do ministra zdrowia
w sprawie utworzenia ogólnokrajowego programu profilaktycznego wykrywania tętniaków mózgowych z wykorzystaniem prewencyjnych badań tomograficznych
Zgłaszający: Monika Rosa, Katarzyna Anna Lubnauer, Dorota Łoboda, Jolanta Niezgodzka, Alicja Łepkowska-Gołaś
Data wpływu: 25-02-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku z obywatelską petycją skierowaną do Ministerstwa Zdrowia w sprawie utworzenia ogólnokrajowego programu profilaktycznego wykrywania tętniaków mózgowych przy pomocy prewencyjnych badań tomograficznych zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie stanowiska resortu w tej kwestii. W ocenie wnioskodawców wprowadzenie programu profilaktycznego może uratować tysiące istnień ludzkich, ograniczyć skutki niepełnosprawności pourazowej i uczynić z Polski jeden z krajów wiodących w zakresie profilaktyki neurologicznej w Europie.
Jak wskazują dane naukowe przywołane w petycji, tętniaki mózgowe występują u około 3% populacji, co w warunkach polskich oznacza ponad milion obywateli. W ponad połowie przypadków pęknięcie tętniaka kończy się zgonem, a u większości pozostałych pacjentów pozostają trwałe deficyty neurologiczne. Wykrycie zmian w stadium bezobjawowym daje natomiast możliwość planowego leczenia w warunkach kontrolowanych, co istotnie zwiększa szanse przeżycia i pełnego powrotu do zdrowia.
Petycja obywatelska wskazuje, że wprowadzenie programu profilaktycznego byłoby nie tylko działaniem ratującym życie, ale także ekonomicznie uzasadnionym – koszt leczenia profilaktycznego jest nawet o 50–70% niższy od kosztów leczenia w trybie nagłym po pęknięciu tętniaka.
Wnioskodawcy postulują powołanie zespołu ekspertów z zakresu neurologii, neurochirurgii, neuroradiologii oraz zdrowia publicznego w celu opracowania szczegółowych wytycznych programu profilaktycznego wykrywania tętniaków mózgowych, zabezpieczenie środków finansowych w budżecie Narodowego Funduszu Zdrowia na realizację programu pilotażowego obejmującego co najmniej 10 000 badań profilaktycznych rocznie z perspektywą rozszerzenia do 100 000 badań w ciągu trzech lat, utworzenie sieci ośrodków referencyjnych wyspecjalizowanych w diagnostyce i leczeniu tętniaków mózgowych działających zgodnie z międzynarodowymi standardami jakości, wdrożenie systemów sztucznej inteligencji wspomagających diagnostykę obrazową w celu zwiększenia czułości i precyzji wykrywania zmian naczyniowych, opracowanie jednolitych protokołów edukacyjnych dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, radiologów i innych specjalistów zaangażowanych w proces diagnostyczny oraz terapeutyczny, a także utworzenie centralnego rejestru wykrytych tętniaków mózgowych umożliwiającego monitorowanie skuteczności programu, prowadzenie analiz epidemiologicznych oraz rozwój badań naukowych w tym zakresie. Wnioskodawcy zwracają również uwagę na konieczność zapewnienia ciągłości opieki nad pacjentami z wykrytymi zmianami oraz regularnej, corocznej analizy skuteczności programu w celu jego dalszej optymalizacji. Wskazane postulaty znajdują oparcie w zaleceniach Europejskiego Towarzystwa Udaru Mózgu (ESO), American Heart Association oraz American Stroke Association, które jednoznacznie rekomendują wczesne wykrywanie tętniaków mózgowych z wykorzystaniem tomografii komputerowej z kontrastem oraz rezonansu magnetycznego z angiografią jako standardowych narzędzi diagnostycznych, podkreślając znaczenie wczesnej interwencji i kompleksowego podejścia do pacjentów z tętniakami mózgowymi.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania: