do ministra zdrowia
w sprawie rozszerzenia zakresu badań przesiewowych w programie "Moje Zdrowie" o diagnostykę albuminurii (UACR)
Zgłaszający: Joanna Wicha
Data wpływu: 24-03-2026
Szanowna Pani Minister,
według danych zawartych w mapach potrzeb zdrowotnych szacuje się, że liczba osób z przewlekłą chorobą nerek (PChN) w Polsce, która w 2023 roku przekroczyła 4,5 mln, wzrośnie do 5,2 mln w roku 2034. Jednocześnie wskazuje się, że PChN została rozpoznana jedynie u około 5% chorych. Prognozy globalne przewidują, że do 2040 roku przewlekła choroba nerek stanie się piątą najczęstszą przyczyną zgonów na świecie.
PChN przez długi czas przebiega bezobjawowo — symptomy pojawiają się najczęściej dopiero w zaawansowanym stadium, co przekłada się na bardzo niską wykrywalność choroby na wczesnych etapach. Z tego względu kluczowe jest proaktywne poszukiwanie pacjentów należących do grup ryzyka wystąpienia tej choroby.
Screening w kierunku PChN polega na jednoczesnym oznaczeniu albuminy i kreatyniny w moczu u osób obarczonych ryzykiem przewlekłej choroby nerek. Diagnostyka ta jest dokładna, prosta i kosztowo efektywna, jednak wciąż niedostatecznie wykorzystywana. U około 80% pacjentów nie wykonuje się pełnego zestawu badań przesiewowych, w szczególności oznaczenia UACR (stosunek albuminy do kreatyniny w porannej próbce moczu). Albuminuria ma także istotną wartość prognostyczną w ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego.
W Polsce, w obowiązującym od maja 2025 roku programie przesiewowym "Moje Zdrowie", uwzględniono jedynie badanie kreatyniny z wyliczeniem eGFR oraz ogólne badanie moczu.
W związku z tym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy rozważane jest rozszerzenie programu "Moje Zdrowie" o oznaczenie UACR u pacjentów z grup ryzyka, takich jak osoby z nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą typu 1 lub 2, chorobami układu krążenia czy historią chorób nerek w rodzinie?
Czy planowana jest publiczna publikacja danych dotyczących zgłaszalności do programu po pierwszym roku jego funkcjonowania wraz z zbiorczą analizą jak wygląda zdrowie Polaków przygotowaną w oparciu o zlecane badania?
Jakie działania planuje podjąć Ministerstwo Zdrowia, aby promować program i zachęcać obywateli do korzystania z dostępnych badań przesiewowych?