Interpelacja nr 15886

do ministra finansów i gospodarki

w sprawie zasad dofinansowania programu "Mieszkanie na Start" (segment najmu) oraz potrzeby wprowadzenia preferencji dla powiatów wyludniających się

Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak

Data wpływu: 10-03-2026

Szanowny Panie Ministrze,

program „Mieszkanie na Start” stanowi istotny instrument polityki mieszkaniowej państwa mający na celu zwiększenie dostępności mieszkań na wynajem dla osób o umiarkowanych i niższych dochodach, w szczególności ludzi młodych. W obecnym kształcie mechanizmy wsparcia nie uwzględniają jednak w wystarczającym stopniu specyfiki powiatów tracących funkcje społeczno-gospodarcze i doświadczających systematycznego odpływu ludności.

Na przykładzie miasta Konin oraz powiatów konińskiego, gnieźnieńskiego, kolskiego i tureckiego należy wskazać, że młodzi ludzie coraz częściej podejmują decyzję o wyjeździe do dużych ośrodków miejskich, gdzie dostępność mieszkań na wynajem – pomimo wysokich cen – jest większa, a rynek pracy bardziej chłonny. W konsekwencji powiaty te tracą kapitał ludzki, co prowadzi do pogłębiania się problemów demograficznych i gospodarczych.

Finansowanie budowy tanich mieszkań na wynajem w największych i najbogatszych metropoliach może przynieść jedynie minimalny spadek cen najmu, przy jednoczesnym dalszym wzmacnianiu procesu migracji młodych ludzi z mniejszych ośrodków. Tymczasem skierowanie większego strumienia środków do powiatów wyludniających się mogłoby:

• zwiększyć atrakcyjność osiedleńczą tych terenów,
• zatrzymać młodych mieszkańców,
• wspierać lokalne rynki pracy i przedsiębiorczość,
• przeciwdziałać marginalizacji społeczno-gospodarczej średnich i mniejszych miast.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Finansów analizowało wpływ programu „Mieszkanie na Start” na procesy migracyjne w kraju, w szczególności w kontekście odpływu młodych ludzi z powiatów średnich i mniejszych do dużych metropolii?
2. Czy planowane jest wprowadzenie mechanizmów preferencyjnych (np. wyższych limitów dofinansowania, dodatkowych punktów w ocenie wniosków, odrębnych alokacji środków) dla powiatów wyludniających się, takich jak Konin oraz powiaty koniński, gnieźnieński, kolski i turecki?
3. Jakie kryteria terytorialne przyznawania wsparcia obowiązują obecnie w segmencie najmu w ramach programu „Mieszkanie na Start”?
4. Czy rozważane jest powiązanie instrumentów mieszkaniowych z programami wsparcia rynku pracy i transformacji energetycznej w regionach pogórniczych i przemysłowych, w tym w rejonie konińskim?
5. Czy ministerstwo przewiduje odrębną pulę środków dedykowaną budowie tanich mieszkań na wynajem w powiatach zagrożonych trwałą depopulacją?

Uważam, że skuteczna polityka mieszkaniowa powinna być elementem szerszej strategii zrównoważonego rozwoju kraju i przeciwdziałania nierównościom terytorialnym. Bez wyraźnego wsparcia dla mniejszych ośrodków istnieje ryzyko dalszej koncentracji kapitału ludzkiego i inwestycyjnego w kilku największych aglomeracjach, co w długiej perspektywie może osłabić spójność społeczno-gospodarczą państwa.

Z poważaniem