których nie została ustalona podstawa programowa, lecz program nauczania tych zajęć został włączony do szkolnego zestawu programów nauczania.

Natomiast zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o systemie oświaty publiczne przedszkola i szkoły podstawowe organizują naukę religii na życzenie rodziców, publiczne szkoły ponadpodstawowe na życzenie bądź rodziców, bądź samych uczniów; po osiągnięciu pełnoletności o pobieraniu nauki religii decydują uczniowie. Mając na uwadze brzmienie tego przepisu zajęcia religii (etyki) są dobrowolne, zatem rodzic lub pełnoletni uczeń decyduje o uczestnictwie w tych zajęciach zgodnie z obowiązującymi przepisami. W związku z tym, że zajęcia religii i etyki nie są zajęciami, na które uczeń jest obowiązany uczęszczać, nieuzasadnione jest, aby roczna lub końcowa ocena klasyfikacyjna z tych zajęć miała wpływ na średnią uzyskanych ocen.

Rozporządzeniem z dnia 22 marca 2024 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych^[3] wprowadzono zmianę polegającą na wyłączeniu ocen z religii i etyki ze średniej rocznych lub końcowych ocen klasyfikacyjnych.

Również z uwagi na dobrowolny charakter tych zajęć^[4] ustalono, że nauka religii lub etyki jest organizowana bezpośrednio przed rozpoczęciem obowiązkowych zajęć edukacyjnych, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, przewidzianych dla ucznia w danym dniu albo bezpośrednio po zakończeniu tych zajęć. Jednocześnie ustalono, że od tej zasady można odstąpić, jeżeli w nauce religii lub etyki, według stanu na dzień 15 września danego roku szkolnego, uczestniczą wszyscy uczniowie danego oddziału szkoły podstawowej.

Od czasu wprowadzenia do szkół nauki religii i etyki, nauka ta organizowana jest na życzenie rodziców lub pełnoletnich uczniów. Tej zasady nie zmieniono także za rządów politycznego ugrupowania, które Pan Poseł reprezentuje. Kierując się troską o swobodę w wyrażaniu swojego światopoglądu, udział w zajęciach religii lub etyki jest kwestią wyboru. Uczeń może uczęszczać na religię, na etykę, na oba te przedmioty lub na żaden z nich, ponieważ szkoła publiczna musi pozostać neutralna i respektować prawo do nieuczestniczenia w takich zajęciach z uwagi na konstytucyjną gwarancję wolności sumienia i religii, co oznacza, że państwo nie może zmuszać uczniów do uczestnictwa w zajęciach wyznaniowych. Minister jedynie szczegółowo określa warunki nauki religii, natomiast rozwiązanie polegające na dokonaniu obowiązkowego wyboru musiałoby być ustalone w ustawie, co stanowi kompetencję Parlamentu.

Odnosząc się do kwestii nauczycieli prowadzących zajęcia z religii lub innych przedmiotów, należy wskazać, że podnoszenie kwalifikacji zawodowych oraz uzyskiwanie uprawnień do nauczania kolejnych przedmiotów odbywa się na zasadach ogólnych określonych w przepisach prawa oświatowego. W przypadku zamiaru podjęcia pracy przy nauczaniu nowego przedmiotu nauczyciel musi posiadać odpowiednie wykształcenie kierunkowe oraz przygotowanie pedagogiczne. Oceny, czy konkretne kwalifikacje spełniają wymagania do nauczania danego przedmiotu, dokonuje dyrektor szkoły zatrudniający nauczyciela.

Od 1 września 2025 r. w szkołach podstawowych (klasy IV-VIII) i ponadpodstawowych jest realizowany nieobowiązkowy przedmiot – edukacja zdrowotna, który zastąpił dotychczasowy przedmiot – wychowanie do życia w rodzinie.

Przedmiot edukacja zdrowotna charakteryzuje się interdyscyplinarnym charakterem, łącząc elementy nauk: o zdrowiu, medycznych, społecznych, humanistycznych, przyrodniczych i ścisłych. Podstawa programowa^[5] tego przedmiotu została przygotowana z uwzględnieniem wieku i rozwoju psychofizycznego uczniów, którzy będą uczęszczać na te zajęcia. Podstawa programowa edukacji zdrowotnej została zaprojektowana w sposób holistyczny i obejmuje dziesięć działów, które odzwierciedlają sfery funkcjonowania człowieka, wśród których jest również dział – zdrowie seksualne:

Zgodnie z pierwotnymi założeniami, przedmiot ten miał być obowiązkowy i w takim kształcie projekt podstawy programowej edukacji zdrowotnej został w październiku 2024 r. skierowany do konsultacji publicznych i uzgodnień. W wyniku konsultacji społecznych zdecydowano o dobrowolności udziału uczniów w zajęciach z tego przedmiotu (pełnoletni uczeń/rodzice dziecka mogą w terminie do 25 września danego roku szkolnego zgłosić dyrektorowi szkoły rezygnację z udziału w tych zajęciach).

Warto podkreślić, że umożliwiono rodzicom udział w spotkaniach z nauczycielem przedmiotu i wychowawcą oraz pozyskanie informacji o celach i treściach realizowanego programu nauczania, podręcznikach, materiałach edukacyjnych, materiałach ćwiczeniowych oraz środkach dydaktycznych, które stanowiły podstawę świadomej decyzji dotyczącej zgłoszenia dyrektorowi szkoły w formie pisemnej rezygnacji z udziału ucznia w zajęciach^[6].

Z poważaniem

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu

^[1] Dz. U. z 2025 r. poz. 881.

^[2] Dz. U. z 2023 r. poz. 2572 z późn. zm.

^[3] Dz. U. z 2024 r. poz. 438.

^[4] § 8a rozporządzenia Ministra Edukacji w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach z dnia 14 kwietnia 1992 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 983 z późn. zm.)

^[5] Określona w rozporządzeniu Ministra Edukacji z dnia 6 marca zmieniającym rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 378) oraz w rozporządzeniu Ministra Edukacji z dnia 6 marca zmieniającym rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz. U. z 2025 r. poz. 382).

^[6] § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 7 kwietnia w sprawie sposobu nauczania szkolnego oraz zakresu treści dotyczących wiedzy o życiu seksualnym człowieka, o zasadach świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartości rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach świadomej prokreacji zawartych w podstawie programowej kształcenia ogólnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 467).