Interpelacja nr 15966

do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej

w sprawie kryterium dochodowego w pomocy społecznej ustalonego poniżej minimum egzystencji

Zgłaszający: Janusz Cieszyński

Data wpływu: 12-03-2026

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego zwrócił się obywatel z niepełnosprawnością, wychowujący dziecko również z niepełnosprawnością, który przez 22 miesiące nie posiadał żadnego dochodu. Mimo to MOPS w Kwidzynie odmówił jego rodzinie pomocy społecznej, powołując się na obowiązujące kryterium dochodowe. Przypadek ten ilustruje szerszy problem systemowy: kryterium dochodowe uprawniające do pomocy społecznej (823 zł na osobę w rodzinie od 1 stycznia 2025 r.) jest niższe niż minimum egzystencji ustalane przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych. Według danych IPiSS minimum egzystencji na osobę w rodzinie 4-osobowej w województwie pomorskim wynosiło 809,51 zł w 2023 r. i 842,39 zł w 2024 r. – a zatem kryterium dochodowe jest już dziś niższe od ostatniego opublikowanego minimum egzystencji.

Wojewoda pomorski w piśmie z 9 marca 2026 r. potwierdził, że problem ma charakter ustawowy, a zmiana kryteriów dochodowych leży wyłącznie w kompetencji organów centralnych.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Dlaczego kryterium dochodowe uprawniające do pomocy społecznej zostało ustalone na poziomie niższym niż minimum egzystencji publikowane przez IPiSS? Jaka metodologia została zastosowana przy ustalaniu kwoty 823 zł?
2. Ile osób w Polsce w 2024 r. i 2025 r. otrzymało odmowę przyznania świadczeń z pomocy społecznej z powodu przekroczenia kryterium dochodowego? Proszę o odpowiedź w podziale na województwa.
3. Dlaczego kryterium dochodowe jest weryfikowane z tak dużym opóźnieniem w stosunku do realnych zmian kosztów utrzymania? Czy ministerstwo rozważa skrócenie cyklu weryfikacji i oparcie go na bieżących danych administracyjnych, którymi dysponują ZUS i Ministerstwo Finansów, zamiast czekać na publikacje IPiSS z rocznym opóźnieniem?
4. Jak ministerstwo ocenia zgodność obecnych regulacji z art. 69 Konstytucji RP, który nakłada na władze publiczne obowiązek zapewnienia osobom niepełnosprawnym pomocy w zabezpieczaniu egzystencji?

Z wyrazami szacunku

Janusz Cieszyński