w sprawie zasad przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych dla uczniów w edukacji domowej
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 01-04-2026
Szanowny Panie Pośle,
w związku z interpelacją z 24 marca 2026 r. w sprawie przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych dla uczniów w edukacji domowej uprzejmie wyjaśniam, że w przepisach brak jest podstaw prawnych dla organizowania egzaminów klasyfikacyjnych z wykorzystaniem środków porozumiewania się na odległość (dalej: egzamin on-line). Powyższe rozwiązanie dotyczy wszystkich uczniów, także tych, którzy realizują obowiązek szkolny lub nauki w formie tzw. edukacji domowej.
Przepisy prawa oświatowego nie przewidują możliwości innej organizacji egzaminów klasyfikacyjnych niż te organizowane w warunkach szkolnych i z bezpośrednim udziałem uczniów i nauczycieli. Takie rozstrzygnięcie nie jest omyłkowe. Ustawodawca bowiem dostrzegł i szczegółowo opisał konkretne sytuacje i przypadki, w których użycie środków komunikacji elektronicznej jest niezbędne i odpowiednio uprawomocnione. Katalog tych sytuacji jest wyczerpujący, celowy i nie ma charakteru otwartego[1].
Należy zauważyć, że w świetle art. 37 ust. 4 ustawy – Prawo oświatowe egzamin klasyfikacyjny dla ucznia realizującego edukację domową przeprowadza się zgodnie z art. 44l lub art. 44wa ustawy o systemie oświaty i przepisami wydanymi na podstawie art. 44zb tej ustawy, co oznacza, że ustawodawca nakazał stosowanie w tej materii jednakowych przepisów zarówno szkołom publicznym, jak i niepublicznym.
Akty prawa administracyjnego, jeżeli dopuszczają inną niż konwencjonalna formę dokonania czynności, wyraźnie to regulują. Na gruncie prawa oświatowego można tu wskazać np. art. 117 ust. 3 ustawy – Prawo oświatowe, który określając formy kształcenia ustawicznego, wskazuje, że tylko formy pozaszkolne mogą być prowadzone z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość (a zatem kształcenie w formie dziennej, stacjonarnej i zaocznej nie może być prowadzone z wykorzystaniem tych metod i technik).
Bardzo ważnym argumentem wskazującym na brak możliwości przeprowadzania egzaminów on-line w szkołach tzw. edukacji domowej jest konieczność zapewnienia sprawiedliwych i równych warunków zdawania egzaminów klasyfikacyjnych wszystkim uczniom (art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Jednym z elementów takich warunków jest konieczność jednoznacznego weryfikowania, czy dana osoba zdaje egzamin samodzielnie. W przypadku egzaminów on-line taka weryfikacja jest znacznie utrudniona. Równie istotny jest fakt, że realizacja egzaminów w formie zdalnej nie zapewnia dyrektorowi szkoły, a także organom nadzoru pedagogicznego, możliwości sprawowania rzetelnej kontroli nad prawidłowością egzaminów pozwalającej na wykluczenie wątpliwości co do rzetelności i wiarygodności takich egzaminów. W konsekwencji może to skutkować gorszą sytuacją uczniów, którzy w taki sposób uzyskaliby świadectwo ukończenia szkoły, na kolejnym etapie kształcenia.
Odnosząc się do kwestii uczniów mieszkających w znacznej odległości od szkoły, chcę przede wszystkim przypomnieć, że realizacja obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki w formie tzw. edukacji domowej jest możliwa w każdej szkole. Uczeń może więc uczyć się w tej formie w szkole znajdującej się najbliżej miejsca zamieszkania. W przypadku uczniów będących w trudnej sytuacji zdrowotnej lub psychicznej należy podkreślić, że uczeń w ramach edukacji domowej ma prawo korzystać ze wsparcia szkoły m.in. w postaci uczestnictwa w zajęciach prowadzonych w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej[2], a dyrektor szkoły znając sytuację danego ucznia, powinien zaproponować takie dostosowanie warunków i formy egzaminu klasyfikacyjnego, które nie tylko będą adekwatne dla sytuacji zdrowotnej, lecz również zgodne z prawem.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
[1] Ustawa – Prawo oświatowe z dnia 14 grudnia 2016 r. art. 117 ust. 3, art. 125a ust. 2 i 4-7, art. 127 ust. 16a i 17a, art. 128 ust. 4, 7 i 8 (Dz. U. 2025 poz. 1043 z późn. zm.) – dalej: UPO.
[2] UPO art. 37 ust. 7 pkt. 1.