Odpowiedź na interpelację nr 15636

w sprawie tytułu honorowego profesora oświaty oraz zasad jego wynagradzania

Odpowiadający: minister edukacji Barbara Nowacka

Warszawa, 01-04-2026

Szanowny Panie Marszałku,

składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłów na Sejm RP Pana Tomasza Piotra Nowaka i Pana Krzysztofa Gadowskiego, w sprawie tytułu honorowego profesora oświaty oraz zasad jego wynagradzania.

Szanowni Panowie Posłowie,

na podstawie art. 9i ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986, z późn. zm.), nauczycielowi dyplomowanemu, posiadającemu co najmniej 20-letni okres pracy w zawodzie nauczyciela, w tym co najmniej 10-letni okres pracy jako nauczyciel dyplomowany, oraz znaczący i uznany dorobek zawodowy, na wniosek Kapituły do Spraw Profesorów Oświaty może być nadany przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania tytuł honorowy profesora oświaty.

Jednocześnie na mocy art. 31 ww. ustawy, nauczycielowi dyplomowanemu, który uzyskał tytuł honorowy profesora oświaty, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania wypłaca jednorazową gratyfikację pieniężną w wysokości 18 tys. zł. W części budżetu państwa, której dysponentem jest minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, na wypłatę ww. gratyfikacji wyodrębnia się corocznie środki w wysokości do 450 tys. zł.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że tytuł honorowy profesora oświaty przyznawany jest za całokształt wieloletniej pracy pedagogicznej. Nauczyciel otrzymujący ten tytuł musi wyróżniać się wybitnymi osiągnięciami. Tytuł honorowy profesora oświaty jest tytułem prestiżowym zarówno w środowisku nauczycielskim jak i w środowisku lokalnym, z którego wywodzi się i w którym pracuje nauczyciel.

Od 2008 r. do 2025 r. minister właściwy do spraw oświaty i wychowania nadał 372 nauczycielom tytuł honorowy profesora oświaty.

W 2008 r. Minister Edukacji Narodowej po raz pierwszy nadał tytuły honorowe profesora oświaty. Środki na wypłatę jednorazowej gratyfikacji pieniężnej zostały wówczas wypłacone z rezerwy celowej Nr 13 ustawy budżetowej na rok 2008 „Dofinansowanie kosztów wdrażania reformy oświaty”. W kolejnych latach środki na wypłatę gratyfikacji planowano następująco:

• 2009 r. - środki przeznaczone na nadanie nauczycielowi tytułu honorowego profesora oświaty i wypłatę jednorazowej gratyfikacji pieniężnej zostały zabezpieczone w budżecie zadaniowym Ministra Edukacji Narodowej i zostały przekazane organom prowadzącym,
• 2010 r. - środki przekazano do jednostek samorządu terytorialnego z 0,6 % rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010,
• 2011 r. - środki na wypłacenie gratyfikacji z tego tytułu zaplanowane zostały w ustawie budżetowej na rok 2011 w rezerwie celowej Nr 10 „Dofinansowanie kosztów podnoszenia jakości oświaty”. Od 2011 r. środki na wypłatę gratyfikacji były przekazywane do jednostek samorządu terytorialnego z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej,
• od 2018 roku gratyfikacja dla nauczycieli, którzy uzyskali tytuł honorowy profesora oświaty, jest wypłacana przez ten sam organ, który przyznaje tytuł honorowy profesora oświaty, tj. przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, a środki na ten cel zostały wyodrębnione w budżecie tego ministra, w wysokości 450 tys. zł (art. 31 Karty Nauczyciela). Z uwagi na powyższe jednorazowa gratyfikacja jest przyznana w takiej samej wysokości dla każdego z uhonorowanych, tj. 18 tys. zł brutto.

Jednocześnie uprzejmie informuję, że obecnie, zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy – Karta Nauczyciela, wysokość wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela uzależniona jest od stopnia awansu zawodowego, posiadanych kwalifikacji oraz wymiaru zajęć obowiązkowych, a wysokość dodatków odpowiednio od okresu zatrudnienia, jakości świadczonej pracy i wykonywania dodatkowych zadań lub zajęć, powierzonego stanowiska lub sprawowanej funkcji oraz trudnych lub uciążliwych warunków pracy. Odpowiednio do powyższego, minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli zostały zróżnicowane w zależności od stopnia awansu zawodowego. Tytuł honorowy profesora oświaty nie jest kolejnym stopniem awansu zawodowego, ale prestiżowym wyróżnieniem za uznany dorobek zawodowy, z którym wiąże się jednorazowa gratyfikacja pieniężna będąca formą nagrody finansowej.

Dyrektor szkoły posiada jednak instrument płacowy pozwalający docenić finansowo osiągnięcia nauczyciela oraz szczególne zaangażowanie w pracę. Takim elementem systemu wynagradzania jest dodatek motywacyjny. Zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 755, z późn. zm.), do ogólnych warunków przyznawania nauczycielom dodatku motywacyjnego należą:

1. osiągnięcia w realizowanym procesie dydaktycznym;
2. osiągnięcia wychowawczo-opiekuńcze;
3. wprowadzanie innowacji pedagogicznych, skutkujących efektami w procesie kształcenia i wychowania;
4. zaangażowanie w realizację czynności i zajęć, o których mowa w art. 42 ust. 2 pkt 2 Karty Nauczyciela;
5. szczególnie efektywne wypełnianie zadań i obowiązków związanych z powierzonym stanowiskiem;
6. realizowanie w szkole zadań edukacyjnych, wynikających z przyjętych przez organ prowadzący priorytetów w realizowanej lokalnej polityce oświatowej.

Jednocześnie uprzejmie dziękuję za przedstawione propozycje zmian. Propozycje te zostaną rozważone w ramach prac nad szerszymi zmianami systemowymi w zakresie pragmatyki zawodowej nauczycieli, w tym zakresie wynagradzania oraz awansu zawodowego nauczycieli.

Z wyrazami szacunku

Barbara Nowacka
Minister Edukacji