do ministra klimatu i środowiska
w sprawie trybu realizacji zarządzenia nr 6 DGLP w Obiekcie Światowego Dziedzictwa Puszcza Białowieska oraz zgodności reorganizacji z zobowiązaniami międzynarodowymi RP
Zgłaszający: Jacek Sasin
Data wpływu: 19-03-2026
Szanowna Pani Minister,
w odpowiedzi na zapytanie nr K10ZAP3098 ministerstwo wskazało, że reorganizacja nadleśnictw w Obiekcie Światowego Dziedzictwa Puszcza Białowieska nie wpływa na wyjątkową uniwersalną wartość (OUV), nie zmienia właściciela nieruchomości (Skarb Państwa) oraz ma charakter wewnętrzny i organizacyjny, pozostając zgodną z konwencją UNESCO z 1972 r., wytycznymi operacyjnymi oraz konwencją z Aarhus.
I. Czy rozpoczęto już czynności wykonawcze?
1. Czy w jednostkach Lasów Państwowych rozpoczęto czynności wykonawcze związane z realizacją zarządzenia nr 6, w tym przekazywanie majątku, dokumentacji lub odpowiedzialności administracyjnej?
2. Kto wydał polecenie rozpoczęcia tych czynności oraz na jakiej podstawie prawnej zostały one podjęte?
3. Czy przed rozpoczęciem czynności sporządzono analizę skutków reorganizacji dla systemu zarządzania obiektem?
II. Charakter wewnętrzny a system zarządzania
Zgodnie z art. 5 konwencji UNESCO państwo ma obowiązek ustanowienia odpowiednich służb i mechanizmów administracyjnych ochrony, a § 108–118 wytycznych operacyjnych wymagają utrzymania stabilnego systemu zarządzania.
1. Czy ministerstwo dokonało oceny, czy zmiana struktury terytorialnej nadleśnictw stanowi zmianę elementu systemu zarządzania przedstawionego w dokumentacji renominacyjnej z 2014 r.?
2. Czy reorganizacja została przeanalizowana pod kątem jej wpływu na model governance zatwierdzony przy wpisie?
III. Art. 4 i art. 5 konwencji UNESCO
1. Czy sporządzono formalną analizę wpływu reorganizacji na skuteczność systemu ochrony?
2. Jeżeli nie – na jakiej podstawie ministerstwo stwierdziło brak wpływu reorganizacji na OUV i integralność obiektu?
3. Czy minister przyjmuje odpowiedzialność za ocenę zgodności reorganizacji z art. 4 i art. 5 konwencji?
IV. § 172 wytycznych operacyjnych
1. Czy przed rozpoczęciem czynności wykonawczych dokonano notyfikacji zgodnie z § 172?
2. Czy notyfikacja zawierała analizę skutków reorganizacji dla integralności i systemu zarządzania?
3. Czy ministerstwo uzyskało stanowisko Centrum Światowego Dziedzictwa w tej sprawie?
V. Strefa buforowa (§ 103–107 wytycznych operacyjnych)
1. Czy sporządzono analizę wpływu reorganizacji na funkcjonowanie strefy buforowej?
2. Czy zmiany w strefie buforowej uznano za neutralne wyłącznie z uwagi na brak zmiany właściciela nieruchomości?
VI. Konwencja z Aarhus – art. 7
1. Czy przed rozpoczęciem realizacji zapewniono udział społeczeństwa zgodnie z art. 7 konwencji z Aarhus?
2. Czy dokumentacja reorganizacji została publicznie udostępniona przed jej wdrożeniem?
3. Czy rady gmin położonych w granicach obiektu i jego strefy buforowej miały formalną możliwość wyrażenia stanowiska?
VII. Odpowiedzialność i ewentualne wstrzymanie działań
1. Kto ponosi odpowiedzialność za prawidłowość trybu realizacji reorganizacji?
2. Czy w przypadku stwierdzenia braków proceduralnych minister rozważy wstrzymanie czynności wykonawczych do czasu usunięcia tych braków?
Uzasadnienie
Zmiana właściciela nieruchomości nie następuje. Nie oznacza to jednak automatycznie, że reorganizacja nie wpływa na system zarządzania obiektem światowego dziedzictwa.
Konwencja UNESCO oraz wytyczne operacyjne odnoszą się do mechanizmów administracyjnych, struktury odpowiedzialności i stabilności systemu ochrony.
W związku z powyższym zasadne jest uzyskanie jednoznacznej informacji, czy reorganizacja została przeanalizowana w świetle zobowiązań międzynarodowych oraz czy jej realizacja nie powinna zostać wstrzymana do czasu wykazania pełnej zgodności z tymi zobowiązaniami.
Z wyrazami szacunku
Jacek Sasin
Poseł na Sejm RP