do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie barier inwestycyjnych w zakresie budowy lądowych farm wiatrowych na terenach objętych całkowitą ochroną konserwatorską
Zgłaszający: Katarzyna Czochara, Józefa Szczurek-Żelazko, Ewa Leniart
Data wpływu: 13-03-2026
Szanowna Pani Minister,
transformacja energetyczna Polski jest procesem nieuchronnym i kluczowym dla bezpieczeństwa energetycznego państwa oraz portfeli obywateli. Jednym z jej filarów jest energetyka wiatrowa. Tymczasem docierają do mnie sygnały od samorządowców oraz inwestorów z gmin, których cały obszar (lub jego przeważająca część) znajduje się pod ścisłym nadzorem wojewódzkiego konserwatora zabytków.
W obecnym stanie prawnym, mimo liberalizacji tzw. ustawy odległościowej, gminy o wysokich walorach historycznych i krajobrazowych napotykają na „mur” decyzji odmownych. Konserwatorzy zabytków często z góry wykluczają lokalizację turbin wiatrowych, argumentując to ochroną osi widokowych oraz ingerencją w historyczny krajobraz kulturowy. Prowadzi to do sytuacji, w której całe regiony są de facto wykluczone z możliwości czerpania zysków z zielonej energii oraz z wpływów z podatków od takich instalacji.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy ministerstwo posiada analizy dotyczące powierzchni kraju wyłączonej z inwestycji w farmy wiatrowe ze względu na restrykcje konserwatorskie?
2. Ile ministerstwo wydało negatywnych opinii dotyczących budowy farm wiatrowych oraz fotowoltaicznych w okresie 2024-2026 (do dnia odpowiedzi)?
3. Ile ministerstwo wydało negatywnych opinii dotyczących budowy innych inwestycji na terenach objętych nadzorem przez konserwatora zabytków?
4. Czy resort rozważa wprowadzenie mechanizmu arbitrażowego w sytuacjach spornych między organami ochrony zabytków a inwestorami realizującymi cele publiczne w zakresie energetyki?
Liczę na merytoryczną i wyczerpującą odpowiedź, która pozwoli rozwiać wątpliwości mieszkańców i włodarzy gmin borykających się z tym problemem.
Z poważaniem
Katarzyna Czochara
Poseł na Sejm RP