do ministra aktywów państwowych, ministra obrony narodowej
w sprawie doboru technologii, udziału krajowych rozwiązań oraz partnerów w programie systemu antydronowego SAN
Zgłaszający: Jarosław Krajewski, Małgorzata Wassermann, Michał Kowalski, Wojciech Michał Zubowski, Filip Kaczyński, Małgorzata Golińska, Magdalena Filipek-Sobczak, Agnieszka Anna Soin, Waldemar Andzel, Tomasz Zieliński
Data wpływu: 09-03-2026
Szanowny Panie Premierze,
Szanowny Panie Ministrze,
w dniu 30 stycznia 2026 r. w Kobyłce podpisano umowy dotyczące dostawy systemów przeciwlotniczych SAN z możliwością zwalczania bezzałogowych systemów powietrznych. Po stronie państwa umowę zawarła Agencja Uzbrojenia, a po stronie wykonawczej wskazano konsorcjum z udziałem PGZ SA oraz Kongsberg Defence & Aerospace, przy czym MON i wykonawcy informowali także o kluczowej roli polskiej spółki Advanced Protection Systems SA (APS) w integracji i elementach systemu.
Z komunikatów rządowych wynika, że program obejmuje 18 baterii, 52 plutony ogniowe, 18 plutonów dowodzenia oraz łącznie 703 pojazdy (ok. 400 na podwoziach Jelcz i ok. 300 na platformie Legwan), a wartość zamówienia podawano jako około 15 mld zł netto, przy deklarowanym finansowaniu m.in. z pożyczki SAFE.
Jednocześnie w materiałach informacyjnych podawano, że w skład systemu wchodzą m.in. armata 35 mm (PIT-RADWAR), armata 30 mm (Kongsberg), wielolufowy karabin maszynowy 12,7 mm (ZM Tarnów), pociski 70 mm (APKWS), elementy rozpoznania oraz stacje radiolokacyjne (FIELDctrl Ultra/Follow – APS), a na szczeblu wsparcia dodatkowe sensory radiolokacyjne Xenta-M.
W dyskusji eksperckiej pojawiły się pytania, czy dobór niektórych komponentów, w tym 30 mm i określonych radarów, maksymalizuje potencjał polskich rozwiązań oraz czy struktura partnerów projektu minimalizuje ryzyka zależności łańcucha dostaw i ograniczeń eksportowych. Wątpliwości budzą także inne kwestie, w tym maksymalizacja udziału polskich rozwiązań. MON deklaruje dominujący udział krajowego przemysłu, jednak w kluczowych elementach wskazywani są także partnerzy zagraniczni, co powoduje, że nie jest publicznie jasne, które krytyczne technologie uznano za niedostępne w kraju i dlaczego.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jaką wartość (w podziale na lata) mają umowy w programie SAN oraz jaki jest harmonogram dostaw poszczególnych modułów bateryjnych i osiągania gotowości operacyjnej – w zakresie możliwym do ujawnienia?
Czy realizacja programu SAN jest w zupełności uzależniona od pozyskania środków z programu SAFE? Czy gdyby pozyskanie środków z tego źródła zawiodło MON planuje przeznaczenie na program SAN środków z Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych?
Jaki jest szacunkowy udział wartościowy i procentowy przypadający na wykonawców krajowych i zagranicznych, w tym w szczególności na: PGZ SA/spółki PGZ SA, APS SA, Kongsberg oraz dostawców radarów Xenta-M?
Ile egzemplarzy i jakich klas sensorów (w szczególności: armat 30 mm, armat 35 mm, radarów Xenta-M, stacji FIELDctrl, środków walki elektronicznej oraz platform MEROPS) przewidziano na 18 baterii?
Jakie kryteria przesądziły o wyborze zagranicznego rozwiązania w segmencie 30 mm oraz czy sporządzono porównanie z rozwiązaniami krajowymi lub możliwymi do krajowej adaptacji?
Czy MON analizował możliwość wykorzystania lub rozwoju krajowej wieży ZSSW-30 jako potencjalnego odpowiednika (po modyfikacjach) dla potrzeb C-UAS – z uwagi na deklarowaną obsługę amunicji programowalnej i dojrzałość wdrożeniową? Jeśli tak – jakie były wnioski? Jeśli nie – z jakich powodów nie wykonano takiej analizy?
W odniesieniu do radaru Xenta-M: na jakiej podstawie oceniono, że parametry (w tym deklarowane przez producenta pokrycie elewacji 60°) są wystarczające dla scenariuszy zagrożeń dronowych i jakie inne rozwiązania systemowe kompensują ograniczenia w elewacji? Dlaczego w tym zakresie nie zdecydowano się na inne rozwiązania?
Jakie mechanizmy weryfikacji i nadzoru zastosowano wobec partnerów i podwykonawców w zakresie: cyberbezpieczeństwa, dostępu do informacji niejawnych, integralności łańcucha dostaw, a także możliwości serwisowania systemu w warunkach kryzysu lub wojny – w reżimie ustawy o ochronie informacji niejawnych?
Czy wobec spółki Advanced Protection Systems SA dokonano procedury due-diligence pod kątem finansowo-prawnym celem zabezpieczenia realizacji programu?
Czy w ramach programu SAN zastosowano lub planuje się zastosować instrumenty zobowiązań przemysłowych (w tym offset lub równoważne mechanizmy) dla komponentów zagranicznych, tak aby zapewnić transfer kompetencji, prawa do napraw i modernizacji oraz produkcję wybranych elementów w kraju?
Jakie są plany polonizacji i dywersyfikacji dostaw (w szczególności: amunicji programowalnej i kluczowych komponentów efektorów 30 mm/35 mm oraz łańcuchów dostaw elementów rakietowych 70 mm) oraz jakie przewidziano zabezpieczenia na wypadek ograniczeń eksportowych lub opóźnień dostaw?
Czy MON przewiduje w kolejnych etapach (np. rozbudowie systemu lub modernizacjach) zwiększenie udziału krajowych komponentów w obszarach, które obecnie realizują partnerzy zagraniczni, oraz czy rozważane jest uruchomienie prac B+R ukierunkowanych na krajowe odpowiedniki tych elementów?
Ponadto prosimy o wskazanie mechanizmów nadzoru nad partnerami projektu oraz planu działań zapewniających długoterminową suwerenność serwisowo-modernizacyjną i odporność łańcucha dostaw (w tym w kontekście finansowania z instrumentu SAFE i wymogów z nim związanych), a także harmonogramu ewentualnej polonizacji krytycznych komponentów.
Z poważaniem