Interpelacja nr 16030

do ministra zdrowia

w sprawie zapewnienia opieki medycznej ofiarom handlu ludźmi

Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic

Data wpływu: 16-03-2026

Szanowna Pani Minister,

zjawisko handlu ludźmi jest uznawane za jedno z najpoważniejszych naruszeń praw człowieka. Niesie ono za sobą głębokie konsekwencje zdrowotne – zarówno fizyczne, jak i psychiczne. Ofiary handlu ludźmi często doświadczają przemocy, skrajnej eksploatacji oraz długotrwałej traumy, co wymaga zapewnienia im natychmiastowej, specjalistycznej i wieloetapowej pomocy.

W świetle obowiązujących standardów ochrony praw człowieka oraz zobowiązań międzynarodowych, państwo ma obowiązek zapewnić tym osobom realny dostęp do opieki medycznej, rehabilitacji i wsparcia psychologicznego. Podstawą tego obowiązku jest między innymi art. 11 ust. 5 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/36/UE w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi i zwalczania tego procederu oraz ochrony ofiar, który stanowi o udzielaniu przez państwa członkowskie pomocy i wsparcia dla ofiar handlu ludźmi poprzez zapewnienie standardu życia gwarantującego środki utrzymania, w formie odpowiedniego i bezpiecznego zakwaterowania i pomocy materialnej, jak również potrzebnej opieki medycznej, w tym psychologicznej.

Z informacji przekazywanych przez osoby na co dzień zajmujące się wspieraniem ofiar handlu ludźmi wynika, że od wielu lat zapewnienie tej grupie właściwej opieki zdrowotnej jest problematyczne. Wśród najczęściej wskazywanych trudności wymienia się: brak dostępu do badań kontrolnych, brak dostępu do psychoterapii (zapewniona konsultacja psychologiczna jest często niewystarczająca, wobec traumy, jakiej doznają ofiary handlu ludźmi), brak funduszy w Krajowym Centrum Interwencyjno-Konsultacyjnym dla Ofiar Handlu Ludźmi na pokrycie m.in. kosztów leczenia stomatologicznego, powtarzające się przypadki odmowy przyjęcia na szpitalny oddział ratunkowy (z powodu braku ubezpieczenia), problemy z dostępem do leczenia antyretrowirusowego, w przypadku stwierdzenia HIV/AIDS środki medyczne wydawane w ramach programu ministra zdrowia, brak możliwości zakupu leków przy leczeniu prywatnym), wystawianie imiennych faktur za hospitalizację oraz konieczność podejmowania, przez nieposiadający kwalifikacji medycznych personel, decyzji o wskazaniach lub braku wskazań do konsultacji z lekarzem.

Opisane nieprawidłowości wskazują na nienależyte wywiązywanie się przez Polskę z obowiązków wynikających z międzynarodowych aktów prawnych regulujących zasady udzielania pomocy ofiarom handlu ludźmi.

Wobec powyższego, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie problemy dostrzega Ministerstwo Zdrowia w zakresie pomocy medycznej udzielanej ofiarom handlu ludźmi?
2. Czy w ocenie ministerstwa obecne zasady udzielania pomocy medycznej tej grupie zapewniają prawidłową realizację obowiązków wynikających z przepisów wspólnotowych?
3. Czy minister zdrowia dostrzega potrzebę objęcia ofiar handlu ludźmi świadczeniami opieki zdrowotnej finansowanymi ze środków publicznych?
4. W jakim terminie można spodziewać się ewentualnych zmian przepisów dotyczących zapewnienia opieki zdrowotnej ofiarom handlu ludźmi?
5. Jak Ministerstwo Zdrowia wdraża i realizuje obowiązek Rzeczypospolitej Polskiej wynikający z art. 12 ust. 1 pkt b i ust. 3 w zw. z art. 13 Konwencji w sprawie działań przeciwko handlowi ludźmi (Dz.U.2009.20.107 z dnia 2009.02.09)? Jakie akty ustawowe lub wykonawcze zostały wprowadzone lub są przygotowywane celem implementacji tych obowiązków?

Z poważaniem

dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP