do ministra obrony narodowej
w sprawie dostępności powszechnych szkoleń obronnych dla osób głuchych i niedosłyszących
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Ewa Kołodziej, Anna Wojciechowska
Data wpływu: 27-02-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z działaniami podejmowanymi na rzecz wzmacniania odporności państwa i społeczeństwa, w tym w zakresie powszechnego przygotowania obronnego obywateli, zwracam się z interpelacją dotyczącą dostępności powszechnych szkoleń obronnych dla osób głuchych i niedosłyszących.
Osoby głuche i niedosłyszące powinny mieć realną możliwość udziału w szkoleniach obejmujących m.in. podstawy zachowania w sytuacjach kryzysowych, zasady alarmowania i ewakuacji, pierwszą pomoc oraz inne elementy przygotowania obronnego. Brak dostosowań komunikacyjnych i organizacyjnych może prowadzić do faktycznego wykluczenia tej grupy obywateli, co pozostaje w sprzeczności z ideą powszechności takich działań.
Jednocześnie Polski Związek Głuchych deklaruje gotowość wsparcia Ministerstwa Obrony Narodowej w organizacji szkoleń dostępnych dla osób głuchych i niedosłyszących, w tym poprzez konsultacje dostępności oraz wsparcie komunikacyjne (np. tłumaczy PJM) i organizacyjne.
Zwracam się o udzielenie odpowiedzi z uwzględnieniem planów na najbliższe miesiące oraz wskazaniem jednostek odpowiedzialnych za obszar dostępności szkoleń.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy w ramach organizowanych obecnie powszechnych szkoleń obronnych (lub innych form edukacji/szkoleń obronnych realizowanych przez struktury podległe MON) zapewniono możliwość udziału osób głuchych i niedosłyszących w formule dostępnej komunikacyjnie?
Jeżeli tak – proszę o wskazanie, jakie rozwiązania dostępności zostały zastosowane (np. tłumaczenie na PJM, napisy, materiały wizualne, pętle indukcyjne) oraz w jakich lokalizacjach i w jakiej skali takie szkolenia były realizowane.
Jeżeli nie – jakie są przyczyny braku dostępnych rozwiązań oraz czy MON planuje wdrożenie standardów dostępności dla tych szkoleń (wraz z orientacyjnym harmonogramem działań)?
Czy MON planuje opracowanie i upowszechnienie materiałów szkoleniowych dostępnych dla osób głuchych i niedosłyszących (np. nagrania z PJM, napisy, infografiki, e-learning dostępny cyfrowo), tak aby mogły być wykorzystywane w skali ogólnopolskiej?
Czy MON rozważa podjęcie formalnej współpracy z Polskim Związkiem Głuchych (w tym pilotaż w wybranych województwach) w celu przygotowania i wdrożenia dostępnych szkoleń obronnych dla osób głuchych i niedosłyszących?
Z poważaniem
Iwona Kozłowska