Interpelacja nr 15907

do ministra finansów i gospodarki

w sprawie funkcjonowania instytucji pełnomocnictw w postępowaniach podatkowych

Zgłaszający: Janusz Kowalski

Data wpływu: 12-03-2026

Obowiązujące przepisy Ordynacji podatkowej przewidują kilka rodzajów pełnomocnictw wykorzystywanych w relacjach podatników z organami podatkowymi. Należą do nich pełnomocnictwo ogólne, pełnomocnictwo szczególne, pełnomocnictwo do doręczeń oraz pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji.

Zgodnie z obowiązującą konstrukcją prawną pełnomocnictwo szczególne umożliwia działanie w konkretnej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego i co do zasady składane jest do akt danej sprawy. W praktyce prowadzi to do sytuacji, w której organy podatkowe uznają, że pełnomocnictwo tego rodzaju może odnosić się wyłącznie do ściśle określonego postępowania lub czynności procesowej. W konsekwencji pojawiają się przypadki kwestionowania pełnomocnictw udzielanych np. do wszystkich spraw dotyczących określonego podatku, jeżeli nie zostały one powiązane z konkretnym postępowaniem lub kontrolą.

Z drugiej strony alternatywą dla pełnomocnictwa szczególnego pozostaje pełnomocnictwo ogólne, które obejmuje wszystkie sprawy podatkowe oraz inne sprawy należące do właściwości organów podatkowych. W praktyce oznacza to jednak bardzo szeroki zakres umocowania, obejmujący również sprawy, które nie były przedmiotem wcześniejszych ustaleń między podatnikiem a pełnomocnikiem. W rezultacie pełnomocnik ogólny może otrzymywać korespondencję dotyczącą różnorodnych postępowań podatkowych, w tym także spraw o niewielkim znaczeniu, o których nie był wcześniej informowany.

W praktyce obrotu prawnego pojawia się potrzeba wprowadzenia rozwiązania pośredniego, które umożliwiałoby ustanowienie pełnomocnika do prowadzenia spraw określonego rodzaju, np. dotyczących konkretnego podatku lub określonego obszaru rozliczeń podatkowych podatnika.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Finansów analizowało sposób stosowania przez organy podatkowe przepisów dotyczących pełnomocnictwa szczególnego, w zakresie praktyki polegającej na uznawaniu, że pełnomocnictwo to może odnosić się wyłącznie do jednej, ściśle zidentyfikowanej sprawy prowadzonej przez organ podatkowy? W przypadku prowadzenia takich analiz proszę o wskazanie, czy Ministerstwo Finansów dostrzega problem polegający na ograniczaniu przez organy podatkowe możliwości posługiwania się pełnomocnictwem szczególnym w sytuacji, gdy podatnik udziela go do prowadzenia wszystkich spraw dotyczących określonego podatku lub określonego rodzaju obowiązków podatkowych.
2. Czy w ocenie Ministerstwa Finansów obecne brzmienie przepisów Ordynacji podatkowej dopuszcza możliwość udzielania pełnomocnictw obejmujących określoną kategorię spraw podatkowych, np. wszystkie sprawy dotyczące podatku od towarów i usług lub podatku dochodowego, bez konieczności każdorazowego składania odrębnego pełnomocnictwa do akt konkretnej sprawy prowadzonej przez organ podatkowy? Jeśli nie, to czy Ministerstwo Finansów dostrzega potrzebę doprecyzowania przepisów w tym zakresie?
3. Czy Ministerstwo Finansów analizowało praktyczne skutki stosowania pełnomocnictwa ogólnego w kontekście obowiązku doręczania pełnomocnikowi wszelkiej korespondencji kierowanej przez organy podatkowe do podatnika, niezależnie od charakteru i znaczenia danej sprawy podatkowej? W szczególności proszę o informację, czy rozważano wprowadzenie rozwiązań umożliwiających ograniczenie zakresu doręczeń do wybranych kategorii spraw podatkowych.
4. Czy w Ministerstwie Finansów prowadzone były analizy dotyczące zasadności wprowadzenia do przepisów Ordynacji podatkowej instytucji pełnomocnictwa obejmującego określony rodzaj spraw podatkowych (tzw. pełnomocnictwa rodzajowego), które umożliwiałoby reprezentowanie podatnika np. we wszystkich sprawach dotyczących określonego podatku lub określonego obszaru rozliczeń podatkowych, bez konieczności ustanawiania pełnomocnictwa ogólnego?
5. Czy Ministerstwo Finansów rozważa podjęcie działań legislacyjnych zmierzających do zmiany lub doprecyzowania przepisów regulujących instytucję pełnomocnictw w postępowaniach podatkowych, tak aby lepiej odpowiadały one realiom profesjonalnego obrotu prawnego oraz potrzebom podatników i ich pełnomocników?