Odpowiedź na interpelację nr 16007

w sprawie liczby wakatów nauczycielskich w polskich szkołach

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura

Warszawa, 08-04-2026

Szanowna Pani Poseł,

porównanie liczby wolnych miejsc pracy oraz etatów dla nauczycieli na przestrzeni ostatnich lat pokazuje, że liczba ta maleje. Liczbę wolnych miejsc pracy oraz etatów dla nauczycieli w szkołach prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego oraz organy administracji rządowej na dzień 16 marca oraz 16 września od 2024 do 2026 r. przedstawia poniższa tabela.

W tabeli nie zostały uwzględnione dane za 2023 r., ponieważ w 2024 r. zmianie uległ sposób przedstawiania informacji o wolnych stanowiskach pracy dla nauczycieli na stronach kuratoriów oświaty, w związku z czym dane z 2023 r. mogłyby być nieporównywalne z danymi z kolejnych lat.

Problem braków kadrowych wśród nauczycieli istnieje przede wszystkim w dużych miastach. Na dzień 16 marca 2026 r. wakaty wykazane w województwie mazowieckim stanowią ponad 1/4 wszystkich wolnych miejsc pracy dla nauczycieli w Polsce, a w województwie mazowieckim prawie połowę (45%) stanowią wakaty w Warszawie. Poniższa tabela przedstawia 5 województw z najwyższą liczbą wolnych miejsc pracy dla nauczycieli.

Poniższa tabela przedstawia natomiast 10 przedmiotów/stanowisk z najwyższą liczbą wolnych miejsc pracy na dzień 16 marca 2026 r.

Największa liczba ofert pracy występuje na stanowisku nauczyciela współorganizującego kształcenie integracyjne oraz współorganizującego kształcenie uczniów niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie oraz zagrożonych niedostosowaniem społecznym, co może wynikać z faktu, że konieczność zatrudnienia takiego nauczyciela często pojawia się w trakcie roku szkolnego w związku z wydaniem orzeczenia dla ucznia. Uczniowie posiadający orzeczenia mogą również zmieniać miejsce nauczania, co również wiąże się z koniecznością zatrudnienia w nowej jednostce nauczyciela współorganizującego kształcenie.

Pomimo braków kadrowych w niektórych regionach Polski liczba nauczycieli zatrudnionych w zawodzie na przestrzeni ostatnich lat rośnie. W latach szkolnych 2023/2024 – 2025/2026, według danych na 30 września każdego z lat szkolnych, liczba nauczycieli zatrudnionych w szkołach i placówkach prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego oraz właściwych ministrów kształtowała się następująco.

Ministerstwo Edukacji Narodowej nie dysponuje danymi na temat liczby nauczycieli odchodzących z zawodu. Natomiast liczbę nauczycieli, którzy odeszli z pracy z uwagi na przejście na emeryturę, rentę lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, przedstawia poniższa tabela.

Jednocześnie uprzejmie wyjaśniam, że godne warunki pracy nauczycieli oraz zwiększenie atrakcyjności tego zawodu stanowią jeden z priorytetów polityki oświatowej państwa, czego dowodem są dokonane i podejmowane przez Ministerstwo działania. W 2024 r. miał miejsce wysoki, w niespotykanej dotąd skali 30 i 33%, wzrost wynagrodzeń nauczycieli, który pozwolił przywrócić odpowiedni dla tej grupy zawodowej poziom płac w relacji do wskaźników makroekonomicznych. Podwyżki wynagrodzeń w latach 2025 oraz 2026 (odpowiednio 5 % i 3 %) uwzględniają aktualne uwarunkowania budżetowe związane z koniecznością wdrożenia mechanizmów nadmiernego deficytu. Od 1 stycznia 2026 r. średnie wynagrodzenie nauczycieli początkujących względem stanu z 2023 r. jest wyższe o 44 %, a wynagrodzenia nauczycieli mianowanych i dyplomowanych są wyższe o 41 %, niż w 2023 r.

Jednocześnie, mając na względzie konieczność wzmocnienia ekonomicznego nauczycieli, ustawą z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1160), wprowadzono szereg korzystnych dla nauczycieli zmian. Do najważniejszych z nich należą:

• podwyższenie nagrody jubileuszowej za 40 lat pracy z 250 do 300% wynagrodzenia miesięcznego oraz wprowadzenie nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy w wysokości 400% wynagrodzenia miesięcznego,
• podwyższenie wysokości odpraw w związku z przejściem na emeryturę, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne,
• ujednolicenie tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycieli praktycznej nauki zawodu z tygodniowym obowiązkowym wymiarem godzin zajęć nauczycieli teoretycznych przedmiotów zawodowych – 18 godzin tygodniowo,
• skrócenie okresu zatrudnienia nauczyciela rozpoczynającego pracę w szkole na podstawie umowy o pracę na czas określony do jednego roku szkolnego,
• poszerzenie grupy nauczycieli uprawnionych do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
• uregulowanie przypadków, w których nauczyciel zachowuje albo traci prawo do wynagrodzenia za przydzielone, ale niezrealizowane godziny ponadwymiarowe;
• skrócenie okresu zatrudnienia nauczyciela rozpoczynającego pracę w szkole, na podstawie umowy o pracę na czas określony, do jednego roku szkolnego,
• umożliwienie nauczycielom, którym do nabycia prawa do emerytury brakuje mniej niż rok, skorzystania z urlopu dla poratowania zdrowia na leczenie uzdrowiskowe lub rehabilitację uzdrowiskową,
• uregulowanie kwestii ochrony przedemerytalnej nauczycieli,
• wyeliminowanie przypadków przydzielania nauczycielom zastępstw za nieobecnych nauczycieli do realizacji w czasie, w którym powinni oni realizować zajęcia w ramach obowiązującego ich tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć,
• umożliwienie przedłużenia powierzenia stanowiska dyrektora szkoły lub placówki na kolejny okres.

Ponadto ustawą z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela (Dz. U. poz. 1189), zapewniono nauczycielom korzystniejsze warunki organizacji pracy, tj. przywrócono bardziej elastyczne zasady w zakresie czasu pracy przez odstąpienie od sztywnych regulacji dotyczących godzin dostępności nauczycieli w przedszkolach, szkołach i placówkach oraz innych jednostkach organizacyjnych.

Ustawą z dnia z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela (Dz. U. poz. 1849) przyznano nauczycielom prawo do wynagrodzenia za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe w każdym przypadku, gdy niezrealizowanie przez nauczyciela przydzielonych mu godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych nastąpiło z przyczyn niedotyczących nauczyciela, a nauczyciel był gotów do realizacji tych zajęć.

Wszystkie wymienione zmiany mają na celu zachęcenie nauczycieli do podejmowania pracy w oświacie i zredukowanie problemu braków kadrowych w szkołach. Jednocześnie w resorcie edukacji są kontynuowane prace nad oczekiwanymi zmianami pragmatyki zawodowej nauczycieli ukierunkowanymi na poprawę warunków pracy nauczycieli i zwiększenie atrakcyjności zawodu nauczyciela.

Z wyrazami szacunku

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Henryk Kiepura
Sekretarz Stanu